Tòa án Tối cao Mỹ bác thuế đối ứng: Doanh nghiệp Việt cần lưu ý gì?

Tuy vậy, những bất định dài hạn liên quan đến định hướng chính sách thương mại của Mỹ, áp lực giảm thâm hụt hàng hóa và nguy cơ gia tăng các rào cản phòng vệ… vẫn là vấn đề cần quan tâm của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường này.

Chính sách thuế của Mỹ: “Khoảng thở” hay bước đệm cho vòng xoáy mới?

Sáng 4/3, Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn tổ chức hội thảo trực tuyến với chủ đề “Thuế đối ứng của Mỹ: Kịch bản sau phán quyết của Tối cao Pháp viện và khuyến nghị cho doanh nghiệp Việt”. Chương trình diễn ra trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ vừa bác bỏ mức thuế đối ứng được ban hành dưới thời Tổng thống Donald Trump vào tháng 4 năm trước, tạo ra những thay đổi đáng chú ý trong chính sách thương mại của Mỹ.

Xuất khẩu tôm vào Mỹ từng đối mặt với việc hầu như không thể xuất khẩu vào Mỹ vì thuế suất cao (Ảnh: Huân Trần).

Tại sự kiện, ông Đinh Trường Hinh, nguyên chuyên gia kinh tế cao cấp của Ngân hàng Thế giới, cho rằng trọng tâm vấn đề không nằm ở tranh luận pháp lý về thẩm quyền hành pháp, mà ở cách tiếp cận nhất quán của ông Trump đối với thuế quan. Theo ông, trong hơn 30 năm qua, ông Trump luôn xem thuế là công cụ then chốt nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ và thu hẹp thâm hụt thương mại. Vì vậy, dù cơ sở pháp lý có điều chỉnh, định hướng sử dụng thuế để tác động đến cán cân thương mại nhiều khả năng vẫn tiếp diễn.

Dẫn số liệu phân tích, ông Hinh cho biết thuế suất hiệu dụng của Mỹ – tính theo tỷ lệ tổng thu thuế trên tổng giá trị hàng nhập khẩu – đã tăng mạnh trong năm 2025. Riêng với Trung Quốc, mức thuế này đến cuối năm 2025 lên khoảng 33%. Việt Nam chịu mức thuế hiệu dụng 12-13%, trong khi Mexico thấp hơn nhờ lợi thế từ các hiệp định thương mại khu vực với Mỹ và Canada.

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ việc áp dụng quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế và chính quyền điều chỉnh sang mức thuế toàn cầu 15%, thuế bình quân của Mỹ giảm nhẹ từ khoảng 10% xuống còn 9%. Tuy nhiên, theo ông Hinh, thay đổi này không tạo tác động đáng kể đến cán cân thương mại.

Năm 2024, Mỹ thâm hụt thương mại hàng hóa khoảng 1.200 tỷ USD và sang năm 2025 gần như không cải thiện, dù thuế quan đã tăng đáng kể. Dù Mỹ duy trì thặng dư dịch vụ khoảng 300 tỷ USD, tổng cán cân hàng hóa và dịch vụ vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt. Điều đó cho thấy áp lực chính trị nhằm thu hẹp thâm hụt hàng hóa có thể tiếp tục thúc đẩy các biện pháp thuế quan trong thời gian tới.

Cá tra là một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu vào Mỹ của Việt Nam (Ảnh: Huân Trần).

Ở góc độ logistics, ông Trần Chí Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Việt Nam (VLA), nhận định ngành vận tải và xuất nhập khẩu đã quen với các biến động lớn kể từ đại dịch Covid-19. Nếu trước đây chi phí cước biển, hàng không và thuế tương đối ổn định, thì hiện nay hầu hết yếu tố đầu vào đều thay đổi nhanh và khó dự báo.