Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Ảnh: Bộ Ngoại giao Trung Quốc).
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 5/2 cho biết việc hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ – Nga hết hiệu lực là điều đáng tiếc, đồng thời kêu gọi Washington nối lại đối thoại với Moscow về “ổn định chiến lược”.
Hiệp ước New START đã hết hạn vào ngày 5/2, đánh dấu chấm hết cho hơn nửa thế kỷ hạn chế vũ khí hạt nhân chiến lược của 2 bên. Nga ngày 4/2 cho biết sẵn sàng đối thoại về an ninh nhưng sẽ kiên quyết đối phó với bất kỳ “mối đe dọa” mới nào.
“Trung Quốc lấy làm tiếc về việc Hiệp ước New START hết hiệu lực, vì hiệp ước này có ý nghĩa rất lớn đối với việc duy trì ổn định chiến lược toàn cầu”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nói.
“Cộng đồng quốc tế nhìn chung lo ngại rằng việc hiệp ước hết hiệu lực sẽ có tác động tiêu cực đến hệ thống kiểm soát vũ khí hạt nhân quốc tế và trật tự hạt nhân toàn cầu”, ông nhấn mạnh.
Nga đã đề xuất rằng cả hai bên nên tiếp tục tuân thủ các giới hạn cốt lõi của hiệp ước, và Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Washington phản ứng một cách mang tính xây dựng.
“Trung Quốc kêu gọi Mỹ phản ứng tích cực, xử lý có trách nhiệm các sắp xếp hậu hiệp ước, và sớm nối lại đối thoại ổn định chiến lược với Nga. Đây cũng là kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế”, ông Lâm nói.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhắc lại rằng họ tuân thủ nghiêm ngặt chiến lược hạt nhân mang tính phòng vệ.
“Trung Quốc luôn kiên trì chiến lược hạt nhân tự vệ, tuân thủ chính sách không sử dụng vũ khí hạt nhân trước, và đã đưa ra cam kết vô điều kiện không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại các quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc các khu vực phi hạt nhân”, ông Lâm cho hay, đồng thời nhấn mạnh rằng Trung Quốc duy trì kho vũ khí ở mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia.
Ông Lâm nói thêm rằng lực lượng hạt nhân của Trung Quốc nhỏ hơn rất nhiều so với Mỹ và Nga, và tái khẳng định Trung Quốc sẽ không tham gia các cuộc đàm phán cắt giảm vũ khí song phương của hai nước này.
“Lực lượng hạt nhân của Trung Quốc không ở cùng mức với Mỹ và Nga, và Trung Quốc sẽ không tham gia các cuộc đàm phán giải trừ vũ khí ở giai đoạn này”, ông Lâm nói.
Nhà Trắng tuần này cho biết Tổng thống Donald Trump sẽ quyết định hướng đi tiếp theo về kiểm soát vũ khí hạt nhân, và ông sẽ “làm rõ theo mốc thời gian của riêng mình”.
Trước đó, ông Trump nhiều lần mong muốn có thể ký hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân với cả Nga và Trung Quốc.
Trong khi đó, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres đã cảnh báo rằng việc Hiệp ước New START hết hiệu lực đánh dấu một “khoảnh khắc nghiêm trọng” đối với hòa bình và an ninh quốc tế, khi các giới hạn ràng buộc pháp lý đối với vũ khí hạt nhân chiến lược của Mỹ và Nga không còn tồn tại trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu gia tăng.
Trong một tuyên bố, ông nói rằng thế giới đang bước vào thời điểm chưa từng có tiền lệ, khi không còn bất kỳ ràng buộc pháp lý nào đối với kho vũ khí hạt nhân của Mỹ và Nga, hai quốc gia sở hữu phần lớn tuyệt đối vũ khí hạt nhân của thế giới.
“Lần đầu tiên trong hơn nửa thế kỷ, chúng ta phải đối mặt với một thế giới không có bất kỳ giới hạn ràng buộc nào đối với kho vũ khí hạt nhân chiến lược” của hai nước này, ông nói.
Tuy nhiên, ông nói thêm rằng bước ngoặt này cũng tạo cơ hội để tái hình dung kiểm soát vũ khí trong một môi trường an ninh đang thay đổi, đồng thời hoan nghênh các tuyên bố của cả Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga thừa nhận nguy cơ của một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới.
“Giờ đây thế giới đang chờ đợi Liên bang Nga và Mỹ biến lời nói thành hành động”, ông Guterres nói, kêu gọi hai bên quay trở lại đàm phán không chậm trễ và thống nhất một khuôn khổ kế nhiệm nhằm khôi phục các giới hạn có thể kiểm chứng, giảm rủi ro và tăng cường an ninh toàn cầu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/trung-quoc-len-tieng-khi-thoa-thuat-hat-nhan-cuoi-cung-nga-my-het-han-20260205164449889.htm
