Khoảnh khắc Iran mô tả là khóa mục tiêu và khai hỏa vào tia chớp F-35 của Mỹ (Ảnh: PressTV).
Ngày 19/3, quân đội Mỹ thông báo một tiêm kích F-35 của nước này phải hạ cánh khẩn cấp ở căn cứ tại Trung Đông. Theo các nguồn tin, chiếc máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 dường như đã trúng phải hỏa lực Iran.
Sau đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã khai hỏa vào F-35 ở khu vực miền Trung Iran.
Chuyên trang quân sự Military Watch dẫn một số nguồn tin cho biết, nhiều khả năng hệ thống phòng không tầm ngắn Majid của Iran, còn được gọi là AD-08, là vũ khí đứng sau vụ tập kích này.
Theo chuyên trang, diễn biến này có thể sẽ tạo ra tác động với chiến dịch không kích hiện tại và có thể làm giảm nỗ lực của Mỹ và Israel trong việc sử dụng máy bay tàng hình để tiến hành các đòn tấn công xuyên sâu vào lãnh thổ Iran.
Hệ thống Majid (Ảnh: Military Watch).
Về lâu dài, do chương trình F-35 là chương trình tiêm kích lớn nhất thế giới, việc lần đầu tiên một chiếc máy bay này bị trúng hỏa lực từ tên lửa đất đối không cũng có thể có tác động lớn, dẫn đến việc điều chỉnh kế hoạch triển khai trên nhiều chiến trường. Điều này cũng có khả năng ảnh hưởng đến hơn 20 lực lượng quân sự trên thế giới đã đặt mua F-35.
Hệ thống Majid do Tổ chức Công nghiệp Quốc phòng thuộc Bộ Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran sản xuất và lần đầu ra mắt trong một cuộc duyệt binh ngày 18/4/2021. Đây là hệ thống tầm ngắn được thiết kế để phòng thủ điểm thay vì phòng thủ khu vực, với tầm bắn khoảng 7km và độ cao tác chiến 6km.
Việc sử dụng dẫn đường hồng ngoại thay vì radar tuy hạn chế tầm hoạt động nhưng cho phép hệ thống hoạt động mà không phát ra tín hiệu radar, qua đó tăng đáng kể khả năng sống sót. Trong khi đó, F-35 được tối ưu để giảm khả năng bị radar phát hiện, nhưng lại không thể che giấu hoàn toàn tín hiệu nhiệt. Chính vì vậy, các hệ thống dẫn đường hồng ngoại từ sớm đã được xem là một điểm yếu tiềm tàng của loại tiêm kích này.
Một lợi thế khác của dẫn đường hồng ngoại là các hệ thống như Majid không kích hoạt thiết bị cảnh báo radar của mục tiêu, trong khi biện pháp gây nhiễu điện tử cũng ít hiệu quả.
Các hình ảnh do Iran công bố cho thấy chỉ một tên lửa được phóng về phía F-35, có thể do thiếu đạn hoặc do các tên lửa còn lại đã được sử dụng vào mục tiêu khác. Các hệ thống phòng không dẫn đường hồng ngoại của Iran trước đây đã bắn hạ nhiều UAV giá trị cao của Mỹ và Israel, đáng chú ý nhất là MQ-9 và Heron.
Trong khi F-35 được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ xuyên phá trong không phận được phòng thủ dày đặc, thì các tiêm kích thế hệ thứ 4 của 2 nước, vốn không có hệ thống điện tử hàng không tiên tiến hay khả năng tàng hình tương tự, không được triển khai cho các nhiệm vụ rủi ro cao như vậy.
Iran được cho là đã đầu tư đáng kể vào việc hiện đại hóa năng lực phòng không tầm ngắn trong thời gian qua. Trước khi giao tranh xảy ra với Mỹ, Iran được cho đã ký với Nga thỏa thuận 580 triệu USD để mua 500 bệ phóng tên lửa phòng không vác vai 9K333 Verba cùng 2.500 tên lửa 9M336.
Verba được coi là hệ thống phòng không vác vai hiện đại hàng đầu thế giới và là hệ thống duy nhất được biết đến có đầu dò 3 phổ, mang lại lợi thế rõ rệt trước các biện pháp đối phó hiện đại. Các đầu dò này bao gồm tia cực tím, hồng ngoại gần và hồng ngoại trung. Vũ khí này được cho sẽ khiến không phận Iran trở nên khó xâm nhập ở tầm thấp.
Ngoài ra, dự án F-35 hiện nay vẫn chưa hoàn thiện gói nâng cấp phần mềm Block 4 khiến chúng chưa thể triển khai tên lửa không đối đất, buộc tiêm kích phải bay gần mục tiêu để tấn công, từ đó dễ bị tổn thương hơn trước các hệ thống phòng không tầm ngắn như Majid và Verba.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ten-lua-uy-luc-moi-cua-iran-ban-trung-tia-chop-tang-hinh-f-35-my-20260321101050278.htm
