Tìm nhiều giải pháp để giúp doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi tình hình Trung Đông

(PLO)- Tình hình khu vực Trung Đông trong những ngày qua đã ít nhiều ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trong khu chế xuất, khu công nghiệp của TP.HCM trên nhiều khía cạnh và lĩnh vực khác nhau.

Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (Hepza) mới đây đã cung cấp thông tin về tình hình xuất khẩu của các doanh nghiệp trong khu chế xuất (KCX), khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn giữa xung đột Trung Đông.

Nhiều doanh nghiệp đã gặp khó vì xung đột Trung Đông

Theo Hepza, hiện TP có 66 KCX, KCN đã có quyết định thành lập, trong đó có 58 KCX, KCN đang hoạt động (gồm 3 KCX).

Trong năm 2025 tổng doanh thu của các doanh nghiệp ước đạt 80 tỉ, trong đó kim ngạch xuất khẩu ước đạt 48,4 tỉ USD, kim ngạch nhập khẩu là 36,6 tỉ USD, song kim ngạch xuất nhập khẩu qua các nước vùng Trung Đông chiếm tỉ trọng nhỏ (khoảng 3% – 5% trong tổng số kim ngạch xuất nhập khẩu).

Dù vậy, hoạt động của các doanh nghiệp trong KCX, KCN có liên quan, gắn chặt sâu rộng và chặt chẽ đến thị trường nước ngoài, có độ mở giao thương quốc tế cao cả về thị trường tiêu thụ và nguồn cung cấp nguyên nhiên, vật liệu.

“Do đó tình hình khu vực Trung Đông trong những ngày qua cũng ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh và lĩnh vực khác nhau”, Hepza nêu trong báo cáo gửi báo chí tại cuộc họp về tình hình kinh tế – xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 5-3.

Theo Hepza, chuỗi cung ứng linh kiện, nguyên nhiên vật liệu và thị trường tiêu thụ khu vực Trung Đông bị hạn chế. Các doanh nghiệp nhập khẩu từ EU qua tuyến biển Đỏ đang đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung nguyên liệu sản xuất, do phải đi vòng Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) mất thêm nhiều thời gian (3-4 tuần) và chi phí.

Ngành điện tử và linh kiện bị thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ châu Âu; giá thành sản phẩm tăng do phí Air Freight (vận chuyển hàng không) thay thế bị đẩy lên cao. Các doanh nghiệp ngành may mặc và giày da cũng đối mặt với nguy cơ bị hủy đơn hàng mùa hè từ đối tác EU do không đảm bảo thời gian giao hàng.

Cạnh đó, doanh nghiệp ngành hóa chất cũng chứng kiến giá nguyên liệu đầu vào (hạt nhựa, dung môi, phụ gia) tăng theo giá dầu thế giới.

Ngoài ra, doanh nghiệp thực phẩm và thủy hải sản, đặc biệt là hàng tươi sống và đông lạnh gặp phải tình trạng không phận khu vực bị hạn chế, các chuyến bay vận tải bị hủy hoặc thay đổi lộ trình, làm tăng cước phí hàng không và gây rủi ro hư hỏng hàng.

“Container lạnh trở nên cực kỳ khó khăn và đắt đỏ, các mặt hàng như tôm, cá tra xuất đi EU hoặc các nước Trung Đông (như Jordan, UAE) đang bị mắc kẹt tại các cảng trung chuyển”, Hepza thông tin.

Trong khi đó, doanh nghiệp ngành chế biến nông sản có thị trường xuất khẩu sang khu vực Trung Đông và Bắc Phi thì xảy ra tình trạng thanh toán quốc tế qua các ngân hàng tại khu vực này bị gián đoạn, chi phí logistics cũng tăng phi mã.

Nhóm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất như xăng dầu, hóa chất, phân bón tăng giá, nguồn cung khan hiếm, điều này trực tiếp làm tăng phụ phí nhiên liệu vận tải. Chưa kể, chi phí vận chuyển và lưu kho tăng cao do hàng hóa sản xuất xong nhưng không thể xuất đi bởi hãng tàu hủy chuyến, khiến kho bãi tại các bến cảng bị quá tải, doanh nghiệp bị phát sinh thêm chi phí quản lý và bảo quản.

Ngoài cước vận tải, theo ghi nhận của Hepza, các doanh nghiệp đang gánh thêm phụ phí rủi ro chiến tranh và phụ phí chuyển hướng hành trình. Bên cạnh đó, còn có tình trạng thiếu container rỗng do tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), chu chuyển container bị kéo dài, dẫn đến tình trạng khan hiếm container rỗng tại các cảng TP.HCM để đóng hàng xuất khẩu.

Tuy nhiên, Hepza cũng nêu một điểm tích cực, hiện ngành chế biến gỗ và sản phẩm trang trí nội thất từ gỗ có mức ảnh hưởng chưa nhiều, không đáng kể. Song dự kiến trong trung và dài hạn, nếu tình trạng chiến sự Trung Đông kéo dài thì sẽ bị tác động và ảnh hưởng nhiều hơn.

“Qua nắm thông tin sơ bộ thì những lĩnh vực ngành nghề bị ảnh hưởng nhiều là ngành hóa chất và sản phẩm từ dầu mỏ, điện và điện tử, may mặc, thủy hải sản và các ngành có sử dụng nguyên nhiên, vật liệu và thị trường tiêu thụ chủ yếu nhập khẩu và xuất khẩu khu vực Trung Đông và EU”, Hepza nói.

Hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính nhanh gọn

Trước diễn biến này, để giảm tải áp lực cho doanh nghiệp, Hepza cho biết luôn theo dõi và nắm tình hình của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có nguồn nguyên vật liệu được cung cấp và thị trường tiêu thụ chủ yếu tại Trung Đông và EU.

Thời gian qua, Ban Quản lý cũng đăng tải các nội dung khuyến cáo của Bộ Công Thương trên website để doanh nghiệp nắm bắt và cập nhật.

Đồng thời, Ban Quản lý Hepza cho biết sẽ tạo điều kiện thuận lợi và giải quyết nhanh chóng các thủ tục hành chính cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực, nhất là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu hàng hóa như cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài, tham mưu xác nhận tình trạng doanh nghiệp trong việc xem xét cấp thẻ ABTC cho thương nhân…

Hepza cũng cho biết thêm đơn vị đang nỗ lực phối hợp cùng các sở, ngành có liên quan trong việc triển khai thực hiện các giải pháp của Trung ương và UBND TP.HCM tham mưu kiến nghị các giải pháp và chính sách phù hợp trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp để ổn định tình hình, giải quyết khó khăn.