Tin tức thế giới 13-1: Ông Trump tăng áp lực lên Iran; Nga lên án ‘can thiệp nước ngoài’ vào Iran

Mỹ áp thuế 25% lên mọi quốc gia giao thương với Iran

Theo Hãng tin AFP, ngày 12-1 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế 25% lên tất cả các quốc gia có quan hệ thương mại với Iran.

“(Điều này) có hiệu lực ngay lập tức. Bất kỳ quốc gia nào làm ăn với Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ phải chịu mức thuế 25% trên toàn bộ giao dịch với Mỹ. Sắc lệnh này là quyết định cuối cùng và không thể thay đổi”, ông thông báo trên mạng xã hội Truth Social.

Theo cơ sở dữ liệu Trading Economics, các đối tác thương mại chính của Iran hiện nay gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Iraq.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump được cho là đang cân nhắc khả năng can thiệp quân sự vào Iran, liên quan đến cáo buộc nước này “đàn áp” những cuộc biểu tình lan rộng những ngày qua.

Bình luận về vấn đề này, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết: “Một điều mà Tổng thống Trump rất giỏi là luôn để ngỏ mọi lựa chọn. Việc không kích sẽ là một trong rất nhiều phương án mà tổng tư lệnh (tức ông Trump) có thể sử dụng”.

Tuy nhiên, bà Leavitt nhấn mạnh “ngoại giao luôn là lựa chọn đầu tiên của tổng thống”. 

Bà cũng tiết lộ Iran đang liên lạc ngoại giao với Washington qua Đặc phái viên Nhà Trắng về khu vực Trung Đông Steve Witkoff. Bà Leavitt khẳng định Tehran đang có “thái độ hoàn toàn khác” trong các trao đổi riêng so với những tuyên bố công khai.

“Những gì các bạn nghe công khai từ chế độ Iran đang khác hoàn toàn những thông điệp chính phủ nhận được qua kênh riêng”, bà Leavitt khẳng định.

Cùng lúc, Wall Street Journal khẳng định một số cố vấn cấp cao của ông Trump, đứng đầu là Phó tổng thống JD Vance, đang kêu gọi tổng thống Mỹ ưu tiên ngoại giao trước khi tiến hành không kích Iran.

Nga lên án “can thiệp nước ngoài” vào Iran

Theo Hãng tin Reuters, ngày 12-1, Thư ký Hội đồng An ninh Liên bang Nga Sergei Shoigu điện đàm Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Iran Ali Larijani. 

Tại đây, ông Shoigu đã lên án mạnh mẽ “âm mưu mới của các thế lực nước ngoài nhằm can thiệp vào công việc nội bộ của Iran”, theo Hãng tin Interfax.

Hãng thông tấn Nga dẫn thông cáo từ bộ phận truyền thông của Hội đồng An ninh Liên bang Nga: “Ngài thư ký hội đồng đã kiên quyết lên án âm mưu mới nhất của các thế lực bên ngoài nhằm can thiệp vào công việc nội bộ của Iran”.

Tuyên bố của Nga cũng cho biết ông Shoigu bày tỏ sẵn sàng phát triển hợp tác trên cơ sở hiệp ước đối tác chiến lược mà Tehran và Matxcơva đã ký năm 2025.

“Hai bên nhất trí tiếp tục duy trì liên lạc và phối hợp lập trường nhằm tăng cường an ninh”, thông cáo nêu rõ.

Đại sứ quán Pháp tại Iran rút nhân viên về nước

Hãng tin AFP dẫn nguồn thạo tin khẳng định Bộ Ngoại giao Pháp đã rút hết các nhân viên không thiết yếu của đại sứ quán nước này tại Iran ra khỏi quốc gia Hồi giáo.

Những nhân viên này đã rời đi vào ngày 11 và 12-1. Hiện chưa rõ đã có bao nhiêu người rời đi. Thông thường, Đại sứ quán Pháp tại Iran có khoảng 30 nhân lực, bao gồm cả cán bộ người bản xứ.

Bộ Ngoại giao Pháp trả lời AFP: “Cơ cấu đại sứ quán đã được điều chỉnh lại để đảm bảo thực hiện nhiệm vụ phù hợp với bối cảnh địa phương. Bảo vệ nhân viên và công dân là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi.

