Thủ khoa kép bác sĩ nội trú tiết lộ về ngành “95% là niềm vui”

Ca sinh nhiều biến số lúc rạng sáng

Khoảng 1h, không khí căng thẳng bao trùm phòng sinh Khoa Sản bệnh, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội khi một ca chuyển dạ khó bước vào giai đoạn quyết định. 

Sản phụ nhập viện từ đầu giờ chiều trong tình trạng ối vỡ non. Khi màng ối đã vỡ, nguy cơ nhiễm trùng tăng dần theo thời gian. Kíp trực quyết định truyền oxytocin để tăng cơn co tử cung, đồng thời theo dõi sát diễn biến chuyển dạ trên monitor sản khoa.

ThS.BS Nguyễn Tuấn Minh thực hiện khám âm đạo để đánh giá độ mở cổ tử cung trong chuyển dạ (Ảnh: Hải Yến).

Sau nhiều giờ kiên trì, cổ tử cung cuối cùng cũng mở 10cm. Sản phụ bắt đầu rặn sinh. Đầu thai đã xuống rất thấp trong khung chậu. 

Tuy nhiên sau hơn 30 phút, thai nhi vẫn chưa ra ngoài. Trên màn hình monitor, mỗi lần đầu thai tì xuống khung chậu, nhịp tim thai lại giảm.

Ê-kíp phải đứng trước quyết định khó khăn giữa tiếp tục sinh đường âm đạo hay chuyển sang mổ lấy thai.

“Đầu thai đã xuống thấp nhưng nhịp tim thai bắt đầu có dấu hiệu giảm khi rặn. Nếu tiếp tục kéo dài có thể dẫn tới suy thai. Chúng tôi quyết định thử hỗ trợ bằng forceps để rút ngắn giai đoạn sổ thai”, ThS.BS Nguyễn Tuấn Minh nhớ lại.

Kẹp forceps được chuẩn bị. Dụng cụ kim loại quen thuộc trong sản khoa được đặt cẩn thận để ôm lấy đầu thai nhi. Tuy nhiên, việc đặt kẹp không thành công. Đầu thai đã xuống sâu khiến thao tác trở nên khó khăn hơn dự kiến.

Quyết định chuyển sang mổ lấy thai được đưa ra ngay lập tức.

Trong phòng mổ, bác sĩ chính đảm nhiệm việc mở bụng và tiếp cận tử cung. Bác sĩ phụ 1 đưa tay qua đường âm đạo để đẩy đầu thai ngược lên, tạo điều kiện cho phẫu thuật viên đưa thai ra ngoài. Bác sĩ phụ 2 hỗ trợ bộc lộ phẫu trường và hút dịch. 

Hơn chục phút sau, em bé được đưa ra khỏi tử cung. Tiếng khóc đầu tiên vang lên khiến cả ê-kíp như trút bỏ được áp lực.

Trẻ sơ sinh được quấn khăn, chăm sóc ban đầu sau khi chào đời (Ảnh: Hải Yến).

Tuy nhiên, cuộc phẫu thuật chưa thể kết thúc ngay. Do đầu thai nằm sâu và chịu lực tì kéo dài trong quá trình chuyển dạ, đoạn dưới tử cung xuất hiện vết rách rộng. Ê-kíp phải tiến hành khâu phục hồi nhiều lớp để cầm máu và tái tạo lại thành tử cung.

Cửa phòng mổ vừa khép lại, ê-kíp gần như chưa kịp thở thì một ca cấp cứu khác lập tức được chuyển tới.

Lớn lên cùng những ca trực của mẹ

Khi ca trực đêm kết thúc, câu chuyện của BS Minh trở về nhiều năm trước, thời điểm quyết định theo ngành y bắt đầu hình thành từ những ký ức rất sớm.

Mẹ anh là bác sĩ sản. Từ khi mới 3-4 tuổi, Minh đã nhiều lần theo mẹ vào bệnh viện trong những ngày nghỉ. Những hành lang, phòng sinh hay phòng trực dần trở nên quen thuộc với cậu bé từ thuở nhỏ.

Ấn tượng để lại không chỉ là công việc chuyên môn mà còn ở cách bệnh nhân và gia đình họ gắn bó, tin tưởng người bác sĩ đồng hành trong hành trình sinh nở.

