Tổng thống lâm thời Venezuela muốn ‘hợp tác cùng phát triển’ với Mỹ

Website của Văn phòng Tổng thống Venezuela tối 4/1 (sáng 5/1 giờ Hà Nội) đăng thông báo cho biết Phó tổng thống Delcy Rodriguez đã đảm nhận chức vụ Tổng thống lâm thời sau khi lãnh đạo Nicolas Maduro bị Mỹ bắt trong chiến dịch đột kích một ngày trước.

Bà Rodriguez, 56 tuổi, sau đó đăng trên Instagram bức ảnh bà chủ trì cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng đầu tiên kể từ khi nhậm chức. Tổng thống lâm thời cho biết Venezuela “khát vọng được sống mà không chịu sự đe dọa từ bên ngoài”, đồng thời khẳng định quyền về chủ quyền, hòa bình và phát triển của quốc gia Nam Mỹ. Tuy nhiên, bà cũng thể hiện giọng điệu hòa hoãn hơn với Mỹ.

“Chúng tôi mong muốn chính phủ Mỹ cùng xây dựng một chương trình nghị sự hợp tác, hướng tới cùng phát triển, trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, nhằm tăng cường khả năng chung sống lâu dài giữa các quốc gia”, bà Rodriguez viết.

Trong thông điệp gửi đến Tổng thống Mỹ Donald Trump, bà Rodriguez nhấn mạnh người dân Venezuela và khu vực xứng đáng có hòa bình và đối thoại, chứ không phải chiến tranh.

Bà khẳng định đây là lập trường xuyên suốt của ông Maduro cũng như của Venezuela ở thời điểm hiện tại, cho biết mong muốn xây dựng một đất nước nơi “mọi người Venezuela thiện chí có thể cùng đoàn kết”.

Giọng điệu của bà được đánh giá là mềm mỏng hơn đáng kể so với những phát biểu cứng rắn trước đó của các quan chức Venezuela nhằm vào Washington, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép và không loại trừ khả năng tiếp tục có hành động quân sự sau khi bắt Tổng thống Maduro với các cáo buộc về ma túy.

Bà Rodriguez là Phó tổng thống kiêm Bộ trưởng Dầu mỏ trong chính quyền của Tổng thống Maduro. Sau khi ông Maduro bị lực lượng Mỹ bắt và đưa ra khỏi Venezuela hôm 3/1, bà ban đầu từ chối nhận vai trò lãnh đạo, tiếp tục gọi ông Maduro là “tổng thống duy nhất” của đất nước.

Bà cũng bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng Mỹ đã “làm việc” với bà và Rodriguez sẽ sớm hợp tác với Mỹ vì “không còn lựa chọn nào khác”. Bà Rodriguez đã phát biểu gay gắt trước quốc hội, cáo buộc Mỹ “xâm lược Venezuela” và kêu gọi Washington trả tự do cho ông Maduro.

Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Venezuela sau đó đã chỉ định bà làm lãnh đạo lâm thời. Tổng thống Trump cũng công khai cảnh báo bà Rodriguez sẽ “phải trả cái giá rất đắt nếu không làm điều đúng đắn”. Trong tuyên bố mới nhất, lãnh đạo lâm thời Venezuela đã không nhắc lại yêu cầu phóng thích ông Maduro.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng ngày đã làm rõ thông tin Washington muốn trực tiếp điều hành Venezuela. Ông nói Mỹ không có ý định can thiệp quản lý đất nước này, chỉ tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với các tàu chở dầu bị trừng phạt. Ông cho rằng lệnh phong tỏa dầu mỏ mang lại cho Washington “đòn bẩy rất lớn” để gây sức ép lên Caracas, buộc chính quyền đương nhiệm thay đổi cách vận hành ngành dầu khí và trấn áp tội phạm ma túy.

Phát biểu sau đó trên chuyên cơ Không lực Một, ông Trump vẫn khẳng định Mỹ có thể tiến hành đợt tấn công thứ hai nhằm vào Venezuela nếu các thành viên còn lại của chính quyền không hợp tác. Ông còn ám chỉ đến hành động quân sự đối với Colombia lẫn Mexico nếu hai nước này không kiểm soát được dòng chảy ma túy vào Mỹ.

Những tuyên bố trên làm dấy lên lo ngại về nguy cơ Mỹ tiếp tục can dự quân sự sâu hơn vào khu vực Mỹ Latin. Một số nghị sĩ Dân chủ và cả các thành viên trong phe Cộng hòa bày tỏ quan ngại về viễn cảnh Washington bị cuốn vào một cuộc phiêu lưu quân sự kéo dài.

Tại Venezuela, các quan chức thân cận với ông Maduro vẫn khẳng định ông là tổng thống hợp pháp duy nhất, gọi vụ bắt giữ ông và vợ là hành vi bắt cóc. Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino Lopez cho biết lực lượng vũ trang đã được kích hoạt để bảo vệ chủ quyền.

Thanh Danh (Theo Reuters, AP, Times)