Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách và góc nhìn về áp lực hoàn thiện bản thân

Trong nhịp sống hiện đại, khi guồng quay công việc và mạng xã hội liên tục thúc đẩy con người phải thay đổi, phải tốt hơn và phải thành công nhanh hơn, không ít người rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.

Những thông điệp về “phiên bản tốt hơn”, “bứt phá giới hạn” xuất hiện dày đặc, nhưng đi kèm với đó là cảm giác thiếu hụt và áp lực vô hình.

Giữa bối cảnh ấy, câu hỏi làm thế nào để sống trọn vẹn với chính mình ngày càng được nhiều người quan tâm.

Chiều 28/2, tại Hà Nội, đông đảo độc giả đã tham dự buổi trò chuyện cùng nhà văn, TS Nguyễn Tường Bách. Với nền tảng là một tiến sĩ vật lý từng làm việc nhiều năm tại Đức, đồng thời là tác giả, dịch giả của nhiều ấn phẩm về triết học, khoa học và Phật học, ông mang đến góc nhìn dung hòa giữa khoa học hiện đại và đời sống tinh thần.

Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách chia sẻ góc nhìn về sự tỉnh thức và áp lực hoàn thiện bản thân trong đời sống hiện đại (Ảnh: Lê Phương Anh).

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Tường Bách không phủ nhận nhu cầu phát triển bản thân. Tuy nhiên, ông chỉ ra một nghịch lý của xã hội đương đại: Khi quá ám ảnh với việc phải trở thành một hình mẫu khác, con người dễ đánh mất sự tiếp xúc với chính mình ở hiện tại.

Ông đặt vấn đề, nếu ngay từ điểm xuất phát ta đã phủ nhận chính mình, thì hành trình phía trước sẽ bắt đầu từ đâu. Theo ông, điều quan trọng không hẳn là ta cần trở thành ai, mà là ta đã là gì mà chưa từng nhận ra.

Quan điểm này được ông lý giải từ cả góc nhìn khoa học lẫn thực hành tâm linh. Trong khoa học, phân tích và so sánh là phương pháp cần thiết để hiểu thế giới. Nhưng nếu chỉ quen nhìn bằng sự chia tách và khác biệt, con người dễ rơi vào đối đầu và hơn thua. Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh khả năng nhận ra nền tảng chung bên dưới mọi khác biệt, từ đó giảm bớt xung đột và căng thẳng trong đời sống.

Tinh thần này được thể hiện rõ trong cuốn Thiền ở ngay tại đây, tuyển tập những câu chuyện giáo huấn và giai thoại của Shunryu Suzuki (1904-1971), thiền sư Nhật Bản thuộc dòng Tào Động, người có công đặt nền móng cho Thiền tông tại Mỹ. Ông cũng là tác giả cuốn Zen mind, beginner’s mind (Thiền tâm, sơ tâm) nổi tiếng.

Theo Nguyễn Tường Bách, tác phẩm không trình bày thiền như một hệ thống lý thuyết khô khan, mà truyền tải qua những mẩu chuyện ngắn giản dị, trực tiếp và giàu sức gợi, giúp người đọc dễ tiếp cận tinh thần thực hành trong đời sống thường ngày.

Cuốn “Thiền ở ngay tại đây tập hợp” những lời dạy giản dị của Thiền sư Shunryu Suzuki, nhấn mạnh khả năng trực nhận chính mình trong hiện tại (Ảnh: Lê Phương Anh).