Khói bốc lên ở Abu Dhabi, UAE sau các cuộc tập kích bằng UAV của Iran (Ảnh: AFP).
Trong suốt chiến sự kéo dài hơn 1 tháng qua với Mỹ, các UAV Shahed và hỏa lực của Iran đã nhằm mục tiêu vào các trung tâm dữ liệu của Amazon tại UAE, Bahrain và các quốc gia khác ở Vùng Vịnh.
Theo Asia Times, điều này cho thấy Iran đang coi các trung tâm dữ liệu là mục tiêu. Đây cũng là lần đầu tiên một quốc gia tập kích có chủ đích vào các trung tâm dữ liệu thương mại trong thời chiến. Trước đây, các trung tâm dữ liệu từng là mục tiêu của hoạt động tấn công mạng, nhưng rất ít khi bị tấn công vật lý.
Những tiến bộ trong trí tuệ nhân tạo đã làm gia tăng tầm quan trọng của các trung tâm dữ liệu. Đặc biệt, quân đội Mỹ đã sử dụng rộng rãi các hệ thống AI để hỗ trợ ra quyết định trong những cuộc tấn công nhằm vào Iran. Một số chuyên gia quân sự thậm chí nhận định rằng xung đột ở Iran là cuộc chiến AI đầu tiên trên thế giới.
Với tầm quan trọng đó, lực lượng Iran có thể đang nhắm vào cơ sở hạ tầng mà giới lãnh đạo nước này cho là đang hỗ trợ các đòn tấn công vào Iran.
Quân đội Mỹ ngày càng tích hợp các năng lực AI tiên tiến vào các hệ thống hỗ trợ ra quyết định. Từ chiến dịch nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cho đến hỗ trợ những cuộc không kích vào Iran, Mỹ đã sử dụng AI, đặc biệt là Claude của Anthropic, cho phân tích tình báo và hỗ trợ tác chiến.
AI đang mở ra những cách thức nhanh hơn để tiến hành các hoạt động tác chiến, nhưng các công cụ AI mà quân đội Mỹ sử dụng thường không nằm trên máy bay hay tàu chiến. Khi một quân nhân sử dụng Claude, hạ tầng điện toán vận hành mô hình và quá trình phân tích thường nằm trên nền tảng đám mây Amazon bảo mật, nơi lưu trữ dữ liệu chính phủ và các công cụ phần mềm bảo mật. Các trung tâm dữ liệu chính là nơi các “đám mây” tồn tại.
Với AI là động lực tăng trưởng kinh tế, các trung tâm dữ liệu trở thành một dạng hạ tầng then chốt. Chúng đảm bảo AI tiếp tục vận hành, cũng như phần lớn nền tảng Internet mà chính phủ và ngành công nghiệp phụ thuộc.
Các trung tâm dữ liệu thương mại hỗ trợ phần lớn công nghệ vận hành thế giới hiện đại, bao gồm cả các hệ thống AI. Làm gián đoạn chúng đồng nghĩa với làm gián đoạn cả hoạt động quân sự lẫn xã hội của một quốc gia.
Hiện thời, chưa rõ Mỹ có lưu thông tin quan trọng gì trên các trung tâm dữ liệu thương mại ở Vùng Vịnh hay không.
Các nhà nghiên cứu tại Just Security ngày 12/3 lưu ý rằng Mỹ yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây phải lưu trữ dữ liệu chính phủ và quân sự trong lãnh thổ Mỹ hoặc tại các căn cứ của Bộ Quốc phòng: “Việc chuyển dữ liệu này tới các trung tâm dữ liệu của Amazon tại khu vực Vùng Vịnh sẽ cần sự cho phép đặc biệt; chúng tôi chưa biết liệu điều đó đã được chấp thuận hay chưa”.
Dù vậy, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố các cuộc tấn công nhằm vào một số trung tâm dữ liệu hỗ trợ hoạt động quân sự và tình báo của đối thủ.
Hạ tầng AI như các trung tâm dữ liệu thương mại đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong vai trò lãnh đạo của Mỹ tại khu vực Trung Đông, và cuộc chiến này có thể đe dọa tương lai của hạ tầng AI tại Vùng Vịnh.
Mặt khác, các cơ sở này rất dễ bị tổn thương, do chúng có quy mô lớn, tương đối “mong manh” và thiếu hệ thống phòng không chuyên dụng. Điều đó cũng là một lý do khiến chúng trở thành mục tiêu tập kích dễ bị đánh trúng.
Các chuyên gia cảnh báo, khi việc sử dụng AI và các tài nguyên dựa trên đám mây tiếp tục trở nên quan trọng hơn đối với các quốc gia trên toàn thế giới, các trung tâm dữ liệu sẽ ngày càng trở thành mục tiêu tiềm năng trong các cuộc xung đột trong tương lai.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tinh-toan-cua-iran-khi-ban-hoa-luc-vao-loat-phao-dai-du-lieu-trung-dong-20260403143618764.htm
