Tin tức thế giới 3-2: Mỹ – Iran đàm phán ở Thổ Nhĩ Kỳ; Mỹ – Ấn đạt thỏa thuận thương mại

Trung Đông hiệp lực thúc đẩy thỏa thuận Mỹ – Iran

Hãng tin Reuters ngày 2-2 dẫn lời quan chức Mỹ và Iran cho biết hai nước sẽ nối lại đàm phán hạt nhân vào ngày 6-2 tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ).

Cụ thể, Đặc phái viên Nhà Trắng về Trung Đông Steve Witkoff sẽ gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nhằm hồi sinh tiến trình ngoại giao giữa Washington và Tehran, vốn đã bế tắc suốt thời gian qua.

Đáng chú ý, vòng đàm phán lần này sẽ không chỉ dừng ở cấp song phương, mà còn có sự tham gia của nhiều quốc gia khu vực. 

Một quan chức ngoại giao Trung Đông cho biết: “Qatar, Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Ai Cập cùng một số nước khác sẽ tham dự cuộc họp tại Istanbul. Sẽ có các cuộc gặp song phương, ba bên và đa phương”.

Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết Tehran đang cân nhắc “các khía cạnh và chiều hướng khác nhau của cuộc đàm phán”, đồng thời nhấn mạnh “thời gian rất quan trọng với Iran vì nước này muốn các lệnh trừng phạt bất công được dỡ bỏ sớm”.

Một quan chức Iran khác tiết lộ Tehran sẵn sàng “thể hiện sự linh hoạt về làm giàu uranium, bao gồm việc bàn giao 400kg uranium làm giàu cao độ và chấp nhận phương án không làm giàu theo cơ chế tập đoàn”. 

Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết của Tehran là Mỹ phải rút các khí tài quân sự ra xa Iran.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump phát đi tín hiệu cứng rắn khi cảnh báo rằng với việc các tàu chiến lớn của Mỹ đang hướng về phía Iran, “những điều tồi tệ có thể xảy ra nếu không đạt được thỏa thuận”.

Cuba xác nhận đang liên lạc với Mỹ, ông Trump nói Mexico ngừng cấp dầu cho Havana

Ngày 2-2, Thứ trưởng Ngoại giao Cuba Carlos Fernandez de Cossio xác nhận rằng La Habana và Washington đang có liên lạc, dù chưa phải là “đối thoại” chính thức.

“Chúng tôi đã trao đổi thông điệp, chúng tôi có đại sứ quán, chúng tôi đã liên lạc. Tuy nhiên vẫn chưa thể nói là đã có đối thoại chính thức”, ông de Cossio chia sẻ trong cuộc phỏng vấn riêng với Reuters tại trụ sở Bộ Ngoại giao Cuba. 

Ông cũng khẳng định chính quyền Mỹ đã biết rằng Cuba “sẵn sàng có một cuộc đối thoại nghiêm túc, có ý nghĩa và có trách nhiệm”.

Đây là tín hiệu đầu tiên từ phía Cuba cho thấy hai bên đang có trao đổi, dù ở mức hạn chế, sau khi căng thẳng bùng phát hồi đầu tháng 1 liên quan đến việc Mỹ bắt giữ tổng thống đương nhiệm Venezuela khi ấy, ông Nicolas Maduro – một đồng minh thân thiết của Cuba.

Trước đó, hôm 1-2, ông Trump cũng tuyên bố Washington đã bắt đầu đàm phán với “những lãnh đạo cao nhất ở Cuba” và bày tỏ lạc quan: “Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận với Cuba”.

Tuy nhiên, ngày 2-2, tổng thống Mỹ tiếp tục có động thái siết chặt “gọng kìm” ngoại giao với Havana. Cụ thể, ông tuyên bố Mexico – nguồn cung dầu lớn nhất của Cuba – sẽ ngừng cung cấp dầu cho đảo quốc này.

Dù vậy, ông không cung cấp bất kỳ bằng chứng hay sự làm rõ nào cho tuyên bố này.

Trước đó, hôm 1-2, chính quyền Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết sẽ tìm cách vận chuyển dầu đến Cuba vì lý do nhân đạo “mà không tìm kiếm đối đầu”.

Mỹ – Ấn Độ cuối cùng cũng đạt thỏa thuận thương mại

Ngày 2-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng tuyên bố hai nước đã đạt thỏa thuận thương mại sau nhiều tháng đàm phán.

Theo thông báo trên Truth Social của ông Trump, tổng thuế quan Mỹ áp lên hàng hóa Ấn Độ sẽ giảm mạnh từ 50% xuống còn 18%. Đổi lại, New Delhi đồng ý ngừng mua dầu từ Nga và hạ thấp các rào cản thương mại của mình.

Trước đó, hôm 31-1, ông Trump từng gợi ý khả năng cho phép Ấn Độ mua dầu Venezuela nhằm thay thế nguồn cung dầu khí từ Nga.

