Từ ngày 1/3, quy trình kiểm định ô tô chính thức thay đổi theo hướng chặt chẽ hơn, với trọng tâm là siết kiểm soát khí thải.
Quy trình kiểm tra khí thải mới áp dụng đối với ô tô sử dụng động cơ diesel có thêm hạng mục gia tốc tự do, tức đạp ga tối đa khi xe ở trạng thái không tải để đo lượng phát thải. Quy định này đang gây nhiều tranh luận trong dư luận, đặc biệt trong cộng đồng chủ xe sử dụng động cơ diesel.
Nhiều chủ xe động cơ diesel được yêu cầu viết bản cam kết “tự nguyện thực hiện kiểm tra khí thải đối với động cơ diesel”, xác nhận trong quá trình kiểm tra khí thải, nếu đăng kiểm viên đạp ga hoặc thực hiện các thao tác kỹ thuật trên xe mà phát sinh sự cố thì phía đăng kiểm không chịu trách nhiệm.
Các đăng kiểm viên thực hiện kiểm tra khí thải cho các xe vào đăng kiểm (Ảnh: Nguyễn Hải).
Việc đăng kiểm viên đạp ga kịch sàn và chủ xe phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm như vậy dẫn tới những lo lắng về nguy cơ hỏng hóc động cơ (vỡ lốc máy, cong tay biên…), nhất là với các xe đời cũ.
Sau khi báo Dân trí đăng tải các bài viết ghi nhận thông tin về tình hình thực tế tại các cơ sở đăng kiểm trong những ngày đầu áp dụng quy trình mới, độc giả nêu ra nhiều băn khoăn và tranh luận sôi nổi nhất về vấn đề “đạp kịch ga”.
Độc giả ThanhDong Vu phân tích: “Nếu như vòng tua máy vượt giới hạn cảnh báo, muội than do rung giật mà xổ ra thì làm sao mà lấy đó làm mẫu thử được”.
Độc giả Dung Nguyen Xuan tiếp lời : “Quy định mới về kiểm định khí thải đang khiến cộng đồng chủ xe sục sôi không phải vì họ trốn tránh trách nhiệm bảo vệ môi trường, mà vì một quy trình kỹ thuật đầy rủi ro: đạp ga kịch sàn và yêu cầu chủ xe ký giấy cam kết tự chịu trách nhiệm nếu hỏng máy.
Về mặt cơ khí, bất kỳ ai hiểu về động cơ đều biết rằng việc đạp kịch ga khi xe ở trạng thái không tải (số N hoặc P) là một hành vi “tra tấn” máy móc. Khi không có lực cản từ hệ thống truyền động, vòng tua máy tăng vọt lên mức cực đại trong tích tắc, gây áp lực khủng khiếp lên piston, trục khuỷu và hệ thống bôi trơn.
Lập luận “xe tốt thì không sợ hỏng” là một sự ngụy biện máy móc. Động cơ là một hệ thống hao mòn theo thời gian; việc bắt một chiếc xe đã qua sử dụng chịu đựng bài kiểm tra khắc nghiệt nhất ở trạng thái tĩnh không khác gì bắt một người già chạy nước rút rồi bảo nếu họ đột quỵ là do họ… không khỏe”.
Người dùng này cũng băn khoăn: “Khi ranh giới giữa “đậu” và “trượt”, giữa “xe nguyên vẹn” và “vỡ lốc máy” nằm ở đôi bàn chân của đăng kiểm viên, đó chính là lúc tiêu cực có thể nảy sinh”.
Theo độc giả, điểm vô lý nhất chính là việc các trạm đăng kiểm yêu cầu chủ xe ký cam kết tự chịu rủi ro. Đây là một sự thoái thác trách nhiệm công vụ.
“Về pháp lý, chủ xe giao tài sản cho đơn vị chức năng thực hiện kiểm định, cơ quan đó phải có nghĩa vụ bảo toàn tài sản.
