Báo cáo Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia NIC chỉ ra rằng, AI có thể đóng góp đến 130 tỷ USD cho nền kinh tế Việt Nam đến năm 2040. Các công cụ trí tuệ nhân tạo được đánh giá có thể giúp tối ưu công việc, xử lý các tác vụ phức tạp và giải phóng con người khỏi những công việc nhàm chán. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI toàn diện mới chỉ nằm ở nhóm doanh nghiệp lớn – đóng vai trò dẫn dắt thị trường. Với nhóm SME – chiếm khoảng 98% số doanh nghiệp trên thị trường, việc ứng dụng AI phần nào chỉ ở dạng đơn lẻ.
Nói về vai trò của AI trong SME, ông Nguyễn Minh Đức – CEO HP Vietnam, nhận định thực trạng, lợi ích, cách trí tuệ nhân tạo trên các thiết bị cá nhân có thể thay đổi cách làm việc, vận hành của doanh nghiệp.
– Chuyển đổi AI đang được nhắc đến rất nhiều. Nhưng với SME – nhóm chiếm đa số trong nền kinh tế, theo ông, việc ứng dụng AI đang diễn ra như thế nào?
– Theo một báo cáo gần đây, 29% doanh nghiệp SME tại Đông Nam Á đã ứng dụng AI vào vận hành và thêm 41% khác đang có kế hoạch triển khai trong thời gian tới. Riêng tại Việt Nam, gần 44% SME xác định AI là khoản đầu tư công nghệ ưu tiên hàng đầu. Có thể thấy tiềm năng SME ứng dụng AI là rất lớn.
Tuy nhiên, SME ứng dụng AI hiện vẫn ở giai đoạn sử dụng khá cơ bản. Với SME Việt Nam, dù mức độ sẵn sàng của người lao động cho AI khá cao – theo một số nghiên cứu, khoảng 80% nhân sự sẵn sàng sử dụng AI, nhưng cách ứng dụng vẫn còn rời rạc. Doanh nghiệp thường dùng AI cho các tác vụ độc lập như tóm tắt văn bản, làm slide, xử lý một số công việc đơn lẻ hằng ngày, chứ chưa tích hợp thành một hệ thống liền mạch trong vận hành.
Ở các doanh nghiệp lớn, AI có thể đóng vai trò như một “nhân viên số” đảm nhiệm các tác vụ lặp đi lặp lại. Điều này vẫn chưa thành hiện thực tại các doanh nghiệp SME. AI vẫn còn công cụ hỗ trợ cho từng cá nhân, chưa trở thành một phần trong quy trình vận hành tổng thể.
– Theo ông, điều gì khiến SME gặp khó khăn khi ứng dụng AI?
– Điểm nghẽn này đến từ nhiều yếu tố, nhưng trước hết là nhận thức và tầm nhìn của chủ doanh nghiệp. Khi người đứng đầu hiểu rõ hiệu quả mà AI có thể mang lại cho hoạt động kinh doanh, họ sẽ sẵn sàng đầu tư.
Yếu tố thứ hai là hạn chế về nguồn lực, điều mà SME khó tránh khỏi. Đây cũng là lý do các doanh nghiệp công nghệ, nhà cung cấp như HP cần đưa ra những sản phẩm và giải pháp phù hợp hơn với khả năng đầu tư của doanh nghiệp vừa và nhỏ, thay vì những mô hình quá phức tạp hoặc chi phí cao như ở doanh nghiệp lớn.
Thêm vào đó, nhiều SME sử dụng các ứng dụng AI chưa được đảm bảo đầy đủ về an ninh, bảo mật, chủ yếu do hạn chế về nguồn lực. Điều này tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với các dữ liệu liên quan đến tài chính, vận hành và thông tin khách hàng.
– Ông vừa nhắc đến vai trò của các doanh nghiệp công nghệ. Theo ông, những doanh nghiệp công nghệ, trong đó có HP đóng vai trò gì trong quá trình hỗ trợ SME?
