TS Trần Du Lịch chỉ ra “điểm nghẽn” lớn nhất của TPHCM trong chuyển đổi mô hình phát triển

Ngày 5-2, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM tổ chức Tọa đàm khoa học “Chuyển đổi mô hình phát triển của TPHCM sang mô hình phát triển dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Phát biểu tại tọa đàm, TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai Nghị quyết 98 của Quốc hội, cho rằng chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số không chỉ là xu hướng tất yếu, mà đang trở thành yêu cầu mang tính chiến lược để TPHCM duy trì vai trò đầu tàu và nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.

Tuy nhiên, cho đến nay, TPHCM vẫn đang tập trung cho 4 nhóm ngành công nghiệp chủ lực và 9 nhóm ngành dịch vụ chủ yếu đang đòi hỏi phải chuyển đổi xanh và chuyển đổi số nhằm nâng cao hàm lượng giá trị. Đây chính là thách thức trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Theo TS Trần Du Lịch, trọng tâm của chuyển đổi mô hình phát triển TPHCM không nằm ở công nghệ đơn thuần, mà trước hết là chính sách và thể chế. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cùng đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông và đường sắt đô thị, đang tạo nền tảng quan trọng để TP HCM bứt phá tăng trưởng và chuyển đổi mô hình phát triển.

Trên cơ sở đó, TPHCM cần đổi mới tư duy theo ba hướng chính. Cụ thể, xây dựng niềm tin dài hạn bằng việc hoàn thiện thể chế; mạnh dạn thí điểm các cơ chế vượt trội theo mô hình “sandbox” cho các lĩnh vực mới như fintech, AI, kinh tế nền tảng, trung tâm tài chính quốc tế; cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch.

Bên cạnh đó, cần tái cấu trúc không gian và ngành kinh tế theo hướng công nghệ cao, ưu tiên các lĩnh vực giá trị gia tăng lớn và thu hút FDI thế hệ mới gắn với chuyển giao công nghệ.

“Quan trọng không kém là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng số, coi giáo dục STEM, kỹ năng số và chính quyền số là hạ tầng thiết yếu, nền tảng cho đô thị thông minh và quản trị hiện đại” – TS Trần Du Lịch góp ý.

Ở góc độ khác, Ths Nguyễn Trúc Vân, Giám đốc Trung tâm Mô phỏng và Dự báo kinh tế – xã hội thuộc Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, cho biết việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong thu hút vốn, đặc biệt là vốn xanh, cho phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Theo định hướng, VIFC-HCMC sẽ cung cấp môi trường kinh doanh thuận lợi, thủ tục nhanh gọn và tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn như huy động vốn đầu tư, dịch vụ thanh toán, giao dịch chứng khoán, quản lý tài sản, fintech và đặc biệt là dịch vụ tài chính xanh.

“Bức tranh hiện tại của tài chính xanh Việt Nam là “cầu lớn – cung nhỏ”, do đó nhiệm vụ đặt ra cho VIFC-HCMC là thu hút và kích thích dòng vốn xanh chảy mạnh mẽ vào Việt Nam, thông qua xây dựng cơ chế chính sách phù hợp và sáng tạo mô hình đột phá” – bà Trúc Vân nói.