“Nhìn họ trân trọng mẹ mình, tôi nhận ra nghề này không chỉ là điều trị bệnh. Nó còn gắn với niềm vui rất lớn của nhiều gia đình. Những đứa trẻ chào đời là khoảnh khắc mà gần như tất cả mọi người đều hạnh phúc”, BS Minh chia sẻ, ánh mắt thoáng chút tự hào.

Nghề sản khoa không chỉ điều trị mà còn gắn với niềm vui của nhiều gia đình (Ảnh: Hải Yến).

Sự ngưỡng mộ ấy dần lớn lên theo năm tháng. Khi bước vào bậc trung học phổ thông, Minh bắt đầu vạch ra con đường để theo đuổi ngành y.

Cậu lựa chọn thi vào lớp chuyên Hóa và xác định mục tiêu tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia nhằm tăng cơ hội xét tuyển đại học.

Năm lớp 11, anh lần đầu dự thi học sinh giỏi quốc gia môn Hóa và đạt giải Ba. Một năm sau, dưới sự động viên của thầy chủ nhiệm, anh tiếp tục dự thi và lần này giành giải Nhất toàn quốc.

Thành tích này đưa anh vào nhóm 28 học sinh có điểm cao nhất cả nước được triệu tập để tiếp tục thi tuyển chọn đội tuyển quốc tế.

Dù sau đó không lọt vào danh sách 4 thí sinh cuối cùng, quãng thời gian theo đuổi các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia đã trở thành bước chuẩn bị quan trọng trên hành trình bước vào giảng đường y khoa và theo đuổi con đường trở thành bác sĩ sản phụ khoa.

Cú bứt phá thành thủ khoa kép nội trú sản phụ khoa

Ít ai nghĩ rằng người sau này đứng đầu khóa bác sĩ nội trú sản phụ khoa từng có thời điểm chỉ vừa đủ điểm qua môn giải phẫu.

Những năm đầu tại Trường Đại học Y Hà Nội là giai đoạn không dễ dàng với Tuấn Minh. Xuất thân từ lớp chuyên Hóa, anh quen với cách học dựa vào suy luận và giải bài tập. Nhưng khi bước vào y khoa, phương pháp học gần như đảo ngược hoàn toàn. 

Nhắc lại giai đoạn đó, vị bác sĩ trẻ vẫn nhớ rõ cảm giác choáng ngợp khi lần đầu tiếp cận môn giải phẫu.

“Chỉ riêng giải phẫu bàn tay thôi đã có hàng trăm cấu trúc. Không chỉ nhớ tên mà còn phải nhớ cái nào nằm trên, cái nào nằm dưới, bên phải hay bên trái. Lần thi lý thuyết giải phẫu của tôi được đúng 5 điểm, vừa đủ qua môn”, BS Minh cười khi nhớ lại.

Trải nghiệm ấy khiến giải phẫu trở thành nỗi “ám ảnh” suốt nhiều năm sau. Khi tốt nghiệp đại học, thành tích của Minh cũng không quá nổi bật. Nhưng cũng chính trong quãng thời gian đó, Minh dần xác định rõ con đường chuyên môn của mình.

Ngay từ năm nhất, anh đã định hướng theo sản phụ khoa. Khi chương trình bắt đầu học sản vào năm thứ 4, trong khi nhiều sinh viên chủ yếu đi buồng hỏi bệnh và quan sát lâm sàng, Minh chủ động xin theo các bác sĩ trong khoa để vào phòng mổ.

Ban đầu chỉ là đứng nhìn. Sau đó dần được giao những việc nhỏ như cầm hút, hỗ trợ dụng cụ, tập khâu các bước cơ bản.

“Thời điểm đó tôi vẫn là sinh viên nên chưa có áp lực gì. Nếu làm chưa tốt thì các anh chị chỉ dạy lại rất kiên nhẫn. Nhờ vậy, tôi có cơ hội luyện tập tay nghề từ rất sớm”, anh nói.

Việc bắt đầu thực hành sớm mang lại lợi thế lớn. Khi nhiều sinh viên khác còn đang làm quen với phòng mổ, Minh đã có những trải nghiệm thực tế đầu tiên với các kỹ thuật sản khoa.

Song song với việc thực hành, Minh cũng chuẩn bị cho kỳ thi bác sĩ nội trú, một trong những kỳ thi cạnh tranh nhất của ngành y.

Những trải nghiệm thực tế từ sớm tạo nền tảng cho con đường theo đuổi sản phụ khoa (Ảnh: Hải Yến).