– Như đã nói, với SME, bài toán không chỉ là có AI hay không, mà là chi phí, hiệu quả và mức độ an toàn khi sử dụng. Do đó, các doanh nghiệp công nghệ cần đưa ra những giải pháp phù hợp với quy mô và nguồn lực của doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Một hướng tiếp cận mà chúng tôi nhìn thấy tiềm năng lớn là đưa AI trực tiếp xuống thiết bị cá nhân (laptop, máy tính bảng…). Hiện nay, sức mạnh xử lý AI trên máy tính cá nhân đã tăng rất nhanh nhờ sự phát triển của các con chip chuyên dụng cho trí tuệ nhân tạo. Nếu so sánh, khả năng xử lý AI trên một chiếc laptop hiện nay có thể tương đương với các mô hình ChatGPT cách đây 2-3 năm.
Có nhiều lợi ích từ việc tích hợp AI trực tiếp vào thiết bị cá nhân. Thứ nhất là chi phí. Khi AI chạy trực tiếp trên thiết bị, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí thuê bao cho các nền tảng AI trên đám mây. Thứ hai là hiệu quả. Các tác vụ AI phục vụ công việc hằng ngày có thể được xử lý ngay trên máy, không phụ thuộc vào đường truyền hay hệ thống bên ngoài. Tức, người lao động có thể xử lý nhiều tác vụ mà không cần Internet, tại bất cứ đâu như quán cà phê, sân bay, nhà hàng hay ngay khi đang di chuyển.
Quan trọng hơn là vấn đề an ninh thông tin. Với nhiều SME, dữ liệu tài chính, vận hành hay khách hàng là tài sản cốt lõi. Khi AI được xử lý trực tiếp trên thiết bị, dữ liệu không phải đưa ra ngoài, giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn và giảm rủi ro.
– Vậy, việc tích hợp AI lên thiết bị cá nhân HP có thể mang lại lợi ích gì?
– HP đã phát triển AI trên thiết bị cá nhân từ sớm và đang sở hữu danh mục AI PC đa dạng bậc nhất thế giới. Năm 2022, chúng tôi hoàn tất mua lại thương hiệu thiết bị âm thanh phục vụ hội họp Poly (nay là HP Poly). Tích hợp giải pháp từ Poly và AI tên thiết bị cá nhân tạo hiệu quả cho công việc hội họp trực tuyến – xu hướng phổ biến hiện nay.
Khi hội họp, chúng ta ai cũng muốn trở nên chuyên nghiệp trong mắt đối tác. AI hiện nay có thể hỗ trợ cải thiện hình ảnh, giúp âm thanh rõ nét, tự động theo dõi người nói, giúp các cuộc họp trực tuyến chuyên nghiệp hơn. Kể cả khi chúng ta di chuyển, AI cũng sẽ theo sát chuyển động, giúp người nói luôn rõ nét trên màn hình.
Các thiết bị còn có các trợ lý AI tích hợp sẵn, cho phép người dùng khám phá, tìm kiếm thông tin, tổng hợp, phân tích và tối ưu hiệu suất theo thời gian thực. Trợ lý ảo cục bộ có thể giúp tóm tắt tài liệu, quản lý pin, điều chỉnh hiệu suất, nhận hỗ trợ kỹ thuật qua giao diện hội thoại… Chúng tôi còn có nền tảng bảo mật Wolf Security cho phép bảo vệ dữ liệu, xóa dữ liệu từ xa, nhận diện email rác, mã độc…
– Theo ông, các ứng dụng phân tích chuyên sâu sử dụng AI sẽ phù hợp cho những vị trí công việc nào?
– Những vị trí thường xuyên làm việc với dữ liệu và báo cáo sẽ thấy hiệu quả rõ nhất, như kế toán, tài chính, marketing hay các bộ phận phân tích. AI hiện đang làm tốt các công việc liên quan đến phân tích số liệu, tổng hợp thông tin và thiết kế nội dung cơ bản.
