Học sinh THCS tại TPHCM (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TPHCM trở thành địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước, với 3.590 cơ sở giáo dục và hơn 2,6 triệu học sinh, phân bổ tại 168 xã, phường, đặc khu.
Trong đó, bậc tiểu học có 880 trường (818 công lập, 62 ngoài công lập); bậc THCS có 501 trường (466 công lập, 35 ngoài công lập).
Tuy nhiên, sự phân bổ trường lớp giữa các địa bàn không đồng đều. Có nơi tập trung gần 30 trường công lập ở cả 3 cấp học, song cũng có địa phương thiếu hụt nghiêm trọng ở từng cấp.
5 phường, xã không có trường THCS công lập
Theo thống kê, TPHCM hiện có 5 phường, xã không có trường THCS công lập trên địa bàn bao gồm: Phú Thuận, Tân Sơn, Tây Nam, Phước Thành, Thạnh An. Đặc biệt trong đó, phường Tân Sơn, Phú Thuận không có cả trường THCS ngoài công lập.
Ngoài ra, 20 phường, xã chỉ có 1 trường THCS công lập bao gồm: An Phú, Bình Cơ, Bình Hòa, Chợ Quán, Gò Vấp; Hòa Lợi, Khánh Hội, Phú Lâm, Sài Gòn, Tân Bình, Tân Sơn Hòa, Tân Tạo, Tây Thạnh, Vườn Lài, An Long, Bàu Bàng, Bình Châu, Hòa Hiệp, Long Sơn, Thường Tân.
Nhiều địa bàn trong số này đang chịu áp lực lớn về quy mô học sinh tiểu học – nguồn tuyển chính vào lớp 6.
Đơn cử, phường An Phú có 5 trường tiểu học với gần 10.700 học sinh; phường Tân Tạo có 4 trường tiểu học với gần 7.300 học sinh; phường Hòa Lợi có 4 trường tiểu học với gần 7.000 học sinh; phường Bình Hòa có 2 trường tiểu học với tổng số gần 6.000 học sinh. Nhiều phường khác cũng có quy mô 3.000-5.000 học sinh tiểu học.
Ở cấp tiểu học, một số địa bàn cũng rất hạn chế về số trường công lập. Các phường Tây Thạnh, Long Hòa, Thạnh An và Trừ Văn Thố chỉ có 1 trường tiểu học công lập. Trong khi đó, Tây Thạnh có tới 6 trường mầm non với gần 2.200 trẻ, Trừ Văn Thố có 5 trường mầm non với gần 1.300 trẻ.
Sự chênh lệch này đặt ra nhiều thách thức cho công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027, năm đầu tiên thành phố tổ chức tuyển sinh sau khi hợp nhất.
Sử dụng bản đồ GIS và nơi ở hiện tại để điều phối chỗ học
Lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM cho biết năm học 2026-2027 là năm đầu tiên TPHCM thực hiện tuyển sinh hợp nhất giữa 3 địa phương.
Quy mô tuyển sinh rất lớn, trong khi trước đây mô hình tuyển sinh của 3 địa phương có nhiều điểm khác biệt. Vì vậy, phương án tuyển sinh đầu cấp đã được Sở bàn bạc kỹ lưỡng trước khi lấy ý kiến rộng rãi các sở, ngành và địa phương.
Học sinh lớp 5 tranh tài để có suất vào lớp 6 năm học 2025-2026 (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Theo lãnh đạo Sở, quan điểm của ngành là bảo đảm hài hòa, hạn chế xáo trộn, đồng thời bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh sau sáp nhập.
Trước thực tế một số nơi gặp khó khăn về hạ tầng trường lớp, lãnh đạo Sở đã đưa ra phương án của ngành giáo dục thành phố trong công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 của địa phương, cụ thể cho từng trường hợp, nhằm đảm bảo quyền lợi cho học sinh.
Cụ thể, với các phường, xã không có trường THCS công lập, Sở sẽ đóng vai trò điều phối, hướng dẫn các địa phương lân cận tiếp nhận học sinh. Học sinh hoàn thành chương trình tiểu học tại các địa bàn này sẽ được phân bổ vào các trường THCS ở khu vực giáp ranh.
Sở GD&ĐT sẽ trực tiếp làm việc với từng địa phương để thống nhất phương án phù hợp, bảo đảm việc tiếp nhận học sinh diễn ra hợp lý.
Đối với các phường, xã đông dân nhưng chỉ có 1 trường THCS công lập hoặc 1 trường tiểu học công lập, phương án là ưu tiên tuyển học sinh trong địa bàn trước. Trường hợp vượt quá khả năng tiếp nhận, học sinh ở khu vực xa trường hơn sẽ được bố trí sang trường ở phường kế bên để thuận lợi cho việc học tập.
“Để điều phối chỗ học một cách khoa học, Sở đã nắm chắc số lượng trường lớp và sử dụng các công cụ công nghệ hiện đại. Bản đồ GIS kết hợp dữ liệu cư trú từ hệ thống VNeID giúp xác định chính xác nơi ở hiện tại của từng học sinh”, lãnh đạo Sở cho biết.
Theo Sở GD&ĐT, công tác tuyển sinh sẽ được thực hiện theo nguyên tắc khách quan, minh bạch, công bằng; bảo đảm học sinh được học tại ngôi trường gần nơi cư trú nhất có thể, tạo thuận lợi cho gia đình và giảm áp lực đi lại trong bối cảnh quy mô giáo dục toàn thành phố ngày càng mở rộng.
Phúc Hoàng
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/tphcm-5-phuong-xa-trang-truong-thcs-cong-lap-xoay-xo-tuyen-sinh-ra-sao-20260303161059284.htm