Ngoài ra, ông Trump cũng khẳng định ông Modi đã cam kết Ấn Độ sẽ “mua hàng Mỹ nhiều hơn trước nhiều”, bao gồm hơn 500 tỉ USD năng lượng (trong đó có than đá), công nghệ, nông sản và các sản phẩm khác. 

Ông Trump cho biết thêm: “Họ cũng sẽ tiến tới giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan đối với Mỹ xuống bằng không”.

Từ trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1-2025, Ấn Độ đã là một trong những thị trường có thuế quan cao nhất thế giới, với mức thuế trung bình đơn giản cho toàn bộ hàng hóa nhập khẩu lên đến 15,6%.

Cũng trong ngày 2-2, Thủ tướng Ấn Độ Modi đã xác nhận tuyên bố của ông Trump trên X: “Ngày hôm nay tôi rất vui được nói chuyện với người bạn thân Donald Trump. (Tôi) vui mừng vì sản phẩm Made in India (sản xuất tại Ấn Độ – PV) giờ được hưởng mức thuế giảm còn 18%. Thay mặt 1,4 tỉ người dân Ấn Độ, xin gửi lời cảm ơn lớn tới Tổng thống Trump vì thông báo tuyệt vời này”.

Nga cảnh báo lực lượng nước ngoài tại Ukraine sẽ là “mục tiêu hợp pháp”

Ngày 2-2, Bộ Ngoại giao Nga nhắc nhở Matxcơva xem việc triển khai bất kỳ lực lượng hoặc cơ sở hạ tầng quân sự nước ngoài nào tại Ukraine là hành vi can thiệp và sẽ xem những lực lượng đó là mục tiêu tấn công hợp pháp.

“Việc triển khai các đơn vị quân sự, cơ sở, kho bãi và các hạ tầng khác của các nước phương Tây tại Ukraine là không thể chấp nhận được với chúng tôi và sẽ bị coi là can thiệp nước ngoài, đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh của Nga”, Bộ Ngoại giao Nga dẫn lời Ngoại trưởng Sergei Lavrov trên website chính thức.

Tuyên bố nhấn mạnh những nước phương Tây đang thảo luận về việc triển khai lực lượng tại Ukraine phải hiểu rằng “mọi lực lượng quân sự nước ngoài, bao gồm cả quân Đức, nếu được triển khai tại Ukraine, sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp của lực lượng vũ trang Nga”.

Đáng chú ý, trong cùng tuyên bố, Matxcơva dành lời khen ngợi cho chính quyền ông Trump vì “những nỗ lực có mục đích” hướng đến việc giải quyết xung đột và thấu hiểu các quan ngại lâu nay của Nga về sự mở rộng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). 

Bộ Ngoại giao Nga mô tả ông Trump là “một trong số ít chính trị gia phương Tây không chỉ ngay lập tức từ chối đưa ra các điều kiện tiên quyết vô nghĩa và phá hoại để bắt đầu đối thoại thực chất với Matxcơva, mà còn công khai nói về các nguyên nhân gốc rễ” của cuộc khủng hoảng Ukraine.

Mạng xã hội X sẽ trực thuộc Tập đoàn SpaceX

Ngày 2-2, tỉ phú Elon Musk thông báo tập đoàn công nghệ không gian SpaceX sẽ thâu tóm xAI – start-up trí tuệ nhân tạo (AI) do chính ông sáng lập và sở hữu. Điều này biến xAI trở thành công ty con hoàn toàn trực thuộc SpaceX.

“Đây không chỉ là chương mới, mà là cuốn sách mới trong sứ mệnh của SpaceX và xAI: mở rộng quy mô để trở thành một mặt trời có tri giác, nhằm thấu hiểu vũ trụ và mang ánh sáng của ý thức đến các vì sao!”, ông Musk viết.

Theo Bloomberg News, SpaceX sau sáp nhập dự kiến sẽ được định giá cổ phiếu khoảng 527 USD/cổ phần, tương đương tổng định giá 1.250 tỉ USD. Trong đó giá trị của SpaceX là 1.000 tỉ USD và xAI là 250 tỉ USD.

Công ty này đang có kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong năm 2026 với mức định giá lên đến hơn 1.500 tỉ USD.

Thực tế cả SpaceX và xAI hiện vẫn là công ty tư nhân do ông Musk sở hữu phần lớn vốn. Do đó việc sáp nhập dự kiến không thay đổi nhiều về bản chất hoạt động của hai công ty này.

Tuy nhiên viễn cảnh SpaceX sắp IPO đồng nghĩa việc xAI có thể sẽ trở thành một trong những start-up AI lớn đầu tiên trên thế giới trở thành công ty đại chúng.

Một điểm đáng chú ý khác của phi vụ sáp nhập này là việc xAI chính là công ty mẹ của mạng xã hội X, sau khi ông Musk tiến hành sắp xếp lại hai công ty này hồi năm 2025. Điều này đồng nghĩa mạng xã hội khổng lồ trên sẽ thuộc về một công ty chuyên sản xuất tên lửa và vệ tinh.

Đường sắt ở Yangon