Thủ tướng Phạm Minh Chính: ASEAN cần thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái số nhân văn

Sáng 15-1, Lễ Khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 đã được tổ chức trọng thể tại Hà Nội, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình hợp tác số của khu vực.

Nhân loại đang sống trong kỷ nguyên số

Phát biểu tại Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 diễn ra tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam, gửi lời chào trân trọng, lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới các đại biểu tham dự Hội nghị được tổ chức trong những ngày đầu năm 2026 tại Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến, “Thành phố vì hòa bình”.

Thủ tướng nhấn mạnh nhân loại đang sống trong kỷ nguyên số, kỷ nguyên của sự bùng nổ công nghệ chưa từng có, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, chuỗi khối.

Những thành tựu này đã và đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất kinh doanh và quản trị xã hội, mở ra cơ hội để các quốc gia bứt phá, vươn lên mạnh mẽ.

Theo Thủ tướng, chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu, yêu cầu khách quan mà còn là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu của các quốc gia nhằm phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Người đứng đầu Chính phủ đánh giá ASEAN và thế giới đang trải qua những chuyển đổi mang tính căn bản, toàn diện, trong đó chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số đang trở thành động lực tăng trưởng mới, từng bước khẳng định vai trò là trụ cột của phát triển bền vững.

Sự phát triển mạnh mẽ của các hệ sinh thái số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức kết nối giữa con người và giữa các quốc gia, đặt ra yêu cầu vừa cấp bách, vừa lâu dài về việc xây dựng hạ tầng số đồng bộ, thể chế số bao trùm và phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao.

Theo Thủ tướng, dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên chiến lược mới. Năng lực làm chủ và kết nối dữ liệu không chỉ quyết định hiệu quả quản trị quốc gia và năng lực cạnh tranh, mà còn mở rộng không gian hợp tác trong nội khối ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác.

Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa mạnh mẽ, giữ vai trò trung tâm của kỷ nguyên số, đòi hỏi ASEAN phải thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm cho công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới, đồng thời phát triển trí tuệ nhân tạo gắn với tiêu chuẩn đạo đức, lấy con người làm trung tâm, phục vụ mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển.

Thủ tướng đặc biệt lưu ý an ninh mạng và chủ quyền số quốc gia đã trở thành nhiệm vụ hết sức quan trọng khi không gian mạng đang là mặt trận mới với các thách thức an ninh phi truyền thống gia tăng nhanh chóng.

Điều này đòi hỏi ASEAN phải có cách tiếp cận chủ động, tổng thể, bao trùm và tăng cường hợp tác quốc tế thực chất, hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng cho biết ASEAN đang xác lập định hướng hợp tác mới, chuyển từ kết nối hạ tầng sang kết nối thông minh, lấy phát triển hạ tầng số song hành với khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm trọng tâm, hướng tới kiến tạo một hệ sinh thái số khu vực liền mạch, xuyên biên giới.

Thủ tướng nhấn mạnh kết nối số không chỉ là kết nối hạ tầng, mà còn là kết nối trí tuệ, kết nối niềm tin và sự đoàn kết, qua đó tăng cường hiểu biết, gắn kết giữa các quốc gia và dân tộc trong ASEAN.

Đánh giá cao chủ đề của Hội nghị năm nay là ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ, Thủ tướng cho rằng chủ đề này không chỉ phản ánh tầm nhìn chiến lược mà còn thể hiện khát vọng xây dựng một cộng đồng ASEAN số thông minh, năng động, sáng tạo và có trách nhiệm trong kỷ nguyên số.

Việt Nam luôn xác định ASEAN là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại

Nhìn lại gần 6 thập kỷ hình thành và phát triển của ASEAN, Thủ tướng cho biết ASEAN đã vươn lên trở thành một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới, là nền kinh tế lớn thứ năm toàn cầu với quy mô GDP khoảng 3,7 nghìn tỷ USD, dân số gần 700 triệu người, trong đó hơn 60% là người trẻ, yêu thích công nghệ và sẵn sàng đổi mới sáng tạo.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, ASEAN đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, hoàn thành Kế hoạch Tổng thể số ASEAN 2025 với nhiều bước tiến quan trọng, kinh tế số năm 2025 đạt quy mô gần 300 tỷ USD, gấp đôi so với năm 2020.

Thủ tướng khẳng định Việt Nam luôn xác định ASEAN là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại.

Trong kỷ nguyên số, sự phát triển bền vững của Việt Nam gắn chặt với hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng của Cộng đồng ASEAN. Việt Nam đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực mới của phát triển nhanh và bền vững, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực này.

Chia sẻ về những thách thức đặt ra, Thủ tướng cho rằng cạnh tranh chiến lược về công nghệ, dữ liệu và không gian số ngày càng gay gắt; khoảng cách số giữa các quốc gia và giữa các nhóm dân cư còn lớn; thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực số chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; nguy cơ mất an ninh mạng, lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng ngày càng tinh vi.

Trước thực tế đó, Thủ tướng gợi mở ba định hướng lớn gồm tăng cường niềm tin số và xây dựng hệ sinh thái số nhân văn, phát triển hạ tầng số hiện đại gắn với kết nối thông minh, đồng thời bảo đảm an ninh mạng và phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định trên tinh thần lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ, Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ các nước còn khó khăn nhằm thu hẹp khoảng cách số, cùng hướng tới xây dựng một Cộng đồng số ASEAN đoàn kết, tự cường và thịnh vượng, góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.