“Tia chớp” của Nga đột phá tiền tuyến, vùng xám sát thương lan rộng

UAV Molniya (Ảnh: UP).

Molniya (tia chớp) là một loại UAV tấn công đơn giản, chi phí thấp, có khả năng hoạt động sâu hàng chục km trong lãnh thổ đối phương. Các UAV Molniya của Nga đang dần mở rộng vùng xám sát thương, gây bất lợi cho Ukraine.

Trong suốt năm 2025, các UAV tầm xa của Ukraine đã nhiều lần tấn công các cơ sở tham gia sản xuất hàng loạt UAV loại Molniya tại tỉnh Rostov của Nga. Tuy nhiên, việc làm gián đoạn quá trình sản xuất này là rất khó khăn, bởi Molniya là một nền tảng cực kỳ đơn giản, không phụ thuộc vào một nhà máy duy nhất và có thể được lắp ráp tại nhiều địa điểm khác nhau.

Các UAV tấn công tầm trung, giá rẻ, được sản xuất hàng loạt đang dần trở thành một yếu tố đe dọa mà Ukraine sẽ phải đối mặt trong năm 2026.

Molniya của Nga không chỉ đơn thuần là một UAV tấn công. Đây là một nền tảng mà phía Nga liên tục thử nghiệm và cải tiến cho nhiều mục đích khác nhau.

Vùng sát thương mở rộng

Nhiều đơn vị quân đội Ukraine lần đầu chạm trán Molniya vào năm 2024. Khi đó, tại một số khu vực mặt trận tồn tại một ranh giới thực tế, mang tính trực giác: Di chuyển cách tuyến tiếp xúc khoảng 18-20km đồng nghĩa với việc rời khỏi vùng giao tranh ác liệt và bước vào khu vực có mức rủi ro được cho là có thể kiểm soát. Hậu cần di chuyển qua đây, các kíp UAV hoạt động và binh sĩ luân phiên ra vào.

Chính ở khoảng cách này, các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn Hệ thống Không người lái Antares của đơn vị Rubizh, Lữ đoàn số 4 thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine, lần đầu nhận ra rằng công thức đó không còn đúng. Samir, chỉ huy tiểu đoàn, kể lại: “Đó là khu vực cách tuyến mặt trận tương đối ổn định khoảng 18-20km. Khi ấy, đây được xem là khoảng cách an toàn, nơi bạn có thể bật đèn xe và lái đi một cách yên tâm. Nhưng rồi một đêm, Molniya gây ra rắc rối nghiêm trọng. 5 hoặc 6 chiếc xe bị thiêu rụi trên cùng một con đường, một số của chúng tôi, số khác của đơn vị bên cạnh. Khi đó mới rõ ràng rằng khoảng cách này không còn bảo đảm an toàn nữa”.

Quan điểm tương tự được Kot, chỉ huy một đại đội UAV tấn công thuộc Lữ đoàn K-2, chia sẻ. Theo ông, Molniya không phải là đột phá công nghệ hay một loại vũ khí hoàn toàn mới. Điều cốt lõi không nằm ở kỹ thuật, mà ở khả năng sử dụng với số lượng lớn: “Nó không có gì độc nhất hay mang tính đột phá. Vấn đề lớn nhất là loại UAV này có thể được sản xuất hàng loạt. Và đó chính là mối nguy hiểm lớn nhất của nó”.

Đối với lực lượng Ukraine, đây không phải là một “cuộc chiến mới”, mà là sự gia tăng cường độ rủi ro trong các quy trình tác chiến vốn đã quen thuộc. Molniya khiến vùng xám sát thương mở rộng, thu hẹp khu vực an toàn của Ukraine.

Chỉ huy Antares mô tả cách việc sử dụng các UAV này đã thay đổi trong năm qua. Ban đầu, chúng chủ yếu nhắm vào các tuyến hậu cần ở khoảng cách khá xa, nhưng các kịch bản tác chiến đã mở rộng đáng kể theo thời gian.