Việc đại sứ Mỹ Kushner phớt lờ yêu cầu trình diện từ Pháp đã đẩy căng thẳng Paris – Washington lên cao, làm dấy lên tranh cãi về sự nghiệp chính trị của ông.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot đã yêu cầu đại sứ Mỹ Charles Kushner, thông gia với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trình diện vào ngày 23/2 để giải trình về những phát biểu gần đây liên quan đến cái chết của nhà hoạt động cực hữu Quentin Deranque.
Tuy nhiên, ông Kushner, cha của Jared Kushner, con rể ông Trump, không xuất hiện, lấy lý do bận việc riêng và cử cấp dưới đi thay.
Đại sứ Mỹ tại Pháp Charles Kushner phát biểu tại một sự kiện ở Paris hồi tháng 12/2025. Ảnh: AFP
Ngoại trưởng Barrot tỏ rõ bất bình, mô tả việc đại sứ Kushner vắng mặt là một điều “bất ngờ”, nhấn mạnh hành động đó “đương nhiên sẽ ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ của ông ấy tại đất nước chúng tôi”.
Ông Barrot cũng tuyên bố đại sứ Mỹ sẽ không được tiếp cận các thành viên chính phủ Pháp cho đến khi chấp hành yêu cầu. Bộ Ngoại giao Pháp cáo buộc ông Kushner dường như không nắm được những yêu cầu cơ bản đối với nhiệm vụ của một đại sứ.
Mâu thuẫn bắt nguồn từ những bài đăng trên mạng xã hội Mỹ về cái chết của sinh viên Deranque, 23 tuổi, người thiệt mạng vì chấn thương vùng đầu trong cuộc đụng độ giữa các nhóm cực hữu và cực tả hồi đầu tháng ở thành phố Lyon, đông nam Pháp.
Sau sự việc, Cục Chống khủng bố của Bộ Ngoại giao Mỹ đăng trên X rằng “Bộ trưởng Nội vụ Pháp đã xác nhận Quentin Deranque bị dân quân cánh tả sát hại, đó là điều tất cả chúng ta nên lo ngại”.
“Chủ nghĩa cánh tả cực đoan bạo lực đang gia tăng và vai trò của nó trong cái chết của Quentin Deranque cho thấy mối đe dọa đối với an toàn công cộng”, cơ quan này nhận xét.
Đại sứ quán Mỹ tại Paris sau đó đăng tuyên bố tương tự bằng tiếng Pháp.
Việc Washington công khai bình luận và “chỉ mặt gọi tên” một phe phái chính trị bị chính phủ Pháp coi là hành vi can thiệp, lợi dụng sự việc vì mục đích chính trị. Ngoại trưởng Barrot nhấn mạnh Pháp cần một lời giải thích từ Đại sứ Kushner về những phát ngôn trên, khẳng định: “Chúng tôi không chấp nhận việc các quốc gia nước ngoài can thiệp hay tự ý xen vào cuộc tranh luận chính trị nội bộ của chúng tôi”.
Trước phản ứng gay gắt từ phía Pháp, phát ngôn viên đại sứ quán Mỹ tại Paris ngày 24/2 cho biết Đại sứ Kushner và Ngoại trưởng Barrot “đã có cuộc điện đàm thẳng thắn và thân thiện, tái khẳng định cam kết cùng các bộ trưởng và quan chức Pháp giải quyết những vấn đề ảnh hưởng đến Mỹ – Pháp, đặc biệt là khi hai nước kỷ niệm 250 năm quan hệ ngoại giao tốt đẹp”.
Một nguồn tin thân cận với Ngoại trưởng Barrot tiết lộ Đại sứ Kushner đã cam kết không “can thiệp” vào các cuộc tranh luận công khai của Pháp.
Sự việc một lần nữa làm dấy lên những câu hỏi về sự nghiệp ngoại giao khác thường của ông Kushner, người vốn hoàn toàn không có kinh nghiệm chính trị hay ngoại giao. Hồi năm ngoái, việc ông được chỉ định làm đại sứ tại Pháp từng gây xôn xao khắp chính trường Mỹ.
Giáo sư Mario Del Pero, chuyên gia về các mạng lưới chính trị Mỹ tại Đại học Sciences Po ở Paris, gọi ông là một “gương mặt đầy tranh cãi”, người được trao vị trí cấp cao trong chính quyền nhờ lòng trung thành và quan hệ gia đình thay vì kinh nghiệm chuyên môn.
Kushner từng phải ngồi tù 14 tháng sau bản án năm 2005 về tội trốn thuế, đóng góp tranh cử bất hợp pháp và can thiệp nhân chứng. Tổng thống Trump vào năm 2020 ra lệnh ân xá cho ông Kushner dù ông đã mãn hạn tù từ lâu. Lệnh này giúp ông phục hồi trọn vẹn quyền công dân và cởi trói các rào cản lý lịch tư pháp, giúp ông đủ điều kiện đảm nhận chức vụ công.
