Triển vọng đạt thỏa thuận về Ukraine gặp khó

Xung đột phủ bóng

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết thời gian và địa điểm của vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ, Nga và Ukraine sẽ phụ thuộc vào tình hình an ninh ở Trung Đông cũng như mức độ của “các khả năng ngoại giao thực sự”, theo tờ The Guardian ngày 1.3. Trước đó, ông nói rằng vòng đàm phán tiếp theo có thể sẽ diễn ra tại Abu Dhabi (UAE) vào đầu tháng 3. Tuy nhiên, UAE đang bị cuốn vào vòng xoáy căng thẳng tại Trung Đông khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khiến Tehran đáp trả các căn cứ quân sự của Washington tại khu vực, trong đó có UAE.

Mỹ, Nga và Ukraine đã có hai đợt đàm phán tại Abu Dhabi trước khi đổi địa điểm sang Geneva (Thụy Sĩ) vào hai ngày 17 – 18.2. Vòng đàm phán gần nhất đã không đạt được đột phá và cả Kyiv lẫn Moscow đều mô tả là khó khăn, dù phía Washington tuyên bố họ nhận thấy có “tiến triển đáng kể”. Hãng TASS loan tin rằng chính phía Nga đã đề xuất chuyển địa điểm đàm phán về lại Abu Dhabi do nghi ngờ tính trung lập của Thụy Sĩ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc giục Moscow và Kyiv đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột lớn nhất ở châu Âu kể từ năm 1945. Tuy nhiên, ông Zelensky phàn nàn rằng Ukraine đang bị Nhà Trắng gây sức ép nhiều hơn Nga trong việc nhượng bộ. Ukraine đang tìm kiếm các bảo đảm an ninh “chắc chắn và ràng buộc”, theo đó Mỹ và các đồng minh châu Âu sẽ có hành động nếu Nga tiếp tục tấn công sau khi một thỏa thuận hòa bình được ký kết.

Nga chấp nhận đề xuất của Mỹ?

Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov hôm 28.2 cho biết Nga đã nói tại các cuộc đàm phán gần đây ở Geneva rằng họ sẽ chấp nhận đề xuất của Mỹ về việc bảo đảm an ninh hậu chiến cho Ukraine. “Tại các cuộc đàm phán gần nhất, phía Nga đã nói rằng họ sẽ chấp nhận các bảo đảm an ninh do Mỹ đề xuất cho Ukraine”, ông Budanov phát biểu trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình Ukraine.

Ông Budanov không nói rõ các đảm bảo đó là gì nhưng khẳng định Nga hiểu rằng họ có thể bắt buộc phải chấp nhận. Nga chưa bình luận về tuyên bố của ông Budanov nhưng đã phản đối khả năng Ukraine gia nhập NATO hoặc châu Âu triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình đến Ukraine, hai sự đảm bảo được đánh giá là mạnh nhất cho Kyiv. Hôm 26.2, phái đoàn Ukraine và Mỹ gặp riêng tại Geneva và được cho là thảo luận về nhu cầu của Kyiv sau chiến sự và kế hoạch cho vòng đàm phán 3 bên kế tiếp.

Ông Budanov cho biết hiện tại Nga chưa đồng ý về một cuộc thượng đỉnh giữa ông Zelensky và Tổng thống Vladimir Putin, khả năng từng được Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đề cập trước đó. Thậm chí, Bloomberg dẫn nguồn tin thân cận với Điện Kremlin cho rằng các quan chức Nga đang cân nhắc kỹ khả năng chấm dứt đàm phán trừ khi Ukraine sẵn sàng nhượng bộ lãnh thổ. Nếu Ukraine đồng ý rút quân khỏi tỉnh Donetsk, Nga sẵn sàng ký biên bản ghi nhớ về một thỏa thuận hòa bình. Sau đó, cuộc họp thượng đỉnh 3 bên sẽ nhanh chóng diễn ra để ký thỏa thuận. Điện Kremlin chưa bình luận về thông tin này.