Về đạo lý, không thể có chuyện cơ quan quản lý đưa ra một quy trình có nguy cơ gây hỏng hóc tài sản của dân, rồi bắt dân ký giấy “tự nguyện” gánh chịu thiệt hại nếu hỏng hóc xảy ra”, bạn đọc nêu.
Ô tô xếp hàng chuẩn bị vào đăng kiểm chiều ngày 2/3 tại một trạm đăng kiểm ở TPHCM (Ảnh: Phùng Thế Anh).
Trong khi đó, độc giả Nguyễn Cường nêu ý kiến: “Điều kiện đường sá thì tốc độ tối đa cũng chỉ 120km/h mà đi đạp hết ga thì 200km/h hoặc có những xe tốc độ lên đến 400km/h để làm gì. Lúc kiểm định như vậy có thể chưa hỏng ngay nhưng nó sẽ hỏng về sau. Kiểm định viên có đạp ga kịch sàn trong 5 giây hay 10 giây thì mình cũng có biết đâu”.
Độc giả Thi Nguyen bổ sung: “Khi tốc độ động cơ tăng đến mức tối đa thì khả năng bôi trơn của dầu sẽ giảm, đó là nguyên lý. Xe không hỏng ngay lúc đấy nhưng sẽ có thể gây hậu quả không thể khắc phục cho động cơ, nhất là xi-lanh, piston, séc-măng… do đây là những chi tiết chịu đựng ma sát mài mòn khắc nghiệt nhất”.
Trong khi đó, độc giả Cường Trần băn khoăn: “Yêu cầu đạp ga kịch sàn tối thiểu trên 5 giây thì cũng có thể là 5-10 phút lắm, như thế thì xe nào chịu được? Tại sao việc động cơ có bị phá hỏng hay không phụ thuộc vào cú đạp ga của đăng kiểm viên mà chủ xe lại phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm nếu xảy ra hỏng hóc? Như vậy quá vô lý, đẩy rủi ro về phía chủ xe, rũ bỏ trách nhiệm của đăng kiểm viên và trung tâm đăng kiểm”.
Chung quan điểm, độc giả Khuat Quang Hung bình luận: “Đạp hết ga không tải đúng là phá xe! Đạp hết ga (nếu có) chỉ là khi đang có tải thì vòng tua máy thấp, nhiệt độ không tăng quá cao. Đo khí thải mà phải đạp ga hết cỡ thì tôi nghe thấy cứ sai sai thế nào ý… Nên đo khí thải ở chế độ không tải (garanti) thôi”.
Độc giả Trung Doan chỉ ra điểm bất cập: “Xe mỗi hãng mỗi khác, động cơ turbo hay biturbo mỗi loại mỗi khác, đạp ga vòng tua lên bao nhiêu, quy trình tăng ga như thế nào. Khi mà chưa có quy chuẩn cụ thể mà chủ xe phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm đối với hỏng hóc không phải do mình thì thực sự oan uổng”.
“Việc yêu cầu ký cam kết chỉ là giải pháp tạm thời, áp dụng duy nhất với trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất”, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí tại một số trung tâm đăng kiểm ở Hà Nội sau gần hai ngày áp dụng quy định mới cho thấy, bên cạnh sự đồng thuận của nhiều chủ phương tiện, quá trình triển khai bước đầu cũng bộc lộ một số bất cập.
Cụ thể, hệ thống phần mềm cấp giấy chứng nhận điện tử còn chậm, đôi lúc chưa ổn định; trong khi đó, nhiều tài xế xe sử dụng động cơ diesel được yêu cầu viết bản cam kết “tự nguyện thực hiện kiểm tra khí thải đối với động cơ diesel” trước khi tiến hành đo kiểm.
Nguồn: https://dantri.com.vn/o-to-xe-may/tranh-luan-soi-noi-ve-van-de-dap-kich-ga-khi-di-dang-kiem-20260304100326305.htm

