Thái Lan: Tổng tuyển cử định hình tương lai

Ngày 8-2, Thái Lan chính thức bước vào cuộc tổng tuyển cử được đánh giá là quan trọng nhất trong nhiều thập niên. “Cuộc bầu cử này sẽ là lời giải cho câu hỏi liệu Thái Lan có thể thoát khỏi vòng xoáy bất ổn chính trị và bế tắc kinh tế hay không” – ông Thitinan Pongsudhirak, nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, nhận định.

Ba ứng viên nặng ký

Theo Reuters, từ sáng sớm, các điểm bỏ phiếu đã đông kín cử tri đến để quyết định vận mệnh 500 ghế tại Hạ viện – gồm 400 ghế thuộc các khu vực bầu cử và 100 ghế phân bổ theo danh sách đảng. 

Các phòng phiếu đóng cửa lúc 17h và kết quả sơ bộ dự kiến được công bố ngay trong đêm, theo tờ Bangkok Post. Trong vòng 15 ngày sau bầu cử, Hạ viện sẽ họp để bầu thủ tướng với yêu cầu ứng viên cần có tối thiểu 251 phiếu ủng hộ để đứng đầu chính phủ.

Dù có tới 57 đảng tham gia, giới quan sát đánh giá chỉ ba đảng đủ thực lực cạnh tranh vị trí dẫn đầu là Đảng Nhân dân, Đảng Bhumjaithai và Đảng Pheu Thai. Cả ba đều tung ra cam kết dân túy mạnh mẽ cùng các chương trình kinh tế – xã hội khác biệt để lôi kéo cử tri. 

Đặc biệt, chính trường Thái Lan nhiều thập niên qua vẫn chịu sự chi phối mạnh mẽ từ các gia tộc chính trị – yếu tố được dự báo sẽ tiếp tục tác động lớn đến lá phiếu của cử tri lần này.

Theo Reuters, Đảng Nhân dân do ông Natthaphong Ruengpanyawut (38 tuổi) lãnh đạo đang dẫn đầu các cuộc thăm dò với 34% sự ủng hộ, theo sau là Bhumjaithai của Thủ tướng lâm thời Anutin (59 tuổi) với 22,6%. 

Trong khi đó, tờ Japan Times dẫn khảo sát của Viện Quản lý phát triển quốc gia Thái Lan (NIDA) cho thấy Đảng Pheu Thai với ứng viên Yodchanan Wongsawat (46 tuổi) chỉ đạt khoảng 16%.

Đảng Nhân dân điều chỉnh chiến lược bằng cách làm mềm lập trường chống giới tinh hoa và chiêu mộ nhân sự bên ngoài để chứng minh năng lực điều hành, đồng thời duy trì sức hút lớn với cử tri trẻ và tầng lớp trung lưu đô thị. 

Sự trỗi dậy của Đảng Bhumjaithai nhờ làn sóng dân tộc chủ nghĩa liên quan đến xung đột Thái Lan – Campuchia cùng với sự suy yếu của Đảng Pheu Thai sau những biến động năm ngoái.

Bóng dáng gia tộc Shinawatra

Về phía Đảng Pheu Thai, dù người hậu thuẫn là cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra đang phải thụ án tù, đảng này vẫn là đối thủ đáng gờm. Theo chuyên gia Napon Jatusripitak, ngay cả khi ngồi sau song sắt, ông Thaksin vẫn là biểu tượng nhận diện lớn nhất của đảng.

Đầu những năm 2000, ông Thaksin từng làm thay đổi sâu sắc chính trị Thái Lan bằng các chính sách dân túy mang tính đột phá, giúp ông giành được sự ủng hộ rộng rãi và những chiến thắng bầu cử chưa từng có. 

“Ông ấy ngày càng được nhìn nhận như một huyền thoại, một ngọn đèn dẫn đường, một “guru” hơn là người trực tiếp tham gia” – ông Napon nói, đồng thời nhấn mạnh ông Thaksin sẽ vẫn là “mối đe dọa” đáng kể đối với giới tinh hoa Thái Lan.

Ứng viên thủ tướng của Đảng Pheu Thai là ông Yodchanan Wongsawat – cháu trai của ông Thaksin và con của cựu Thủ tướng Somchai Wongsawat. Nếu giành chiến thắng, ông sẽ trở thành thủ tướng thứ năm của gia tộc Shinawatra nắm giữ cương vị này trong vòng 25 năm qua. 

Ông Jakrapob Penkair, cựu phát ngôn viên chính phủ thời ông Thaksin, nhận định lợi thế của ông Yodchanan là sự mới mẻ và ít vướng bận vào những xung đột cũ. Tuy nhiên, thách thức là phải thoát khỏi cái bóng “chính trị gia tộc”.

Dù các đảng đang ráo riết chạy đua, những cuộc thăm dò địa phương đều dự báo không một lực lượng nào đủ sức giành đa số tuyệt đối. Điều này đồng nghĩa chính trường Thái Lan có thể bước vào giai đoạn thương lượng cam go để hình thành chính phủ liên minh. 

Sự tái xuất của cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva của Đảng Dân chủ cũng là một biến số thú vị, có thể trở thành “người chia bài” quan trọng trong các cuộc đàm phán hậu bầu cử.

Một số kịch bản còn cho rằng Đảng Pheu Thai có thể ủng hộ Thủ tướng đương nhiệm Anutin Charnvirakul tiếp tục tại vị, đổi lại khả năng ông Thaksin được trả tự do sớm.

“Pheu Thai không nhất thiết phải thắng lớn. Chỉ cần giành đủ số ghế để đóng vai trò “người làm vua” trong các cuộc thương lượng liên minh là đủ để duy trì sức ảnh hưởng”, ông Napon Jatusripitak nhận định.