Trong thời gian tới, các ứng dụng AI sẽ tiếp tục được mở rộng khi dữ liệu ngày càng được cập nhật và huấn luyện liên tục. Xin nhấn mạnh rằng AI không phải là một hệ thống tĩnh, mà sẽ phát triển theo cách doanh nghiệp sử dụng và cung cấp dữ liệu cho nó.
– Hướng đi sắp tới của đơn vị cho hệ sinh thái AI là gì?
– Với HP, chúng tôi đang triển khai chiến lược Future of Work. Điều này có nghĩa là tất cả các sản phẩm HP đưa ra thị trường trong thời gian tới đều phải sẵn sàng cho cách con người làm việc trong tương lai.
Một định hướng quan trọng là làm sao để các thiết bị có thể “nhìn thấy nhau” tự động kết nối và hoạt động liền mạch với nhau. Thay vì người dùng phải mất nhiều thời gian cho các thao tác kết nối thủ công, thiết bị sẽ tự nhận diện và phối hợp với nhau một cách tự động.
Lấy ví dụ đơn giản là khi chúng ta mang máy tính vào phòng họp. Hiện nay, người dùng thường phải mở ứng dụng, tìm đường link, nhập mã cuộc họp rồi mới có thể tham gia. Trong tương lai, máy tính sẽ là thiết bị gắn liền với cá nhân. Khi người dùng bước vào phòng họp, hệ thống camera có thể nhận diện khuôn mặt và tự động kết nối máy tính của họ vào cuộc họp mà không cần thực hiện thêm thao tác nào. Người dùng không phải mất thời gian cho các bước trung gian, mọi thứ diễn ra tự nhiên hơn.
Tương tự, với các thiết bị như máy in, thay vì phải thực hiện nhiều bước kết nối, thiết bị có thể tự động nhận diện và kết nối với nhau khi người dùng đưa máy tính lại gần, giúp quá trình làm việc trở nên liền mạch và thuận tiện hơn.
Doanh nghiệp cần xác định giá trị lớn nhất AI mang lại là tiết kiệm thời gian và giảm độ phức tạp trong công việc hằng ngày. Khi các thiết bị tự động kết nối và vận hành cùng nhau, người dùng có thể tập trung vào công việc chính thay vì xử lý các thao tác kỹ thuật.
– Tóm lại, AI có thể tạo ra nhiều thay đổi trong cách vận hành doanh nghiệp. Nhưng theo ông, để bắt đầu thích nghi với AI, SME đi từ đâu?
– Mỗi doanh nghiệp sẽ có cách tiếp cận khác nhau, tùy theo lĩnh vực, quy mô và mô hình kinh doanh. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của chúng tôi, bước quan trọng nhất vẫn là nhận thức của chủ doanh nghiệp. Họ phải sẵn sàng, quyết tâm chuyển đổi.
Để hỗ trợ, HP hiện có các chương trình đào tạo nhằm giúp đối tác và lãnh đạo doanh nghiệp hiểu rõ hơn về AI, trong đó có các lớp mà chúng tôi gọi là AI Masterclass. Chúng tôi mời nhiều chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp lớn về chia sẻ để giúp người tham gia hiểu được AI đang phát triển như thế nào trên thế giới và tại Việt Nam, từ đó xác định được những ứng dụng phù hợp với doanh nghiệp của mình.
Sau khi có nhận thức ở cấp lãnh đạo, bước tiếp theo là nâng cao nhận thức cho đội ngũ nhân viên, để họ hiểu AI có thể hỗ trợ công việc của mình ra sao. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những công việc đơn giản, mang tính lặp lại và có nhiều báo cáo. Đây là những mảng dễ thấy hiệu quả nhất khi ứng dụng AI trong giai đoạn đầu.
Tùy theo lĩnh vực như logistics, bán lẻ hay pháp lý, mỗi doanh nghiệp sẽ có những ứng dụng AI khác nhau. Quan trọng là triển khai từng bước, phù hợp với thực tế vận hành, thay vì cố gắng áp dụng quá nhanh hoặc quá rộng.