Sinh năm 1954 tại Elizabeth, New Jersey, ông là con trai của một gia đình Do Thái nhập cư sống sót sau thảm họa diệt chủng Holocaust. Cha ông, Joseph Kushner, đã xây dựng một doanh nghiệp bất động sản quy mô khiêm tốn mà sau này ông mở rộng thành đế chế lớn.
Kushner thành lập công ty bất động sản tư nhân Kushner Companies vào năm 1985. Từ danh mục đầu tư gia đình với khoảng 4.000 căn hộ ban đầu, công ty đã phát triển thành một đế chế phức hợp gồm các khu nhà ở, tòa tháp thương mại và bất động sản cho thuê khắp vùng Đông Bắc Mỹ.
Đối với bất động sản New York, các mối quan hệ chính trị luôn có vai trò nhất định trong các thương vụ. Ông Kushner từng hoạt động tích cực trong việc gây quỹ cho đảng Dân chủ trước khi chuyển sang liên minh với những người trong vòng thân cận của Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, động lực chính trị quan trọng nhất của ông vẫn nằm ở người con trai Jared. Sau khi kết hôn với Ivanka, con gái Tổng thống Trump, vào năm 2009, Jared đã trở thành cố vấn then chốt tại Nhà Trắng với tầm ảnh hưởng ngày càng được mở rộng.
Pierre Mourier, nhà nghiên cứu về kinh tế và chính trị Mỹ, mô tả việc cử ông Kushner tới Paris là bằng chứng về “chủ nghĩa tư bản thân hữu” tại Washington. Mourier nhận xét Kushner là một “trùm bất động sản điển hình” với các mối quan hệ tài chính và chính trị sâu sắc.
“Sự nghiệp của ông ấy phản ánh một mô hình lặp đi lặp lại dưới thời Tổng thống Trump, khi những vị trí uy tín và quyết định bổ nhiệm chính trị được sử dụng như phần thưởng cho lòng trung thành. Các mối quan hệ lợi ích thường liên quan đến người thân hoặc cộng sự thân thiết với Tổng thống”, Mourier nhận xét.
Jared Kushner, con rể ông Trump, đã được giao phó những nhiệm vụ quan trọng, từ nỗ lực hòa bình Trung Đông, cải cách tư pháp hình sự đến xây dựng Hiệp định Abraham, chuỗi thỏa thuận nhằm bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Israel và một số quốc gia Hồi giáo.
Ivanka Trump (trái) cùng chồng Jared Kushner đứng sau ông Trump tại một sự kiện ở Nhà Trắng hồi năm 2019. Ảnh: AP
Sau khi ông Trump khép lại nhiệm kỳ đầu tiên, Jared vào năm 2021 thành lập Affinity Partners, quỹ đầu tư tư nhân được các quỹ tài sản quốc gia Vùng Vịnh rót vốn gần như toàn bộ. Điều này cho thấy mạng lưới gia đình Kushner có tầm ảnh hưởng lớn như thế nào trên toàn cầu cũng như tư duy “trao đổi lợi ích” đặc trưng của họ.
Theo Del Pero, Đại sứ Kushner dường như đã được Washington ủng hộ khi phớt lờ lệnh triệu tập của phía Pháp, vì “khó có thể hình dung” ông tự mình quyết định việc đó.
Del Pero cũng nhắc đến việc ông Kushner từng viết một bài xã luận trên tờ Wall Street Journal hồi năm 2025 với tiêu đề Lá thư gửi Emmanuel, chỉ trích Pháp “thiếu hành động quyết liệt” chống chủ nghĩa bài Do Thái. Chuyên gia cho rằng động thái này có lẽ cũng đã được chính quyền Mỹ chấp thuận.
Những hành động như vậy “sẽ không thể được thực hiện nếu Nhà Trắng không nhất trí”, Del Pero nói.
Căng thẳng ngoại giao mới nhất này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Pháp phức tạp. “Hãy nhìn các cuộc thăm dò, ông Trump cực kỳ mất điểm tại châu Âu, đặc biệt là sau những tranh cãi ồn ào như biến cố Greenland”, Del Pero nhận xét. “Đối với các lãnh đạo như Tổng thống Macron hay Thủ tướng Đức Friedrich Merz, việc công khai đối đầu với Mỹ, hoặc với những gương mặt thân cận với Tổng thống Trump, có thể mang lại lợi ích chính trị ở trong nước”.
Vũ Hoàng (Theo AFP, Reuters, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/thong-gia-cua-ong-trump-thanh-tam-diem-cang-thang-my-phap-5043774.html
