Tin vui cho người dân khi làm thủ tục thế chấp giấy tờ nhà đất

Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) vừa có văn bản gửi Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, nhằm hướng dẫn triển khai quy định mới về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Trước đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 254/2025, quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1-1-2026,

Theo đó, khi đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo điểm b khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, cơ quan đăng ký chỉ cần cập nhật biến động vào Cơ sở dữ liệu đất đai, không bắt buộc xác nhận nội dung thế chấp trực tiếp trên Giấy chứng nhận (sổ hồng) đã cấp.

Trên cơ sở đó, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước yêu cầu các cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương thực hiện thống nhất nguyên tắc không ghi nội dung thế chấp lên Giấy chứng nhận đối với các hồ sơ đăng ký mới.

Thay vào đó, toàn bộ thông tin về thế chấp sẽ được cập nhật, quản lý tập trung trên hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai điện tử. Cách làm này giúp hạn chế việc chỉnh sửa vật lý trên sổ đỏ, sổ hồng, đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng tra cứu.

Trong trường hợp rút bớt tài sản bảo đảm hoặc xóa thế chấp mà trước đó nội dung đã được ghi trên Giấy chứng nhận, cơ quan đăng ký vẫn thực hiện xác nhận việc xóa hoặc thay đổi trực tiếp trên sổ, song song với việc cập nhật đầy đủ, đồng bộ trên cơ sở dữ liệu đất đai.

Trong thời gian chưa có nghị định mới thay thế, Bộ Tư pháp lưu ý các địa phương tiếp tục sử dụng biểu mẫu, phiếu yêu cầu đăng ký theo Nghị định số 99/2022/NĐ-CP.

Thực tế, hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục thế chấp, xóa thế chấp về cơ bản không thay đổi, nhưng việc chuyển sang cập nhật dữ liệu trên nền tảng số được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý. Một số môi giới chuyên nghiệp tại khu vực phường Cát Lái (TPHCM) cho biết việc số hóa dữ liệu giúp ngân hàng giải ngân nhanh hơn khi người dân vay vốn hoặc đáo hạn, giảm tình trạng chờ đợi do phải xác nhận nhiều khâu trên sổ giấy.

Theo TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM, việc cập nhật, vận hành cơ sở dữ liệu điện tử trong quản lý đất đai không chỉ đơn giản hóa thủ tục, giảm rủi ro hư hỏng giấy tờ cho người dân, mà còn tạo nền tảng quan trọng để đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số của ngành tài nguyên và môi trường trong thời gian tới.