Đại sứ quán của chúng tôi vẫn mở cửa và hoạt động bình thường. Đại sứ vẫn ở đó cùng với đội ngũ của ông. Chúng tôi đang xử lý các dịch vụ cần thiết cho công dân Pháp có thể đang ở Iran”.

Greenland nhắc nhở NATO phải thể hiện vai trò

Ngày 12-1, chính quyền Greenland tuyên bố sẽ tăng cường nỗ lực đảm bảo việc phòng thủ vùng lãnh thổ Bắc Cực này được thực hiện dưới sự bảo trợ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Thông cáo của chính quyền liên minh của hòn đảo khẳng định: “Tất cả các quốc gia thành viên NATO, bao gồm cả Mỹ, đều có lợi ích chung trong việc phòng thủ Greenland… (Chúng tôi) không thể chấp nhận dưới bất kỳ hình thức nào việc Mỹ tiếp quản Greenland. 

Là một phần của Khối thịnh vượng chung Đan Mạch, Greenland là thành viên NATO và do đó việc phòng thủ Greenland phải được thực hiện thông qua NATO”.

Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh tổng thống Mỹ liên tục tuyên bố Washington phải sở hữu Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch – để ngăn chặn “khả năng Nga hoặc Trung Quốc chiếm đóng” vùng đất giàu tài nguyên khoáng sản và có vị trí chiến lược này trong tương lai.

Trước đó cùng ngày, Ủy viên phụ trách quốc phòng và không gian của Liên minh châu Âu (EU) Andrius Kubilius cảnh báo rằng bất kỳ hành động tiếp quản quân sự nào của Mỹ đối với Greenland sẽ đồng nghĩa với sự sụp đổ của NATO.

Mỹ thu hồi hơn 100.000 visa trong 1 năm đầu nhiệm kỳ ông Trump

Ngày 12-1, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã lập kỷ lục thu hồi hơn 100.000 thị thực (visa) kể từ khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức cuối tháng 1-2025.

Quy mô thu hồi này phản ánh chiến dịch siết chặt nhập cư diện rộng được khởi động khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. Trong một năm qua, Chính phủ Mỹ đã tăng cường việc trục xuất số lượng người di cư lên mức chưa từng có, bao gồm cả những người có thị thực hợp lệ.

Chính quyền cũng áp dụng chính sách cấp thị thực nghiêm ngặt hơn với việc kiểm tra mạng xã hội chặt chẽ hơn và mở rộng sàng lọc.

“Bộ Ngoại giao hiện đã thu hồi hơn 100.000 thị thực, bao gồm khoảng 8.000 thị thực du học sinh và 2.500 thị thực chuyên biệt dành cho những cá nhân có tiền sử vi phạm pháp luật với cơ quan thực thi pháp luật Mỹ. Chúng tôi sẽ tiếp tục trục xuất những kẻ côn đồ này để giữ nước Mỹ an toàn”, Bộ Ngoại giao viết trên X.

Phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết bốn nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thu hồi thị thực gồm: quá hạn lưu trú, lái xe khi say rượu, hành hung và trộm cắp. Số lượng thu hồi tăng 150% so với năm 2024.

Mexico loại trừ khả năng Mỹ can thiệp quân sự

Ngày 12-1, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết đã có “cuộc trò chuyện tốt đẹp” với Tổng thống Donald Trump về vấn đề an ninh và buôn bán ma túy.

Phát biểu họp báo thường kỳ, bà Sheinbaum cho biết đã từ chối các đề nghị hành động quân sự từ ông Trump và “loại trừ” khả năng Mỹ can thiệp quân sự vào Mexico.

Bà cũng cho biết sẽ yêu cầu một cuộc điện đàm khác nếu phía Washington đưa ra những tuyên bố trái ngược.

“Chúng tôi tiếp tục hợp tác trong khuôn khổ chủ quyền của mình… Chúng tôi tìm kiếm sự phối hợp chứ không phải sự phụ thuộc”, tổng thống Mexico tuyên bố.

Trước đó cùng ngày, bà Sheinbaum viết trên X rằng hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về vấn đề an ninh với sự tôn trọng chủ quyền Mexico, kiềm chế buôn bán ma túy, cũng như thương mại và đầu tư.

Cuộc điện đàm diễn ra ít ngày sau khi ông Trump phát biểu trên Fox News, cho rằng các băng đảng đang điều hành Mexico và gợi ý Mỹ có thể tấn công các mục tiêu trên bộ để chống lại họ.

Câu cá trên băng