Sự thật khiến cả thế giới vừa thích thú vừa sợ hãi

AI agent gây sốt toàn cầu

Sau nhiều lần đổi tên và lan rộng từ Thung lũng Silicon tới Bắc Kinh, trợ lý AI mã nguồn mở mang tên OpenClaw nhanh chóng trở thành một trong những công cụ được chú ý nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo năm nay. Công cụ này có khả năng tự thực hiện nhiều công việc trên máy tính thay cho con người, từ xử lý văn bản, tìm kiếm thông tin cho đến các thao tác phức tạp hơn. Tuy nhiên, cùng với sự quan tâm mạnh mẽ, OpenClaw cũng kéo theo những tranh cãi về rủi ro bảo mật và tương lai của các hệ thống AI tự hành.

Trước khi mang tên OpenClaw, dự án từng được gọi là Clawdbot và Moltbot. Công cụ này do nhà phát triển phần mềm người Áo Peter Steinberger giới thiệu vào đầu năm 2026 nhưng nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng công nghệ nhờ khả năng thực hiện các tác vụ tự động thay con người.

Sự quan tâm đó đặc biệt rõ rệt tại Trung Quốc. Ngày 6/3, tại trụ sở Tencent ở Thâm Quyến, hàng trăm người đã xếp hàng dài chờ các kỹ sư của Tencent Cloud cài đặt miễn phí OpenClaw. Dù trời mưa, nhiều người vẫn kiên nhẫn chờ đợi đến lượt, cho thấy mức độ quan tâm chưa từng có của công chúng đối với công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Điều đáng chú ý là sự đa dạng về độ tuổi của những người tham gia. Không chỉ có giới trẻ am hiểu công nghệ, hàng người còn có cả những người trên 60 tuổi, trong đó có kỹ sư hàng không đã nghỉ hưu và nhân viên thư viện. Sự hiện diện của thế hệ lớn tuổi cho thấy AI agent không còn là công nghệ xa lạ, mà đang dần trở thành xu hướng lan tỏa rộng rãi trong xã hội, vượt qua rào cản về độ tuổi và trình độ kỹ thuật.

Trong vài giờ diễn ra sự kiện, đội ngũ kỹ sư Tencent Cloud đã triển khai hàng trăm phiên bản OpenClaw, phá vỡ kỷ lục triển khai trong ngày của dịch vụ Lighthouse – nền tảng máy chủ ảo nhẹ của Tencent Cloud. Con số này góp phần đưa tổng số người dùng OpenClaw trên Tencent Cloud Lighthouse vượt mốc 100.000 người chỉ sau thời gian ngắn ra mắt.

Dịch vụ mà Tencent Cloud cung cấp không chỉ đơn thuần là cài đặt phần mềm. Đây là gói giải pháp trọn gói bao gồm cài đặt ứng dụng, cấu hình các mô hình AI, tích hợp với các nền tảng nhắn tin phổ biến tại Trung Quốc như Feishu, DingTalk và WeCom, đồng thời mở khóa nhiều kỹ năng nâng cao. OpenClaw cũng đã được tích hợp với các mô hình AI nội địa như DeepSeek, cho phép người dùng lựa chọn giữa hiệu suất và chi phí.

Chiến lược “miễn phí cài đặt nhưng trả phí sử dụng cloud” được xem là yếu tố quan trọng giúp Tencent thu hút người dùng. Thay vì để người dùng tự cài đặt – một quá trình có thể phức tạp và dễ khiến họ từ bỏ – Tencent loại bỏ rào cản ban đầu bằng dịch vụ hỗ trợ miễn phí. Khi đã trải nghiệm được giá trị của AI agent, người dùng sẵn sàng chi trả cho các dịch vụ đám mây và API để duy trì hoạt động, qua đó tạo ra nguồn doanh thu ổn định và dài hạn cho nhà cung cấp.

Sự nổi lên nhanh chóng của OpenClaw diễn ra trong bối cảnh giới công nghệ ngày càng quan tâm đến các “AI agent” – những hệ thống có thể tự đưa ra quyết định, thực hiện hành động và hoàn thành nhiệm vụ mà không cần con người liên tục giám sát. Trước đây, AI agent chưa tạo được sự chú ý rộng rãi như các mô hình ngôn ngữ lớn từng làm sau khi ChatGPT xuất hiện, nhưng OpenClaw có thể là dấu hiệu cho thấy xu hướng này đang thay đổi.

Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng các AI agent như OpenClaw có thể giúp tăng năng suất đáng kể khi đóng vai trò như trợ lý cá nhân. Thậm chí, một số người còn dự đoán rằng trong tương lai, những hệ thống như vậy có thể vận hành cả doanh nghiệp mà không cần con người trực tiếp điều hành.

OpenClaw đang làm gì?

OpenClaw được quảng bá là “AI thực sự làm việc”, bởi nó có thể chạy trực tiếp trên hệ điều hành và các ứng dụng của người dùng. Hệ thống này có thể tự động hóa nhiều tác vụ như quản lý email, sắp xếp lịch làm việc, duyệt web và tương tác với các dịch vụ trực tuyến.

Để sử dụng OpenClaw, người dùng phải cài đặt nó trên một máy chủ hoặc thiết bị cá nhân, sau đó kết nối với một mô hình ngôn ngữ lớn như Claude của Anthropic hoặc ChatGPT. Quá trình thiết lập này tương đối phức tạp và có thể gây khó khăn cho những người không quen với kỹ thuật.

Trong giai đoạn đầu, OpenClaw chủ yếu được tích hợp với các nền tảng nhắn tin như WhatsApp, Telegram và Discord, cho phép người dùng điều khiển trợ lý AI thông qua các lệnh văn bản. Nhiều người dùng cho biết hệ thống đã có thể thực hiện những công việc thực tế như tự động duyệt web, tóm tắt tài liệu PDF, tạo lịch hẹn trong lịch làm việc, tìm và mua sản phẩm trực tuyến, thậm chí gửi hoặc xóa email thay cho người dùng.

Một tính năng quan trọng của OpenClaw là “bộ nhớ liên tục”, cho phép hệ thống ghi nhớ các tương tác trước đó trong nhiều tuần. Nhờ vậy, AI có thể học thói quen của người dùng và thực hiện các tác vụ mang tính cá nhân hóa cao.

Khác với nhiều AI agent khác trên thị trường, OpenClaw được phát triển theo mô hình mã nguồn mở. Điều này đồng nghĩa các lập trình viên có thể tự do xem, chỉnh sửa và phát triển thêm mã nguồn của hệ thống.

Chính đặc điểm này đã giúp OpenClaw lan rộng nhanh chóng khi cộng đồng lập trình viên bắt đầu xây dựng thêm các tích hợp ứng dụng mới. Bản thân phần mềm được cung cấp miễn phí, người dùng chỉ cần trả chi phí cho việc chạy mô hình AI nền tảng.

Đến nay, OpenClaw đã thu hút hơn 145.000 lượt theo dõi trên GitHub và khoảng 20.000 bản fork, cho thấy mức độ quan tâm lớn từ cộng đồng lập trình viên, dù số lượng người dùng thực tế vẫn chưa được xác định rõ.

“AI có đôi tay”

Theo các báo cáo truyền thông, việc sử dụng OpenClaw ban đầu bùng nổ tại ‘Thung lũng Silicon’, nơi các công ty công nghệ đang đầu tư hàng tỷ USD cho các dự án AI agent. Sau đó, công cụ này nhanh chóng lan sang Trung Quốc, nơi nhiều công ty công nghệ lớn cũng bắt đầu thử nghiệm.

Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây của Alibaba, Tencent và ByteDance đang nâng cấp chatbot của mình để tích hợp các tính năng mua sắm và thanh toán ngay trong nền tảng. OpenClaw có thể kết hợp với các mô hình ngôn ngữ do Trung Quốc phát triển, chẳng hạn DeepSeek, đồng thời được tùy chỉnh để hoạt động với các ứng dụng nhắn tin nội địa.

Sự xuất hiện của OpenClaw khiến cộng đồng công nghệ vừa hào hứng vừa lo ngại. Một số chuyên gia cho rằng công cụ này đang bị thổi phồng quá mức, khi quá trình cài đặt phức tạp, yêu cầu tài nguyên tính toán lớn và phải cạnh tranh với nhiều AI agent khác.

