Tiêu dùng điện có thể vượt 1 tỉ kWh do nắng nóng

Trước mắt, dự báo từ ngày 30-3 đến 2-4, cả nước sẽ đón đợt nắng nóng diện rộng đầu tiên trong năm. 

Trong đó, khu vực Bắc Bộ có nền nhiệt phổ biến 35-37°C (Hà Nội dự kiến 36-37°C). Đây là đợt nắng nóng đầu tiên tại miền Bắc trong mùa khô 2026. 

Nắng nóng sớm hơn kéo theo nhu cầu sử dụng điện cao

Khu vực Trung Bộ sẽ có nền nhiệt từ 37-39°C, có nơi trên 40°C. Khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ dao động từ 34-37°C. Nhiệt độ tăng cao kéo theo nhu cầu sử dụng, tiêu thụ điện tăng mạnh. 

NSMO cho rằng sản lượng điện toàn quốc dự kiến có thể vượt ngưỡng 1 tỉ kWh/ngày. Con số này chưa từng được ghi nhận từ năm 2024 trở về trước và đến năm 2025 mới bắt đầu ghi nhận mức tiêu thụ vượt mốc 1 tỉ kWh vào cao điểm nắng nóng giữa tháng 5. 

Việc phụ tải tăng cao sẽ đặt nhiều áp lực lên công tác vận hành hệ thống điện, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi hình thái thời tiết từ La Nina sang El Nino.

NSMO cho hay việc chuyển đổi hình thái thời tiết như trên khiến cho lượng nước về các hồ thủy điện suy giảm, làm gia tăng áp lực lên nguồn cung điện. Cùng với nắng nóng, nhu cầu tiêu dùng điện tiếp tục tăng mạnh theo đà phục hồi và phát triển kinh tế.

Dẫn chứng là chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, phụ tải toàn quốc đã tăng khoảng 7,1%, trong đó miền Bắc tăng tới 9,7%. Dự báo trong các tháng cao điểm, công suất có thể tăng trên 12%, sản lượng tăng từ 10-12%, tiềm ẩn nguy cơ lập đỉnh mới so với năm 2025.

Nhu cầu tiêu dùng điện để thực hiện chuyển đổi năng lượng xanh, số lượng xe điện tăng kéo theo nhu cầu sạc điện ngày càng tăng. 

Đặc biệt, xu hướng sạc xe tập trung vào buổi tối của xe cá nhân, cùng với tần suất sạc liên tục trong ngày của nhóm xe dịch vụ, tạo thêm áp lực lên nhiều khung giờ cao điểm của hệ thống, khi nhu cầu làm mát cũng tăng đồng thời. 

Không chỉ vậy, việc đảm bảo nhiên liệu cho phát điện cũng đối mặt nhiều rủi ro. Biến động địa chính trị toàn cầu ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng LNG và than nhập khẩu. Hạ tầng lưới điện cũng đang chịu áp lực lớn khi một số đường dây 500kV đã vận hành đầy tải hoặc quá tải. 

Cùng đó là tiến độ các dự án lưới điện trọng điểm, đặc biệt tại miền Bắc, cùng với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), tụ bù còn chậm so với kế hoạch, làm gia tăng thách thức trong vận hành hệ thống.

Khuyến nghị đẩy mạnh sử dụng điện tiết kiệm

Trước tình hình đó, NSMO cho hay đã triển khai các giải pháp và kế hoạch cung ứng điện, bao gồm đánh giá diễn biến thủy văn, dự báo nhiệt độ, xây dựng phương án vận hành hệ thống điện quốc gia quý 2-2026, cũng như thống nhất phương án huy động nguồn. 

Theo đó, NSMO kiến nghị cần đảm bảo nguồn khí và LNG cho phát điện, đảm bảo nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện than vận hành ổn định. Phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) ngay trong năm 2026, đặc biệt cho khu vực miền Bắc, các tụ bù và tính toán ưu tiên các trạm.

Thúc đẩy tiến độ các dự án lưới điện, đặc biệt tại khu vực miền Bắc và tại các trạm biến áp quan trọng, ví dụ Hòa Bình, Phối Nối, đường dây đấu nối trạm biến áp 500kV Vĩnh Yên, đường dây 500/220kV Nho Quan – Phủ Lý – Thường Tín, nâng khả năng tải các đường dây 220kV Việt Trì – Vĩnh Yên, Việt Trì – Vĩnh Tường, mạch 2 đường dây 220kV Bắc Giang – Lạng Sơn…

Tối ưu nguồn thủy điện, hoàn thiện cơ chế vận hành hồ chứa linh hoạt theo diễn biến thủy văn, tuân thủ quy trình liên hồ chứa, đồng thời sẵn sàng điều chỉnh khi xuất hiện tình huống bất thường. Tăng cường các tính toán nguồn, lưới điện theo các kịch bản và có phương án xử lý sự cố, diễn tập xử lý sự cố…

Để đảm bảo vận hành an toàn của hệ thống điện và tối ưu chi phí cho người sử dụng điện, NSMO khuyến nghị cộng đồng hãy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm mùa khô 2026 dự kiến kéo dài từ cuối tháng 4 đến tháng 8-2026.