– Song song AI, phát triển bền vững đang là yêu cầu của giai đoạn tới. Theo ông, SME Việt đang nhìn nhận thế nào về phát triển bền vững?
– Tại Việt Nam, có một tín hiệu tích cực là Chính phủ đã sớm đưa ra các cam kết về bảo vệ môi trường, trong đó có việc tham gia COP26, cam kết Net Zero vào 2050. Đây là một định hướng quan trọng mà các doanh nghiệp, kể cả SME, không thể đứng ngoài.
Bên cạnh đó, người trẻ tại Việt Nam hiện nay có ý thức rất cao về bảo vệ môi trường. Dễ thấy, ngay từ trong trường học, mỗi bạn trẻ được khuyến khích mang theo bình nước cá nhân để hạn chế sử dụng chai nhựa. Xu hướng này tạo ra áp lực tích cực để các doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến ESG và phát triển bền vững.
Khi có sự kết hợp giữa cam kết của Chính phủ, nhận thức của người lao động và trách nhiệm từ các doanh nghiệp lớn, tôi tin rằng các SME Việt Nam sẽ quan tâm nhiều hơn đến các sản phẩm và giải pháp bền vững trong thời gian tới.
– Vậy HP có những chiến lược gì để cùng hòa vào dòng chảy phát triển bền vững?
– Ngay từ sản phẩm, chúng tôi sử dụng vật liệu thân thiện môi trường như khung nhôm tái chế. Từ 2019, chúng tôi đã sử dụng 2,2 triệu tấn vật liệu tái chế và tuần hoàn trong phát triển sản phẩm. Năm nay, mục tiêu của HP là sử dụng 90% kim loại tái chế. Đến năm 2030, doanh nghiệp cam kết giảm 50% phát thải CO2.
Song song, hợp tác với WWF là một trong những cam kết lớn của HP ở quy mô toàn cầu. Thông qua hợp tác này, HP và WWF đang cùng quản lý và bảo tồn khoảng 500.000 mẫu rừng trên toàn thế giới, tương đương hơn 200.000 ha.
Không chỉ dừng ở việc bảo vệ rừng, các chương trình này còn hướng đến hỗ trợ cộng đồng dân cư sinh sống tại các khu vực đó phát triển bền vững, đảm bảo sinh kế lâu dài gắn với bảo vệ môi trường.
Riêng tại Việt Nam,mục tiêu của HP tại Việt Nam là bảo tồn khoảng 12.000 ha rừng. Song song với đó, chúng tôi cũng hỗ trợ khoảng 1.000 hộ gia đình tại các khu vực này để cùng hướng tới phát triển bền vững.
– Thế giới công nghệ chuyển biến liên tục và cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn. Theo ông, lợi thế HP trong giai đoạn sắp tới là gì?
– Lợi thế lớn nhất của HP là kinh nghiệm phục vụ đa dạng nhóm khách hàng, từ doanh nghiệp lớn đến người tiêu dùng cá nhân. Chúng tôi cũng có hệ sinh thái trong nhiều lĩnh vực như máy tính, máy in và thiết bị hội họp.
HP có dữ liệu và kinh nghiệm triển khai cho các doanh nghiệp lớn trên toàn cầu, đồng thời có thị phần lớn ở các sản phẩm phục vụ người dùng phổ thông. Điều này giúp chúng tôi hiểu rõ nhu cầu của từng nhóm khách hàng và phát triển các sản phẩm phù hợp với thực tế sử dụng, thay vì chạy theo công nghệ một cách thuần túy.
Chúng tôi tin, cách tiếp cận này sẽ giúp doanh nghiệp cạnh tranh, đáp ứng những yêu cầu khắt khe về AI, bảo mật lẫn phát triển bền vững.
Nội dung: Hoài Phương – Thiết kế: Thái Hưng
Ảnh: Quỳnh Trần
Nguồn: https://vnexpress.net/ceo-hp-vietnam-sme-san-sang-cho-ai-nhung-trien-khai-con-roi-rac-5048340.html