Tuy nhiên, nhiều người dùng sớm lại báo cáo rằng họ đã tiết kiệm được hàng giờ mỗi tuần nhờ tự động hóa các công việc lặp lại. Họ gọi OpenClaw là “AI có đôi tay”, coi đây là bước tiến quan trọng hướng tới trí tuệ nhân tạo tổng quát – dạng AI lý thuyết có thể thực hiện các nhiệm vụ trí tuệ ngang hoặc vượt con người.

Kaoutar El Maghraoui, nhà khoa học nghiên cứu tại IBM, cho rằng OpenClaw cho thấy tiềm năng của các AI agent không chỉ giới hạn ở các tập đoàn lớn. Khi được cấp quyền truy cập đầy đủ vào hệ thống, những công cụ này có thể trở nên cực kỳ mạnh mẽ.

“Bộ ba rủi ro” của OpenClaw

Tuy vậy, các chuyên gia an ninh mạng đã nhanh chóng đưa ra cảnh báo. Công ty bảo mật Palo Alto Networks cho rằng OpenClaw tạo ra “bộ ba rủi ro nguy hiểm” khi vừa có quyền truy cập dữ liệu cá nhân, vừa tiếp xúc với nội dung không đáng tin cậy, đồng thời có khả năng giao tiếp ra bên ngoài trong khi vẫn lưu giữ bộ nhớ.

Những lỗ hổng này có thể khiến kẻ tấn công đánh lừa AI agent thực hiện các lệnh độc hại hoặc làm rò rỉ dữ liệu nhạy cảm. Vì vậy, Palo Alto Networks cùng một số công ty bảo mật khác như Cisco cảnh báo OpenClaw hiện chưa phù hợp để sử dụng trong môi trường doanh nghiệp.

Ngoài các tranh cãi kỹ thuật, OpenClaw còn gây chú ý nhờ một nền tảng liên quan mang tên Moltbook. Đây là mạng xã hội dành cho AI agent do doanh nhân công nghệ Matt Schlicht ra mắt gần đây.

Moltbook hoạt động giống một diễn đàn trực tuyến, nơi các trợ lý AI có thể tự đăng bài viết và tương tác với nhau thông qua bình luận, lượt thích hoặc không thích.

Nội dung do các AI đăng tải rất đa dạng, từ việc chia sẻ trải nghiệm khi làm việc cho con người cho đến các tuyên bố mang tính triết lý về tương lai của trí tuệ nhân tạo, thậm chí có những bài viết nói về sự kết thúc của “thời đại con người”. Một số AI agent còn tạo ra các token tiền điện tử riêng.

Nền tảng này đã gây ra nhiều tranh luận trên mạng xã hội. Một số người xem đây chỉ là trò gây chú ý, trong khi những người khác cho rằng nó có thể hé lộ tương lai của mối quan hệ giữa con người và AI.

Trong một bài đăng được Elon Musk chia sẻ lại trên mạng xã hội X, cựu giám đốc AI của Tesla Andrej Karpathy gọi những gì đang diễn ra trên Moltbook là “một trong những khoảnh khắc khoa học viễn tưởng trở thành hiện thực đáng kinh ngạc nhất”.

Theo Marc Einstein, trưởng bộ phận nghiên cứu AI toàn cầu của Counterpoint Research, sự lan truyền của Moltbook và OpenClaw đang tác động mạnh đến cách mọi người suy nghĩ về AI agent. Ông cho rằng việc chứng kiến các chatbot giao tiếp và học hỏi theo cách gần giống con người đang khiến nhiều người bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về khả năng của AI, cả theo hướng tích cực lẫn tiêu cực.

“Những AI agent này dường như đang tiến gần hơn đến trí tuệ của con người. Đó là lý do vì sao chúng ta đang chứng kiến khoảnh khắc bùng nổ của ngành công nghiệp này”, ông nói.

Theo Einstein, OpenClaw chỉ là một trong nhiều AI agent đang xuất hiện. Nhưng nếu xu hướng này tiếp tục phát triển, không lâu nữa mỗi người trên thế giới có thể sẽ có một trợ lý AI cá nhân của riêng mình.

Nguồn: CNBC