Trung Quốc tăng nhập sầu riêng Việt Nam, ngôi vương của Thái Lan bị đe dọa

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu rau quả cả năm 2025 đạt 8,56 tỉ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. 

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các loại trái cây chủ lực như sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa, bưởi, trong đó sầu riêng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt khi kim ngạch đạt gần 4 tỉ USD.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết theo số liệu từ Cục Hải quan Trung Quốc, trong 11 tháng năm 2025, sầu riêng tươi tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất của Trung Quốc, đạt 1,7 triệu tấn, trị giá 7,1 tỉ USD, tăng 17,2% về lượng và tăng 5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Thái Lan và Việt Nam tiếp tục là quốc gia chi phối gần như toàn bộ thị trường.

Thái Lan hiện vẫn là nguồn cung cấp sầu riêng tươi lớn nhất cho Trung Quốc với hơn 903.000 tấn và trị giá 3,9 tỉ USD, tăng 13,5% về lượng, nhưng giảm 0,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Thị phần sầu riêng tươi của Thái Lan trong tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc giảm xuống còn 50,3%, thấp hơn mức 52% của cùng kỳ năm 2024.

Đáng chú ý, Trung Quốc nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam tăng mạnh hơn so với nhập khẩu từ Thái Lan, với hơn 884.000 tấn, trị giá 3,2 tỉ USD, tăng 22,8% về lượng và tăng 13,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Tỉ trọng sầu riêng Việt Nam trong tổng lượng sầu riêng tươi nhập khẩu của Trung Quốc tăng lên 49,3%, cao hơn mức 47% của cùng kỳ năm 2024.

Điều này cho thấy vị thế sầu riêng Việt Nam tại thị trường Trung Quốc tiếp tục được củng cố.

Thống kê sơ bộ từ số liệu của Cục Hải quan cũng cho thấy trong 11 tháng năm 2025, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu sầu riêng tươi lớn nhất của Việt Nam, chiếm tỉ trọng 94,5% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành hàng này, cao hơn con số 90,9% của cùng kỳ năm 2024.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết một trong những điểm mạnh của sầu riêng Việt Nam là có lợi thế gần Trung Quốc, thuận lợi vận chuyển đường bộ và mùa vụ quanh năm.

Đặc biệt là sầu riêng ở khu vực Tây Nguyên có chất lượng tốt, năm vừa qua thu hoạch rộ từ cuối tháng 9 (muộn hơn so với năm trước) – thời điểm này sầu riêng Thái Lan đã vào cuối vụ nên lượng sầu riêng Việt Nam xuất sang Trung Quốc tăng nhiều hơn, có thời điểm mỗi ngày xuất khẩu 300-400 container.

Nhận định năm 2026, ông Hiếu cho biết sầu riêng vẫn sẽ là mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhất trong nhóm hàng rau quả của nước ta.

“Hiện vẫn còn hơi sớm để nói rằng sầu riêng Việt Nam sẽ vượt qua Thái Lan một cách bền vững.

Vì đặc điểm sản xuất nông nghiệp Việt Nam còn manh mún, chất lượng chưa đồng đều, nhận thức của người dân chưa đầy đủ khi dùng các hóa chất, vật tư nông nghiệp.

Cùng với đó liên kết sản xuất vẫn là một điểm nghẽn, nếu giải quyết được những vấn đề này thì ngành sầu riêng sẽ còn đóng góp được nhiều hơn nữa” – ông Hiếu nói.

Ông Hiếu cũng cho rằng năm 2026 xuất khẩu sầu riêng vẫn sẽ có nhiều khó khăn do chịu tác động của các yếu tố khách quan như vấn đề dư lượng chất cấm và các cảnh báo.

“Về phía cơ quan chuyên môn, chúng tôi kêu gọi người sản xuất, doanh nghiệp xuất khẩu phải kiểm soát ngay từ khâu trồng trọt và có trách nhiệm hơn trong sản xuất để giữ được uy tín sầu riêng Việt Nam trên thị trường Trung Quốc, tránh trường hợp vi phạm quá nhiều, Tổng cục Hải quan Trung Quốc sẽ áp dụng biện pháp chặt chẽ hơn” – ông Hiếu nhấn mạnh.

Dự báo năm nay sản lượng sầu riêng cho thu hoạch khoảng 2 triệu tấn, cao hơn khoảng 300.000 tấn so với năm 2025.

Hiện Việt Nam có khoảng 1.200 mã số vùng trồng và 180 cơ sở đóng gói sầu riêng đủ điều kiện xuất khẩu sang Trung Quốc.

Nếu duy trì được chất lượng và đáp ứng tốt các quy định của Trung Quốc, xuất khẩu sầu riêng năm 2026 hoàn toàn có thể vượt 4 tỉ USD.