Nhiều ý kiến băn khoăn về quy định mỗi thí sinh chỉ đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào đại học (Ảnh minh hoạ: Huyên Nguyễn).
Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới của Bộ GD&ĐT dự kiến giới hạn mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng thay vì không giới hạn như trước kia.
Lý giải điều này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT, cho hay theo dõi kết quả thí sinh trúng tuyển trong thời gian qua, Bộ nhận thấy, thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%; thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%. Số thí sinh xét tuyển ở các đợt bổ sung chiếm hơn 1%.
Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là vô cùng thấp. Tại Hội nghị Giáo dục Đại học năm 2025 vừa qua, phần lớn các trường đại học đề xuất giới hạn nguyện vọng đăng ký từ 1-5 cho mỗi thí sinh.
Qua phân tích số liệu và để bảo đảm cơ hội học tập của học sinh theo cách thức xét tuyển hiện nay, Bộ GD&ĐT cho rằng, đề xuất 10 nguyện vọng cho mỗi đợt xét tuyển của một thí sinh là hợp lý.
Theo ông Thảo, điều chỉnh này góp phần tiết kiệm chi phí cho thí sinh, rút ngắn thời gian xét tuyển và đồng thời đòi hỏi cũng phải tìm hiểu nghiêm túc hơn về ngành nghề đào tạo, đặc biệt là việc xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân.
Tuy vậy, không ít ý kiến lại lo ngại từ phía phụ huynh và học sinh, các trường đại học.
Minh Nam*, học sinh Trường THPT Nguyễn Khuyến, Ninh Bình lo lắng bởi em đã gạch ra khoảng 12-15 nguyện vọng cơ bản nhất dự định cho mùa tuyển sinh năm tới.
“Mỗi mùa tuyển sinh lại có quá nhiều thay đổi dẫn đến chúng em luôn trong giai đoạn lo lắng. Vì thế, em nghĩ đăng ký nhiều nguyện vọng cũng là cách trấn an tốt hơn. Trong đó, 10 nguyện vọng đầu em gần như đặt vào 1-2 trường thích nhất để tăng cơ hội trúng tuyển, những nguyện vọng sau 10 là để dự phòng”, Nam bày tỏ.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng về tổng thể dự thảo quy chế tuyển sinh mới đã đưa ra những điều chỉnh theo hướng đảm bảo công bằng hơn trong toàn hệ thống, đồng thời bảo vệ quyền lợi thí sinh.
Đối với dự kiến quy định số nguyện vọng tối đa mỗi thí sinh được đăng ký là 10, TS Lê Anh Đức cho rằng có thể tạo ra tác động lớn tới cả thí sinh lẫn các trường đại học.
Đại diện Đại học Kinh tế Quốc dân, TS Lê Anh Đức kiến nghị Bộ GD&ĐT cân nhắc nới số nguyện vọng tối đa lên mức 15-20.
Mức này vẫn đảm bảo mục tiêu giảm tải cho hệ thống, đồng thời tạo điều kiện cho thí sinh lựa chọn nguyện vọng ở các ngành, trường khác nhau, đặc biệt trong bối cảnh không ít trường đang tuyển sinh rất nhiều mã ngành.
“Tôi tin rằng, hầu hết các trường đều ủng hộ chủ trương hạn chế số nguyện vọng của Bộ GD&ĐT, nhưng cũng mong sự điều chỉnh có lộ trình để tránh gây “sốc” cho hệ thống”, TS Lê Anh Đức nói.
Học sinh lớp 12 tại TPHCM trong một giờ học (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Cũng theo chuyên gia này, Bộ GD&ĐT đã phân tích dữ liệu nhiều năm và nhận thấy, tỷ lệ rất lớn thí sinh đăng ký và trúng tuyển nằm trong nhóm 10 nguyện vọng đầu. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng với toàn bộ hệ thống.
Chẳng hạn, với những trường có hàng trăm mã xét tuyển, trước đây thí sinh có thể đăng ký rất nhiều nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển vào trường mong muốn.
Khi giới hạn xuống còn 10 nguyện vọng, khả năng để thí sinh đỗ vào những trường này sẽ thấp hơn đáng kể, đồng thời cũng khiến các trường đối mặt với nguy cơ nhiều ngành không thu hút đủ số lượng nguyện vọng đăng ký.
“Việc thay đổi quá gấp trong khi thời gian từ nay đến kỳ thi không còn nhiều, khiến các trường khó điều chỉnh kịp chiến lược tư vấn tuyển sinh.
Ngoài ra, các cơ sở đào tạo cũng cần thời gian để phân tích dữ liệu, tư vấn cho thí sinh ở từng phân khúc điểm nên lựa chọn nhóm ngành nào cho phù hợp”, chuyên gia này khẳng định.
Đồng quan điểm, Trưởng phòng Tuyển sinh một trường đại học phía Nam cho rằng con số 10 là “quá ít”. Đặc biệt trong bối cảnh năm nay thí sinh phải đối mặt với chương trình học và hình thức thi mới, việc siết chặt số lượng nguyện vọng quá gấp gáp sẽ khiến các em khó xoay xở trong chiến lược chọn trường.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc thay đổi quy chế cần được thực hiện dựa trên sự phân tích kỹ lưỡng dữ liệu và tâm lý người học. Việc nới giới hạn lên 20 nguyện vọng được xem là “vùng đệm” an toàn, giúp thí sinh vững tâm hơn trong mùa tuyển sinh năm nay.
Các cơ sở đào tạo cũng cần thêm thời gian để phân tích dữ liệu và tư vấn cho thí sinh ở từng phân khúc điểm số. Sự điều chỉnh có lộ trình không chỉ giúp hệ thống vận hành ổn định mà còn đảm bảo mục tiêu quan trọng nhất là quyền lợi của người học.
Ở góc nhìn ngược lại, PGS.TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Nha Trang, nhận định con số 10 là ngưỡng phù hợp.
Ông dẫn chứng dữ liệu nhiều năm cho thấy phần lớn thí sinh đều trúng tuyển ở những nguyện vọng đầu tiên. Theo ông, việc để quá nhiều nguyện vọng có thể làm phân tán định hướng nghề nghiệp của các em.
Dù vậy, ông cũng thừa nhận việc siết chặt số lượng có thể ảnh hưởng đến tâm lý và quyết định của các em trong giai đoạn chuyển giao này.
Dự thảo đang lấy ý kiến đến ngày 6/2.
* Tên học sinh đã được thay đổi.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/siet-10-nguyen-vong-dai-hoc-chuyen-gia-de-xuat-noi-len-20-de-tranh-soc-20260202003945562.htm

