Thủ tục đăng ký kết hôn trong trại giam được thực hiện như thế nào?

Tôi mới đọc báo được biết có một trại tạm giam mới tổ chức cho phạm nhân đăng ký kết hôn. Hiện nay bạn trai tôi đang thi hành án tù tại Trại tạm giam Bình Điền.

Nay chúng tôi đều có nguyện vọng muốn đăng ký kết hôn. Vậy thưa luật sư, không biết chúng tôi có được đăng ký kết hôn không và thủ tục như thế nào? Bạn đọc Minh H. (thành phố Huế).

Luật sư Võ Công Hạnh (Đoàn luật sư TP Huế) trả lời về việc đăng ký kết hôn như sau:

Theo quy định pháp luật hiện hành, người đang chấp hành hình phạt tù không thuộc trường hợp bị tước hoặc bị cấm quyền kết hôn. Do đó nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, quyền kết hôn của bạn trai bạn đang chấp hành án phạt tù không bị tước bỏ và không bị cấm.

Theo Luật Hộ tịch không quy định việc đăng ký kết hôn giữa một bên là người tự do, một bên là người đang thi hành án tù, mà chỉ quy định 2 trường hợp đăng ký kết hôn gồm:

– Đăng ký kết hôn thông thường: 2 bên nam, nữ đến UBND cấp xã đề nghị được đăng ký kết hôn với nhau (theo Điều 18 Luật Hộ tịch).

– Đăng ký kết hôn lưu động: UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký kết hôn ngoài trụ sở của UBND cấp xã trong trường hợp: 2 bên nam, nữ cùng thường trú trên địa bàn cấp xã mà 1 hoặc cả 2 bên nam, nữ là người khuyết tật, ốm bệnh không thể đi đăng ký kết hôn được (theo Điều 24 Thông tư 04/2020/TT – BTP).

– Các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế (theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT – BTP).

Như vậy, theo quy định nêu trên, dù thực hiện đăng ký kết hôn theo hình thức nào, đều phải tuân thủ hai nguyên tắc cơ bản: (i) bảo đảm đầy đủ các điều kiện kết hôn theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình; và (ii) khi đăng ký kết hôn, cả hai bên nam, nữ phải trực tiếp có mặt, không được ủy quyền cho người khác.

Đồng thời, theo khoản 17 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự quy định về việc “trích xuất là việc thực hiện quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của luật này đưa phạm nhân, người bị kết án tử hình ra khỏi nơi quản lý và chuyển giao cho cơ quan, người có thẩm quyền để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo trong thời hạn nhất định“.

Vì vậy nếu cả bạn và bạn trai đã đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng 1 người là công dân tự do, 1 người đang thi hành án tù thì không thể đăng ký kết hôn thông thường được.

Do đó trong trường hợp này, chỉ có thể xem xét xem có thể đăng ký kết hôn lưu động theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định “các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế”.

Do đó khi cả hai có mong muốn đăng ký kết hôn mà một trong hai người đang chấp hành án tù, người có nguyện vọng và đủ các điều kiện có thể làm đơn đề nghị UBND cấp xã nơi cư trú (của một trong hai bên), trại giam, viện kiểm sát hỗ trợ tạo điều kiện và phối hợp để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại nơi bạn trai bạn đang bị giam giữ.

Sau khi nhận đơn và xem xét, nếu đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn lưu động, ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thực hiện đăng ký kết hôn lưu động.

Đồng thời ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí thời gian, kinh phí và nhân lực để tổ chức thực hiện. Công chức tư pháp – hộ tịch được giao nhiệm vụ có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ tờ khai, giấy tờ hộ tịch và các điều kiện cần thiết; phối hợp cùng người có yêu cầu để vào trại giam thực hiện việc đăng ký kết hôn lưu động theo quy định tại Điều 26 Thông tư 04/2020/TT-BTP.

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân – gia đình, kinh doanh – thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế…, chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ [email protected].