Tổng Bí thư: Quy hoạch Thủ đô phải để 100 năm sau nhìn lại vẫn thấy đúng

Sáng 26/2, tại trụ sở UBND phường Hoàn Kiếm, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hà Nội tổ chức hội nghị tiếp xúc giữa cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 tại Đơn vị bầu cử số 1, thành phố Hà Nội. Tham dự có Tổng Bí thư Tô Lâm và 4 người ứng cử tại đơn vị này. Hội nghị được truyền trực tiếp đến các điểm cầu thuộc đơn vị bầu cử số 1 gồm các phường Cửa Nam, Đống Đa, Kim Liên, Ô Chợ Dừa, Láng, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Giảng Võ, Ba Đình và Ngọc Hà.

Tại hội nghị, sau khi nghe cử tri phát biểu và đặt câu hỏi, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề, trong đó nhấn mạnh nội dung quy hoạch gắn với bảo vệ môi trường. Nhắc lại buổi làm việc với Thường vụ Thành ủy và chúc Tết Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Thủ đô hôm 30 Tết, Tổng Bí thư cho biết ông đã đặt vấn đề quy hoạch Hà Nội phải có tầm nhìn xa, đồng bộ với môi trường và để lại giá trị cho thế hệ sau.

Ông dẫn chứng khu phố cổ Hà Nội được quy hoạch theo ô bàn cờ từ hơn 100 năm trước, đến nay vẫn phát huy hiệu quả, hạn chế ùn tắc, úng ngập. Trong khi đó, một số khu vực phát triển mới lại thường xuyên xảy ra tình trạng xây đến đâu ùn tắc, ngập nước đến đó. Đó là bài học về tầm nhìn và sự đồng bộ trong quy hoạch. “Chúng ta phải quy hoạch như thế nào để 100 năm sau người ta nhìn lại thấy đấy là chúng ta có tầm nhìn”, ông nói.

Người đứng đầu Đảng cho rằng quy hoạch không thể tách rời môi trường. Văn kiện Đại hội 14 của Đảng đã xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trung tâm, ngang hàng với phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội. Cách tiếp cận phải chuyển từ ứng phó sang kiến tạo, phòng ngừa từ sớm, từ xa, không để hệ quả xảy ra rồi mới xử lý.

Trao đổi với cử tri Nguyễn Đình Đấu về hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật bảo vệ môi trường, Tổng Bí thư cho rằng đây là vấn đề cốt lõi, cấp bách và lâu dài, gắn trực tiếp với chất lượng sống của nhân dân và sự phát triển bền vững của đất nước. Ông ghi nhận Hà Nội gần đây có chuyển biến tích cực như tăng thêm công viên, cây xanh tại khu vực trung tâm, phố cổ, hồ Gươm và họp bàn xử lý ô nhiễm nguồn nước.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư nhấn mạnh giải quyết môi trường không phải khẩu hiệu mà là yêu cầu bắt buộc trong mọi quyết sách phát triển. Với trách nhiệm người đứng đầu Đảng và đại biểu Quốc hội khi được cử tri tín nhiệm, ông cho biết sẽ tập trung hoàn thiện chính sách, pháp luật theo hướng thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn; công khai thông tin để người dân giám sát; bảo đảm pháp luật nghiêm minh, đủ sức răn đe để ngăn chặn ô nhiễm từ gốc.

Ông cũng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực thi, nơi nào để xảy ra ô nhiễm nghiêm trọng, kéo dài phải làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, xử lý nghiêm, không có vùng cấm. Theo Tổng Bí thư, bảo vệ môi trường trước hết là bảo vệ sức khỏe, đời sống của nhân dân, nhất là người già, trẻ em và nhóm yếu thế; đây không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà của mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân.

Đổi mới giáo dục đồng bộ, ổn định lâu dài

Trả lời ý kiến cử tri Lê Hoài Châu về Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đối với công tác giáo dục, đào tạo, Tổng Bí thư cho biết những năm qua giáo dục đạt nhiều thành tựu quan trọng, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tuy nhiên, ông nhìn nhận giáo dục, đào tạo chưa thực sự trở thành động lực mạnh mẽ cho phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết 71 được ban hành nhằm giải quyết những tồn tại đó, với yêu cầu đổi mới phải căn bản, toàn diện, thực chất, chấm dứt tình trạng hình thức, nửa vời.

Theo Tổng Bí thư, trên tinh thần này, Quốc hội và Chính phủ đã kịp thời thể chế hóa bằng nhiều cơ chế, chính sách quan trọng, tạo nền tảng tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, tài chính và nhân lực. Bộ Chính trị cũng triển khai nhiều chủ trương như xây dựng trường tiểu học, trung học cơ sở, liên cấp nội trú tại các xã biên giới đất liền; hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh tiểu học; phát triển mô hình trường học STEM với phương pháp dạy tích hợp Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học.

