Dầu thô nhỏ giọt từ một van tại giếng dầu do công ty dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA vận hành ở Morichal (Ảnh: Reuters).
Mỹ ngày 3/1 đã tấn công Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Nhiều quốc gia đã bày tỏ sự phản đối với hành động của Mỹ và kêu gọi trả tự do cho ông Maduro và phu nhân.
Trước đó, giới chức Venezuela nhiều lần cáo buộc Mỹ muốn tiếp cận trữ lượng dầu mỏ dồi dào của quốc gia Nam Mỹ. Vài ngày trước khi vụ bắt giữ xảy ra, Venezuela từng tuyên bố sẵn sàng đàm phán hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực dầu mỏ.
Tổng thống Donald Trump hôm 3/1 tuyên bố Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela và kêu gọi các công ty Mỹ đầu tư hàng tỷ USD để khôi phục ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng khai thác chỉ đạt một phần nhỏ so với công suất do vấn đề quản lý, thiếu đầu tư và các biện pháp trừng phạt, theo số liệu chính thức.
Theo Viện Năng lượng có trụ sở tại London (Anh), Venezuela nắm giữ khoảng 17% trữ lượng toàn cầu, tương đương 303 tỷ thùng, vượt qua Ả rập Xê út.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, phần lớn trữ lượng này là dầu nặng tại khu vực Orinoco ở miền trung Venezuela, khiến chi phí khai thác cao, nhưng về mặt kỹ thuật tương đối đơn giản.
Venezuela là một trong những thành viên sáng lập của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) cùng với Iran, Iraq, Kuwait và Ả rập Xê út. Trong những năm 1970, nước này từng sản xuất tới 3,5 triệu thùng/ngày, khi đó chiếm hơn 7% sản lượng dầu toàn cầu.
Sản lượng giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày trong thập niên 2010 và trung bình chỉ khoảng 1,1 triệu thùng/ngày vào năm 2025 do các khó khăn trong khai thác.
Nhà phân tích Saul Kavonic của MST Marquee cho rằng nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ và đầu tư nước ngoài quay trở lại, thì xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela có thể tăng.
Tuy nhiên, ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy, cho rằng việc sử dụng vũ lực ở Venezuela hiếm khi có thể làm nhanh chóng ổn định nguồn cung dầu, với “Libya và Iraq là những tiền lệ rõ ràng và đáng suy ngẫm”.
Venezuela quốc hữu hóa ngành dầu mỏ vào thập niên 1970, thành lập tập đoàn Petroleos de Venezuela S.A. (PDVSA).
Trong thập niên 1990, Venezuela bắt đầu mở cửa lĩnh vực này cho đầu tư nước ngoài. Sau khi ông Hugo Chavez đắc cử tổng thống năm 1999, Venezuela quy định PDVSA phải nắm cổ phần chi phối trong mọi dự án dầu mỏ.
PDVSA đã thành lập nhiều liên doanh nhằm thúc đẩy sản lượng, trong đó có các dự án với các công ty lớn của Mỹ, Nga, Trung Quốc. Mỹ từng là khách hàng mua dầu lớn nhất của Venezuela, nhưng kể từ khi các lệnh trừng phạt được áp dụng, Trung Quốc đã trở thành thị trường chính trong thập niên qua.
Xuất khẩu đã ngừng lại kể từ khi ông Trump tuyên bố phong tỏa tất cả các tàu ra vào Venezuela vào tháng 12/2025.
PDVSA cũng sở hữu năng lực lọc dầu đáng kể ở nước ngoài, bao gồm CITGO tại Mỹ, nhưng các chủ nợ đang tranh chấp quyền kiểm soát tài sản này thông qua những vụ kiện kéo dài tại các tòa án Mỹ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tru-luong-dau-mo-venezuela-chiem-17-the-gioi-20260104071159524.htm