Từ năm thứ 5 đại học, anh bắt đầu bước vào guồng ôn tập. Lợi thế đến vào năm cuối khi anh thực hiện khóa luận tốt nghiệp thay cho kỳ thi lý thuyết. Sau khi bảo vệ khóa luận vào đầu tháng 6, anh có thêm gần 3 tuần để tập trung hoàn toàn cho kỳ thi nội trú.

Kỳ thi nội trú năm đó có khoảng 700 thí sinh tham dự và Minh xếp thứ 5 toàn khóa.

Sau khi có kết quả, các thí sinh lần lượt chọn chuyên ngành theo thứ tự điểm số. 4 thí sinh đứng đầu lần lượt chọn các chuyên ngành khác như ung bướu hay da liễu, những lĩnh vực được xem là “hot” thời điểm đó.

Đến lượt mình, Minh trở thành người đầu tiên chọn sản phụ khoa.

“Tôi xác định theo sản từ trước khi thi nội trú nên mục tiêu chỉ có một. Nếu không đỗ nội trú sản thì tôi cũng sẽ không theo nội trú nữa”, anh nói.

Khóa nội trú của anh có 12 bác sĩ. Khi tốt nghiệp, Minh đứng đầu khóa với điểm trung bình trên 9.

Từ vị trí thứ 5 trong kỳ thi đầu vào đến người dẫn đầu khi kết thúc chương trình, anh trở thành thủ khoa kép của chương trình bác sĩ nội trú sản phụ khoa.

95% ca bệnh là niềm vui

Sau nhiều năm gắn bó với sản khoa, điều khiến BS Minh vẫn giữ được sự hào hứng với nghề không chỉ là chuyên môn, mà còn là cảm xúc đặc biệt mà lĩnh vực này mang lại.

Khác với nhiều chuyên ngành lâm sàng khác, nơi bác sĩ thường xuyên đối diện với bệnh nặng hoặc nguy cơ tử vong, sản phụ khoa lại gắn với một khoảnh khắc rất đặc biệt của đời người.

“Trong sản khoa, khoảng 95% trường hợp là niềm vui. Một đứa trẻ chào đời gần như luôn đi cùng sự hạnh phúc của cả gia đình. Đó là điều khiến mình cảm thấy công việc này có ý nghĩa rất lớn”, anh nói.

BS Minh thực hiện siêu âm cho sản phụ trong quá trình theo dõi thai kỳ (Ảnh: Hải Yến).

Tuy nhiên, phía sau những khoảnh khắc hạnh phúc ấy vẫn là vô số tình huống đòi hỏi bác sĩ phải đưa ra quyết định nhanh và chính xác.

Một trong những ca để lại ấn tượng mạnh nhất với anh là ca phẫu thuật rau cài răng lược khi còn là sinh viên thực tập. 

Đây là một trong những biến chứng nặng nhất của sản khoa, khi bánh rau bám bất thường và xâm lấn sâu vào cơ tử cung, làm tăng nguy cơ băng huyết ồ ạt, thậm chí buộc phải cắt tử cung để cứu mẹ.

Trong ca mổ hôm đó, Minh đứng ở vị trí phụ mổ 2, nhiệm vụ chính là hút máu để giữ phẫu trường cho phẫu thuật viên thao tác. Trước đó, những ca mổ anh từng chứng kiến thường chỉ mất khoảng 200-300ml máu. Nhưng ở ca bệnh này, mọi thứ hoàn toàn khác.

“Đó là lần đầu tiên tôi thấy máu ra nhiều như vậy. Máu gần như đầy ổ bụng, hút không xuể. Có lúc bác sĩ phụ mổ 1 phải vừa thấm gạc vừa hất máu ra ngoài để giữ phẫu trường cho người mổ chính tiếp tục thao tác”, anh nhớ lại.

Sau ca mổ, những miếng gạc thấm máu được trải thành hàng dài trên sàn để kiểm đếm. Hình ảnh đó đến giờ anh vẫn nhớ rất rõ.

Theo Minh, những trải nghiệm như vậy giúp anh hình dung rõ hơn về tính chất công việc trong ngành sản.

Cuộc trò chuyện với phóng viên vừa kết thúc, từ cuối hành lang phòng sinh vang lên tiếng khóc của một em bé vừa chào đời. Với các bác sĩ sản khoa như Tuấn Minh, đó là khoảnh khắc quen thuộc, phần nào bù lại áp lực của một ca trực kéo dài và cũng là động lực để họ tiếp tục công việc.