TP HCM được xây dựng Luật đô thị đặc biệt

Thông tin được Chủ tịch TP HCM Nguyễn Văn Được cho biết khi trao đổi với các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý tại hội thảo “Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh bảo đảm ổn định năng lượng”, chiều 13/3.

Theo ông Được, tại cuộc họp gần đây của Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang đã đề xuất ban hành cơ chế đặc thù mạnh mẽ hơn cho thành phố, trong đó cho phép TP HCM xây dựng Luật đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô của Hà Nội. Đề xuất này đã được Bộ Chính trị đồng ý.

Về tiến độ, thành phố dự kiến hoàn thành đề cương luật trong tháng 3/2026, hoàn tất dự thảo vào tháng 4/2026. Từ tháng 5 đến tháng 6/2026, các hội thảo và hoạt động lấy ý kiến sẽ được tổ chức để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ hai vào cuối năm 2026.

Ý tưởng xây dựng Luật đô thị đặc biệt cho TP HCM đã được nhiều chuyên gia và chính quyền thành phố đề xuất từ nhiều năm trước. Thời gian qua, thành phố được Quốc hội cho phép thí điểm một số cơ chế đặc thù, song hiệu quả chưa đạt kỳ vọng. Theo các chuyên gia, một đạo luật riêng sẽ tạo hành lang pháp lý ổn định, lâu dài, thay vì phải ban hành các nghị quyết thí điểm có thời hạn vài năm.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, ông Được cho rằng để duy trì tăng trưởng bền vững, TP HCM cần tiếp tục chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên tri thức, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các động lực mới gồm trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển, ngành chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu.

Theo ông Được, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, thành phố cần tận dụng tối đa các cơ chế Trung ương cho phép như Nghị quyết 260, 188, 98 và Luật đô thị đặc biệt sắp tới. TP HCM sẵn sàng đề xuất Trung ương cho thí điểm các cơ chế mới (sandbox) trong quá trình vận hành.

Tại hội thảo, PGS. TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn, nhận định bối cảnh hiện nay vừa là thách thức vừa là cơ hội để TP HCM thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tái cấu trúc nền kinh tế.

Theo ông, trước mắt thành phố cần ổn định giá xăng dầu, tăng cường chống buôn lậu, hỗ trợ an sinh xã hội, trợ giá giao thông công cộng và bình ổn giá lương thực, thực phẩm. Về dài hạn, TP HCM cần thúc đẩy phát triển hạ tầng xanh, chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch.

Ông Ngân cũng đề xuất thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng năng lượng do một Phó chủ tịch UBND TP HCM làm trưởng nhóm, với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành, nhằm chủ động trước các cú sốc năng lượng có thể xảy ra trong tương lai.

Trong khi đó, TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thực hiện Nghị quyết 98, cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, TP HCM cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn sang dựa vào năng suất, đồng thời áp dụng mô hình tăng trưởng hai tốc độ cho các nhóm ngành kinh tế.

Theo đó, các ngành truyền thống như công nghiệp và dịch vụ có thể duy trì mức tăng trưởng ổn định. Ngược lại, thành phố cần tập trung thúc đẩy các lĩnh vực mới và công nghệ cao như tài chính, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao với tốc độ tăng trưởng vượt trội, qua đó tạo động lực kéo toàn bộ nền kinh tế đạt mức tăng trưởng hai con số.

Ông cho rằng việc phân nhóm này giúp TP HCM dự báo tốc độ tăng trưởng cụ thể cho từng lĩnh vực, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp. Mô hình tăng trưởng hai tốc độ cũng cần được tích hợp vào quy hoạch tổng thể của thành phố, gắn với phân bổ không gian phát triển đô thị và định hướng các ngành kinh tế chủ lực.

Để thực hiện, theo chuyên gia, TP HCM cần tiếp tục cải thiện thể chế, mở rộng các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), đồng thời đầu tư mạnh vào các hạ tầng chiến lược như giao thông kết nối, cảng biển, hạ tầng số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Lê Tuyết