Stress khiến nhiều đàn ông ‘bất lực’

Bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, cho biết tình trạng nam giới mất hứng thú tình dục do stress đang ngày càng phổ biến. Căng thẳng được xem là “kẻ thù” trực tiếp gây suy giảm ham muốn, tụt dốc phong độ, thậm chí khiến phái mạnh bất lực hoàn toàn.

Như trường hợp của Tùng, 20 tuổi, đến Bệnh viện E khám trong tình trạng mệt mỏi, thiếu sức sống. Gia đình vỡ nợ khiến nam thanh niên phải nghỉ học, lao vào kiếm tiền trả nợ. Áp lực cơm áo gạo tiền kéo dài hơn một năm khiến cậu mất ngủ triền miên, lo âu và dần mất cảm giác với chuyện chăn gối.

“Biến cố gia đình đẩy tôi xuống đáy, ngày nào cũng stress, cảm giác bất lực hoàn toàn”, Tùng chia sẻ với bác sĩ. Ám ảnh về việc không thể quan hệ tình dục khiến anh và bạn gái thường xuyên bất hòa, dẫn đến chia tay. Vòng xoáy tự trách và cảm giác thất bại càng khiến bệnh tình trầm trọng hơn. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ testosterone của Tùng giảm xuống dưới mức 4 nmol/L, thấp hơn nhiều so với mức bình thường. Bác sĩ kết luận bệnh nhân bị rối loạn cương dương do yếu tố tâm lý, chỉ định dùng thuốc kết hợp thay đổi lối sống để điều trị.

Không chỉ người trẻ, nam giới ở độ tuổi trung niên cũng chịu tác động nặng nề. Anh Hùng, 40 tuổi, làm nghề tài xế đường dài, thường xuyên phải chạy xe đêm. Về đến nhà trong trạng thái kiệt sức, anh không thể đáp ứng nhu cầu của vợ và bị hắt hủi. Tình trạng này đẩy anh vào thế “tự miệt thị bản thân”. Gần đây, thấy khả năng cương cứng kém và xuất tinh sớm, anh Hùng đi khám và được chẩn đoán suy giảm ham muốn, rối loạn cương dương cần can thiệp y tế.

Tương tự, một bệnh nhân khác tên Nam, 27 tuổi, cũng tìm đến bác sĩ vì không thể cương cứng vào buổi sáng. Công việc dịp cận Tết bận rộn, anh thường xuyên phải tiếp khách, uống rượu bia. Các xét nghiệm chỉ ra anh bị rối loạn cương do stress kéo dài cộng hưởng với tác hại của chất kích thích.

Lý giải về cơ chế này, bác sĩ Khải cho biết khi cơ thể bị stress, não bộ sẽ tiết ra hormone cortisol. Nồng độ cortisol tăng cao kéo dài sẽ ức chế quá trình sản xuất testosterone – hormone sinh dục nam quan trọng nhất, vốn được tiết ra mạnh nhất trong khung giờ từ 23h đến 4h sáng.

“Nếu ngủ dưới 6 tiếng một đêm, nồng độ testosterone có thể giảm từ 10-15% chỉ trong vài ngày”, bác sĩ Khải cảnh báo. Ngoài ra, stress còn tác động đến hệ thần kinh tự chủ, gây co thắt mạch máu, làm giảm lưu lượng máu đến dương vật, cản trở quá trình cương cứng. Thậm chí, căng thẳng kéo dài có thể gây “tắc” trục sinh dục nam, làm gián đoạn tín hiệu từ não xuống tinh hoàn dù cơ quan này hoàn toàn bình thường.

Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc điều hành Trung tâm Tham vấn và Trị liệu Tâm lý Lumos, nhận định stress và bệnh tình dục tạo thành một vòng xoáy tiêu cực. Căng thẳng ban đầu làm suy giảm chức năng sinh lý, sự lo lắng về khả năng giường chiếu lại khiến tình trạng bệnh nặng thêm. Bên cạnh đó, stress thường đi kèm với thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh như mất ngủ, ăn uống thất thường, lạm dụng rượu bia, thuốc lá, càng làm sức khỏe sinh lý xuống cấp nhanh chóng.

Nhiều nghiên cứu quốc tế đã chứng minh mối liên hệ này. Nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine (2011) chỉ ra căng thẳng là nguyên nhân chính gây rối loạn cương dương do làm gián đoạn tín hiệu thần kinh và tuần hoàn máu. Một nghiên cứu khác của Pasqualotto và cộng sự (2006) công bố trên Current Women’s Health Reviews cũng khẳng định stress kéo dài ảnh hưởng xấu đến cả số lượng và chất lượng tinh trùng.

Để phòng tránh và cải thiện tình trạng này, các chuyên gia khuyến cáo nam giới cần duy trì lối sống lành mạnh. Việc tập luyện thể thao, đi bộ, yoga hoặc thiền giúp giảm căng thẳng, cải thiện tuần hoàn máu và tăng mức testosterone tự nhiên. Giấc ngủ đóng vai trò then chốt, cần đảm bảo ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm để cơ thể phục hồi và cân bằng hormone. Ngoài ra, phái mạnh cần chú trọng chế độ dinh dưỡng, hạn chế tối đa thuốc lá và rượu bia. Trong trường hợp stress quá lớn hoặc kéo dài, người bệnh cần tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ nam khoa để có phác đồ điều trị hiệu quả.

*Tên nhân vật đã được thay đổi

Thùy An