Toàn cảnh xung đột Trung Đông: “Quân bài tẩy” của Iran chính thức lộ diện

Mỹ đang tìm cách gỡ phong tỏa eo biển Hormuz (Ảnh minh họa: Special Eurasia).

Bước ngoặt xung đột: “Quân bài tẩy” của Iran chính thức lộ diện

Hôm 28/3, lực lượng Houthi, đồng minh thân cận và cũng là một trong những “quân bài tẩy” của Iran, tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo vào “các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel”, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục trong những ngày tới cho đến khi Israel “ngừng các cuộc tấn công và hành động gây hấn”, theo Guardian.

Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa xuất phát từ Yemen. Người phát ngôn của Houthi, Yahya Saree, sau đó cho biết nhóm này đã thực hiện đợt tấn công thứ hai bằng “một loạt tên lửa hành trình và UAV” nhắm vào các mục tiêu ở Israel.

Sự tham gia của Houthi vào cuộc xung đột đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với eo biển Bab al-Mandab ở phía nam biển Đỏ, một điểm nghẽn quan trọng thứ hai trong chuỗi cung ứng năng lượng – hàng hóa thương mại toàn cầu.

Với việc Iran gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, việc đóng cửa Bab al-Mandab sẽ làm trầm trọng thêm tác động nghiêm trọng của chiến tranh đối với nền kinh tế toàn cầu.

Điều này cũng có thể làm bùng phát lại cuộc xung đột giữa Ả rập Xê út và Yemen, vốn đã gây ra thảm họa nhân đạo to lớn trong 7 năm trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2022.

Trong khi đó, Mỹ tuyên bố đã tàn phá quân đội Iran, nhưng Reuters dẫn nguồn tin tình báo cho biết Washington chỉ chắc chắn đã phá hủy 1/3 kho tên lửa và UAV của Iran.

Ngược lại, Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả rập Xê út đã làm bị thương ít nhất 12 binh sĩ Mỹ, sân bay quốc tế Kuwait cũng bị tấn công, gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống radar.

Farea Al-Muslimi, một nhà nghiên cứu tại Chatham House, nhận định: “Quyết định của lực lượng Houthi tham gia vào cuộc xung đột rộng lớn hơn ở Trung Đông đánh dấu một sự leo thang nghiêm trọng đáng lo ngại. Tác động tiềm tàng đối với các tuyến đường hàng hải thương mại quan trọng, đặc biệt là ở biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab, là không thể xem nhẹ. Đồng thời, cơ sở hạ tầng kinh tế – quân sự quan trọng trên khắp khu vực Vùng Vịnh có thể ngày càng bị đe dọa”.

Một sự leo thang như vậy, có thể kết hợp với sự đối đầu trực tiếp mới giữa Ả rập Xê út và lực lượng Houthi, có thể dẫn đến một cuộc xung đột lớn trong khu vực, chuyên gia Al-Muslimi cho biết. “Bất kỳ cuộc chiến nào như vậy có thể sẽ dữ dội hơn, tàn phá hơn, thậm chí hủy diệt hơn các vòng giao tranh trước đây”.

Bản đồ toàn cảnh xung đột Trung Đông tính đến ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Những diễn biến đáng chú ý

Cuộc chiến dường như đang diễn ra theo kịch bản đã định: liên quân Mỹ – Israel đang nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào cơ sở hạ tầng công nghiệp – quân sự của Iran, trong khi Tehran liên tục đáp trả bằng các cuộc tập kích vào các quốc gia Vùng Vịnh, đồng thời gây áp lực thông qua eo biển Hormuz.

Iran tiếp tục bị ném bom

Liên quân tiếp tục tấn công Iran, nhắm mục tiêu vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng, các cơ sở chương trình tên lửa gần Yazd, các tàu hải quân gần các cảng phía Nam cũng như cơ sở hạ tầng ở Tehran.

Quân đội Israel đã ném bom Tehran bằng một “làn sóng tấn công quy mô lớn”, gây thiệt hại cho các khu dân cư, cơ sở hạ tầng dân sự, các tòa nhà nghiên cứu và giáo dục. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cũng cho biết họ đã tấn công kho vũ khí hải quân của Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, đã lên án Mỹ – Israel vì “cố tình” tấn công “nhiều trường đại học và trung tâm nghiên cứu” ở Iran, bao gồm Đại học Công nghệ Isfahan ở miền Trung và Đại học Khoa học – Công nghệ ở Tehran.

Trong một bài đăng trên X, ông Baghaei cáo buộc Mỹ – Israel đang cố gắng phá hủy “nền tảng khoa học, di sản văn hóa của đất nước bằng cách nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào các trường đại học, trung tâm nghiên cứu, di tích lịch sử, các nhà khoa học nổi tiếng”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đe dọa tấn công các trường đại học của Mỹ và Israel trong khu vực, để trả đũa các cuộc tấn công vào các cơ sở giáo dục của họ.

Bản đồ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran tính đến hết ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Tình hình ở Israel đang xấu đi

Tên lửa Iran liên tục xuyên thủng lưới lửa phòng không, lao xuống vùng Trung tâm Israel, gây thương vong. Các vấn đề trong việc đánh chặn đầu đạn hạng nặng cho thấy Tel Aviv có thể thiếu hụt vũ khí chống tên lửa và khả năng phòng không hạn chế.

Bản đồ các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào Israel tính đến ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Trong khi đó, lực lượng Houthi ở Yemen đã tuyên bố tham chiến và đã phóng một tên lửa đạn đạo vào Israel. Cuộc tấn công đơn lẻ này đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ trên truyền thông và làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Ở miền nam Li Băng, không có thay đổi đáng kể nào xảy ra: các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang củng cố các vị trí đã chiếm đóng trước đó, trong khi nhóm vũ trang Hezbollah tiếp tục cố gắng tấn công các xe tăng, thiết giáp của Israel, gây ra một số hư hại.

Trung Đông dậy sóng: Căn cứ Mỹ trúng đạn, thiệt hại nặng