Tết sắp về, tiết kiệm thôi

Gần Tết năm trước, người bạn cũ gặp nhau trong quán cà phê cười nói rôm rả khoe vừa chốt xong chuyến du lịch, còn sắm đồ mới ăn Tết. Nhưng cũng liền sau đó bạn hỏi nhỏ mượn ít tiền qua Tết trả vì lương tháng 13 chưa về, tiền thưởng đang ngóng còn thẻ tín dụng chạm trần, ví điện tử đỏ rực vì trả góp…

Có vẻ không hiếm câu chuyện như thế với không ít người trẻ vì tâm thế Tết là phải vui, phải đủ, phải có cái để khoe! Mua sắm quá tay, đặt vé sớm không cần so giá, lì xì cũng hào phóng hết mức.

Các khoản chi cuối năm lại cần nhiều nên giải pháp có vẻ nhanh và dễ nhất là vay nóng vì nhanh, gọn và thủ tục giản đơn chỉ một cú chạm trên điện thoại.

Nhưng cái giá cũng không rẻ khi lãi cao, phí chồng phí, áp lực trả nợ kéo dài. Có bạn vừa hết Tết đã lao vào vòng xoáy vay để trả, làm không dám tiêu, è cổ trả nợ mãi không xong.

Bỗng dưng Tết lại như điểm xuất phát của một gánh nợ. Vấn đề suy cho cùng nằm ở cách tiêu tiền.

Có thể người trẻ hôm nay thêm nhiều cơ hội trải nghiệm. Điều ấy tốt song trải nghiệm không nên đồng nghĩa với tiêu xài không giới hạn. Khi chi tiêu vượt quá khả năng, niềm vui ngắn hạn sẽ đổi bằng áp lực dài hạn. Một buổi tiệc linh đình có thể mang lại tiếng cười trong vài giờ nhưng khoản nợ có khi theo ta suốt nhiều tháng.

Phải tiết kiệm, không hẳn vì keo kiệt mà vì tự trọng với tương lai của mình. Chính bạn cần biết rõ mình có bao nhiêu từ thu nhập thực tế hay các khoản thưởng chắc chắn có rồi hãy lên kế hoạch chi. Không thể cứ đơn giản tiêu bằng số tiền sẽ có mà phải là đang có.

Cũng cần phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn. Nhu cầu là chiếc vé xe về nhà, vài món quà nhỏ cho cha mẹ. Mong muốn là bộ đồ mới thứ ba, bữa tiệc sang chảnh hay chuyến du lịch vượt ngân sách. Không phải mong muốn nào cũng cần cắt bỏ, nhưng nên chắt lọc. Tết sẽ không đo bằng số món đồ mua thêm mà bằng sự an yên khi bước qua năm mới.

Nguyên tắc khác là đặt trần chi tiêu cho từng hạng mục. Quà Tết bao nhiêu, đi chơi bao nhiêu, lì xì bao nhiêu cần ghi rõ ra giấy hoặc ứng dụng quản lý chi tiêu. Khi đã có trần, ta sẽ cân nhắc kỹ hơn trước mỗi quyết định mua sắm. Nếu lỡ vượt khoản này phải bù bằng khoản khác thay vì mặc kệ rồi vay thêm.

Với thẻ tín dụng và trả góp, hãy dùng như công cụ chứ không phải phao cứu sinh. Trả góp chỉ nên dành cho những khoản thực sự cần và có kế hoạch trả rõ ràng. Tuyệt đối tránh dùng vay nóng chi tiêu Tết vì không có món vui nào đáng để đánh đổi sự ổn định tài chính.

Cuối cùng hãy thay đổi cách nhìn về Tết. Tết không phải là cuộc thi ai tiêu nhiều hơn hay khoe nhiều hơn. Tết là dịp nghỉ ngơi và bắt đầu lại. Một cái Tết vừa túi tiền, không nợ nần giúp ta bước vào năm mới với tâm thế nhẹ nhõm mới là món quà lớn nhất cho chính mình.

Tiết kiệm để có Tết vui

Về quê ăn Tết luôn khiến bà con miền Trung mưu sinh phương xa trăn trở: nào vé xe, nào quà cáp và cả tiền biếu cha mẹ, ông bà. Năm nay quê nhà lại vừa bị bão lụt nặng nề, họ phải cố gắng nhiều hơn để có ngày Tết ấm áp.