Toàn cảnh xung đột Trung Đông: Iran ra tuyên bố chưa từng có tiền lệ

Tên lửa Iran đánh trúng mục tiêu của Israel ở Tel Aviv ngày 28/2 (Ảnh: Reuters).

Iran đưa ra tuyên bố chưa từng có tiền lệ

CNN dẫn nguồn từ hãng thông tấn bán chính thức Fars cho biết, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra một tuyên bố chưa từng có tiền lệ, giới thiệu một học thuyết trả đũa mới. Họ tuyên bố rằng nếu có thêm các nhà lãnh đạo bị sát hại thì Iran sẽ tấn công các công ty công nghệ hoặc quốc phòng của Mỹ.

Như vậy, IRGC trực tiếp hợp pháp hóa các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự như những hành động “nhắm mục tiêu chính đáng”.

Theo đó, IRGC ngày 31/3 đã cảnh báo 18 công ty lớn của Mỹ, bao gồm các tập đoàn công nghệ, rằng văn phòng và tài sản của họ trong khu vực sẽ trở thành mục tiêu tập kích, do cáo buộc đã hỗ trợ các hoạt động của Mỹ – Israel bên trong Iran.

Danh sách 18 công ty này tượng trưng cho nền tảng thống trị về công nghệ và kinh tế của Mỹ. Nó bao gồm cốt lõi của ngành công nghệ thông tin toàn cầu, các công ty chủ chốt trong lĩnh vực điện toán đám mây, cũng như các công ty giao thoa giữa công nghệ, quốc phòng và tài chính.

Mối đe dọa không chỉ nhắm vào trụ sở chính mà còn cả cơ sở hạ tầng vật lý ở Trung Đông: văn phòng công ty, trung tâm dữ liệu và trung tâm nghiên cứu ở Dubai, Abu Dhabi, Doha, Riyadh và Tel Aviv.

Việc IRGC hiện thực hóa dù chỉ một phần nhỏ những mối đe dọa này cũng sẽ gây ra một loạt hậu quả toàn cầu. Trong chính khu vực, điều này sẽ làm gián đoạn các dịch vụ điện toán đám mây và làm tê liệt nền kinh tế kỹ thuật số phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng Azure, Google Cloud và AWS. Trên phạm vi toàn cầu, điều này sẽ dẫn đến sự sụp đổ giá cổ phiếu của các gã khổng lồ công nghệ, gián đoạn chuỗi cung ứng và bất ổn tài chính.

Tác động chiến lược chính của tuyên bố này là sự tăng tốc các xu hướng quan trọng trong việc phi toàn cầu hóa và chủ quyền không gian kỹ thuật số. Các quốc gia và tập đoàn sẽ buộc phải khẩn trương đánh giá lại rủi ro khi lưu trữ cơ sở hạ tầng quan trọng, dẫn đến sự phân mảnh, chi phí an ninh tăng cao và các yêu cầu quy định nghiêm ngặt hơn về việc lưu trữ dữ liệu trong nước.

Hơn nữa, ranh giới giữa lĩnh vực quân sự và dân sự đang mờ đi trong chiến tranh hỗn hợp, nơi các tài sản công nghệ toàn cầu được tuyên bố là “mục tiêu hợp pháp”.

Về cơ bản, tuyên bố của IRGC hoạt động như một công cụ gây áp lực và răn đe mạnh mẽ, ngay cả khi không có sự thực hiện vật lý ngay lập tức. Nó báo hiệu sự bước vào của cuộc xung đột khu vực vào một giai đoạn mới, cực kỳ nguy hiểm, nơi sự ổn định của nền kinh tế kỹ thuật số toàn cầu đang trở thành con tin của cuộc đối đầu.

Hậu quả lâu dài của nó, dưới hình thức tái cấu trúc các chuỗi công nghệ toàn cầu và gia tăng rủi ro địa chính trị đối với các doanh nghiệp, sẽ được cảm nhận bất kể diễn biến sự kiện như thế nào.

Những sự kiện đáng chú ý

Tháng đầu tiên của cuộc chiến kết thúc mà không có dấu hiệu nào cho thấy sẽ có giải pháp. Liên quân Mỹ và Israel vẫn liên tục phá hủy cơ sở hạ tầng của Iran, trong khi Tehran đáp trả vào Israel, các quốc gia vùng Vịnh và tàu thuyền, đồng thời xung đột lan rộng hơn sang khu vực lân cận, từ Iraq đến Nam Caucasus.

Bản đồ toàn cảnh xung đột Trung Đông tính đến ngày 31/3 (Ảnh: Rybar).

Hàng loạt cơ sở trọng yếu của Iran bị phá hủy

Tại Iran, liên quân tiếp tục tấn công nhiều cơ sở trọng yếu. Thiệt hại nghiêm trọng đã được xác nhận tại nhà máy chế biến quặng uranium ở Erdakan cũng như các cơ sở ở Parchin, Isfahan và đảo Qeshm.

Bất chấp những đợt oanh kích dữ dội, ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran không những không sụp đổ mà còn tiếp tục tạo ra doanh thu. Xuất khẩu vẫn ở mức cao, với Trung Quốc vẫn là người mua chính, và giá cả tăng cao chỉ làm tăng thêm doanh thu.

Đồng thời, Iran đã mở thêm một mặt trận khác – tác chiến không gian mạng. Các tin nhắn SMS hàng loạt, ứng dụng tìm nơi trú ẩn giả mạo và các báo cáo sai sự thật về cái chết của các chính trị gia Israel không nhằm mục đích đạt được bước đột phá công nghệ, mà là để làm quá tải xã hội và hệ thống an ninh của đối thủ.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi nói với Al Jazeera rằng ông không tin tưởng vào các cuộc đàm phán với Mỹ, và nói rằng mặc dù ông đã nhận được thông điệp từ Washington, nhưng không có cuộc đàm phán nào đang diễn ra.

Bản đồ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran tính đến hết ngày 31/3 (Ảnh: Rybar).