Với trách nhiệm người đứng đầu Đảng, đồng thời là ứng cử viên đại biểu Quốc hội, Tổng Bí thư cho biết sẽ cùng Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo tập trung vào 3 yêu cầu trọng tâm. Đó là tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật và cơ chế chính sách để đổi mới giáo dục đồng bộ, ổn định lâu dài. Hai là tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, không để gánh nặng đổi mới đặt lên vai giáo viên, học sinh và phụ huynh. Cuối cùng là bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, ưu tiên mạnh cho vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, để mọi trẻ em đều có cơ hội học tập và phát triển.

Tổng Bí thư nhấn mạnh cần nhìn tới năm 2045, khi đất nước hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Những trẻ em sinh ra hôm nay khi đó khoảng 20 tuổi sẽ là chủ nhân của giai đoạn mới, đòi hỏi tầm vóc thể chất, trí tuệ và văn minh cao hơn. Vì vậy, phải đầu tư, chăm lo giáo dục từ bây giờ để 20 năm sau có được nguồn nhân lực chất lượng tốt cho đất nước.

Tương lai khoa học công nghệ nằm trong tay thế hệ trẻ

Trả lời ý kiến cử tri Đặng Thanh Tú về vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Tổng Bí thư cho biết tinh thần này đã được xác định rõ trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo ông, nếu không dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Việt Nam sẽ rất khó bứt phá, càng khó thực hiện khát vọng trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Nhìn lại 200 năm qua, các cuộc cách mạng công nghiệp đã làm thay đổi thế giới, nhưng chỉ 10-20 năm gần đây, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tạo ra tốc độ phát triển vượt trội nhờ ứng dụng khoa học công nghệ. Công nghệ đang làm thay đổi cách sản xuất, quản trị và cách con người sống, làm việc.

Đại hội 14 của Đảng đã xác định phải lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm một trong những động lực chính của mô hình tăng trưởng mới. “Đây không chỉ là khẩu hiệu mà là con đường tất yếu để phát triển nhanh và bền vững”, Tổng Bí thư nói. Ông cho biết trong năm 2026, Trung ương sẽ ban hành các nghị quyết chuyên đề để cụ thể hóa quan điểm này, tạo cơ sở cho chuyển đổi mô hình phát triển và hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.

Tổng Bí thư nêu các định hướng lớn gồm đột phá về thể chế để tạo môi trường pháp lý thông thoáng, khuyến khích sáng tạo, dám thí điểm, dám chịu trách nhiệm; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện để tạo tăng trưởng thực chất; phát triển hạ tầng số và dữ liệu; hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ chiến lược; tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nhấn mạnh vai trò của thế hệ trẻ, Tổng Bí thư nói “Tương lai của khoa học công nghệ và chuyển đổi số trước hết nằm trong tay thế hệ trẻ”. Ông kêu gọi thanh niên đi đầu trong học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp sáng tạo và làm chủ công nghệ. “Đất nước muốn bứt phá nhanh thì thanh niên phải đi đầu”, Tổng Bí thư nêu rõ, đồng thời bày tỏ tin tưởng Việt Nam có đủ trí tuệ và bản lĩnh để tạo bước phát triển đột phá trong thời gian tới.

Đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên

Trao đổi với cử tri Lê Cao Bằng về việc tiếp tục triển khai đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, Tổng Bí thư cho biết ngày 18/2 ông đã có bài viết “Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”, trong đó nêu rõ quan điểm đối ngoại với mục tiêu cao nhất là bảo đảm lợi ích quốc gia – dân tộc; lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường làm nền tảng; đặt người dân ở trung tâm mọi chính sách và xác định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.

Tổng Bí thư cho biết Nghị quyết Đại hội 14 lần đầu xác định công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Trước đây, vị trí này chủ yếu được nhấn mạnh với quốc phòng, an ninh. Đây là bước phát triển mới về tư duy, phù hợp yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp.

Công tác đối ngoại sẽ được triển khai theo hướng tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường hơn, đóng góp hiệu quả vào các mục tiêu chiến lược của đất nước, thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới, vì Đảng vững mạnh, vì nước Việt Nam giàu mạnh, vì ấm no, hạnh phúc của nhân dân.

Theo Tổng Bí thư, hội nhập sâu rộng giúp Việt Nam nâng cao vị thế trong chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, công bằng, tiến bộ xã hội, sự phát triển phồn vinh của các dân tộc. Đây cũng là sự tiếp nối truyền thống của Việt Nam trong quan hệ quốc tế.

Việt Nam đã cử lực lượng quân đội, công an tham gia gìn giữ hòa bình, tái thiết; tham gia cứu trợ, cứu nạn nhân đạo khi các nước gặp thiên tai, thảm họa và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Điều đó cho thấy Việt Nam đã trưởng thành, vững mạnh và có trách nhiệm góp phần tạo dựng môi trường hòa bình cho khu vực và thế giới.

“Việt Nam phải luôn chủ động, nhất là về chiến lược, dù thế giới có xoay vần thế nào, có xung đột hay bất đồng ra sao. Mục tiêu xuyên suốt là giữ vững hòa bình để ổn định, phát triển và nâng cao sức mạnh tổng thể của đất nước”, Tổng Bí thư nói.

Võ Hải