Tăng cân sau Tết: Cảnh báo rối loạn chuyển hóa âm thầm

Sau kỳ nghỉ Tết, không ít người giật mình khi cân nặng tăng thêm 2-3kg, vòng eo nới rộng, cơ thể nặng nề, mệt mỏi. Theo các chuyên gia nội tiết, tăng cân sau Tết không chỉ là vấn đề ngoại hình mà còn tiềm ẩn nguy cơ kích hoạt hàng loạt rối loạn chuyển hóa nguy hiểm.

Khi cơ thể “quá tải” sau những ngày ăn uống thả ga

Tết Nguyên đán không chỉ là thời điểm sum vầy mà còn là giai đoạn chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt của nhiều người bị đảo lộn rõ rệt. Lượng tinh bột tinh chế, đường, chất béo bão hòa và rượu bia tăng cao, trong khi hoạt động thể lực giảm sút đáng kể. Thói quen thức khuya, ngủ không đủ giấc kéo dài nhiều ngày liên tiếp cũng góp phần làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể.

Theo ThS.BSNT Nguyễn Thị Như Quỳnh, Khoa Nội tiết, BVĐK Hồng Ngọc, khi năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu tiêu hao, cơ thể buộc phải tích trữ phần dư thừa dưới dạng mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng – loại mỡ bao quanh các cơ quan quan trọng như gan, tụy và tim.

ThS.BSNT Nguyễn Thị Như Quỳnh thăm khám cho bệnh nhân

“Sự gia tăng mỡ nội tạng làm giảm độ nhạy insulin. Đây là cơ chế khởi phát tình trạng kháng insulin – bước đệm tiến tới tiền đái tháo đường và đái tháo đường type 2”, bác sĩ Quỳnh phân tích.

Không dừng lại ở nguy cơ rối loạn đường huyết, chế độ ăn giàu đạm động vật và chất béo trong dịp Tết còn làm gia tăng triglycerid và cholesterol xấu (LDL), thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch. Song song đó, việc tiêu thụ rượu bia liên tục trong nhiều ngày tạo áp lực lớn lên gan – cơ quan trung tâm của hệ chuyển hóa.

Bác sĩ Quỳnh cũng cho biết, Tết được xem là “mùa cao điểm” của các cơn gout cấp: “Việc tiêu thụ nhiều hải sản, thịt đỏ, nội tạng động vật cùng bia rượu khiến nồng độ acid uric trong máu tăng mạnh. Khi vượt quá ngưỡng cho phép, các tinh thể urat sẽ lắng đọng tại khớp, gây ra tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội – thường gặp nhất ở khớp ngón chân cái.”

Tái khởi động cơ thể sau kỳ nghỉ dài: Vì sao nên khám sức khỏe ngay đầu năm?

Theo ThS.BSNT Nguyễn Thị Như Quỳnh, điều đáng lo ngại ở các rối loạn chuyển hóa là chúng tiến triển một cách âm thầm. Sau Tết, nhiều người chỉ tăng 1–2kg, cảm thấy hơi mệt hoặc gần như không có biểu hiện bất thường rõ rệt. Tuy nhiên, bên trong cơ thể, các chỉ số như đường huyết, mỡ máu, men gan hay acid uric có thể đã vượt ngưỡng an toàn mà người bệnh không hề hay biết.

Trường hợp của anh T.M (38 tuổi, Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Sau Tết, anh chỉ tăng khoảng 2kg nhưng xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, khát nước nhiều và tiểu đêm. Lo sợ mình có vấn đề về đường huyết nên anh đã đến thăm khám với chuyên gia nội tiết tại BVĐK Hồng Ngọc.

Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết lúc đói tăng gần gấp đôi ngưỡng bình thường, HbA1c đạt 7,6% – chạm ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường type 2. Đồng thời, acid uric tăng lên 468 µmol/L, chỉ số mỡ máu ở mức 20,1 mmol/L (cao gấp 10 lần bình thường), cholesterol LDL tăng cao. Anh T.M sau đó được chỉ định nhập viện để điều trị, kiểm soát đường huyết và ổn định các rối loạn chuyển hóa.

“Tết tôi ăn uống thoải mái hơn, sinh hoạt cũng không điều độ, nhưng thật sự không ngờ kết quả kiểm tra lại nghiêm trọng đến vậy.” – Anh T.M cho biết.

Từ trường hợp trên, bác sĩ Quỳnh khuyến cáo người dân nên thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm, đặc biệt khi có bất thường.

“Người dân nên thực hiện các kiểm tra các chỉ số như đường huyết lúc đói, mỡ máu (cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C, triglycerid), men gan, acid uric, huyết áp và đánh giá chỉ số khối cơ thể (BMI), vòng eo. Tùy theo độ tuổi và yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm gan mật, điện tim hoặc các thăm dò chuyên sâu khác để có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng tim mạch và chuyển hóa.” – bác sĩ Quỳnh cho biết.

Người dân nên kiểm tra sức khỏe toàn diện sau Tết

Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện bất thường, khám sức khỏe đầu năm còn là cơ hội để xây dựng lại chiến lược chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa: điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, thiết lập kế hoạch vận động phù hợp và kiểm soát cân nặng bền vững. Chủ động kiểm tra sớm không chỉ giúp cơ thể “tái khởi động” hiệu quả sau kỳ nghỉ dài mà còn đặt nền móng vững chắc cho một năm mới khỏe mạnh.

Nhân dịp xuân Bính Ngọ, BVĐK Hồng Ngọc triển khai chương trình ưu đãi đặc biệt “Lì xì kép” dành cho khách hàng đăng ký khám sức khỏe tổng quát, với mức ưu đãi lên tới 3 triệu đồng. Không chỉ là món quà đầu năm mang ý nghĩa may mắn, chương trình còn thay lời chúc về một năm mới an khang, khỏe mạnh và bình an gửi tới mỗi cá nhân, mỗi gia đình.

Chương trình ưu đãi từ 5/3 – 5/4/2026, bạn đọc quan tâm có thể liên hệ hotline 093 223 2016 hoặc 088 645 3416 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch khám sớm.