Từ ‘người tiếp nhận vốn’ sang ‘người tham gia kiến tạo thị trường’

Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là nơi tập trung dòng vốn, mà còn là “hạ tầng mềm” của nền kinh tế, đóng vai trò then chốt trong việc phân bổ nguồn lực, cung cấp các công cụ tài chính hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và giúp Việt Nam từng bước chuyển từ vị thế “người tiếp nhận vốn” sang “người tham gia kiến tạo thị trường”.

Đó là khẳng định của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại lễ ra mắt Trung tâm Tài chính quốc tế ở TP.HCM (VIFC-HCMC) vào ngày 11-2.

Việt Nam phải lách qua cơn gió ngược

Sự kiện này đánh dấu thời điểm trung tâm chính thức đi vào vận hành, mở ra một giai đoạn phát triển mới trong tiến trình hội nhập tài chính quốc tế của Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, cạnh tranh chiến lược gia tăng và dòng vốn quốc tế có xu hướng dịch chuyển sang các trung tâm mới, việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam là yêu cầu tất yếu và là bước đi chiến lược có tính đột phá.

Thủ tướng nhấn mạnh để Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam thành công, phải có ba yếu tố. Đó là thể chế và cơ chế vượt trội. Thể chế phải thông thoáng, hạ tầng phải thông suốt; tạo niềm tin cho nhà đầu tư vì không tin thì không làm được. Thứ hai cần có mô hình độc đáo, khác biệt; và cuối cùng là điều hành trung tâm phải thông minh, linh hoạt và hiệu quả.

Với tinh thần hành động xuyên suốt “Chủ trương sáng tỏ – Cơ chế đã rõ – Nguồn lực sẵn có – Quyết không từ bỏ – Thành công sẽ có”, Thủ tướng cho rằng trong bối cảnh thế giới đang đổi thay nhanh chóng, kinh tế toàn cầu phân mảnh, dòng vốn dịch chuyển mạnh mẽ, muốn giữ vững tăng trưởng hai con số trong những năm tới, Việt Nam phải lách qua cơn gió ngược, tìm điểm sáng.

Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng là yêu cầu thực tiễn, lựa chọn chiến lược, bước đi thiết thực của Việt Nam trong việc hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, phù hợp xu thế. 

Cùng với đó, các thiết chế cốt lõi gồm cơ quan điều hành, tòa án chuyên biệt, trung tâm trọng tài quốc tế đã được ra mắt; đây là nền tảng cơ bản, cần thiết để phát triển lâu dài, bền vững, minh bạch, an toàn pháp lý, giải quyết tranh chấp theo chuẩn mực toàn cầu và tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư.

Đều được đối xử công bằng

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định VIFC-HCMC không phải là một dự án đơn lẻ, mà là nhiệm vụ trọng tâm mang tầm chiến lược dài hạn của TP.HCM, gắn với khát vọng nâng tầm vị thế TP.HCM trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu. 

Mục tiêu là xây dựng VIFC-HCMC trở thành trung tâm tài chính hàng đầu trong khu vực, kỳ vọng là điểm trung chuyển dòng vốn, dịch vụ tài chính trong khu vực thông qua hình thành các thị trường, sản phẩm dịch vụ chuyên sâu, hướng đến là cực tăng trưởng kiểu mới tại khu vực, góp phần nâng tầm vị thế của Việt Nam nói chung. 

TP.HCM xác định rõ rằng để tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước và đóng góp ngày càng lớn hơn cho tăng trưởng quốc gia, cần có những động lực phát triển mới, trong đó tài chính – thị trường vốn – dịch vụ tài chính hiện đại giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

VIFC-HCMC được định hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái mở, gắn chặt với nền kinh tế thực, phục vụ trực tiếp cho các nhu cầu vốn của hạ tầng, công nghiệp, logistics, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và đô thị thông minh của TP.HCM và cả nước. 

“TP.HCM cam kết tạo dựng môi trường đầu tư công bằng, minh bạch và hiệu quả; mọi nhà đầu tư tham gia vào Trung tâm Tài chính quốc tế đều được đối xử công bằng và được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp. Chính quyền thành phố sẽ đồng hành cùng các nhà đầu tư và doanh nghiệp, giải quyết kịp thời các khó khăn vướng mắc để các dự án sớm đi vào hoạt động và phát huy hiệu quả”, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Hình thành lực lượng nòng cốt của trung tâm

Một điểm nhấn quan trọng của lễ ra mắt là nghi thức trao chứng nhận cam kết thành viên sáng lập và thành viên chiến lược cho các tổ chức hàng đầu trong và ngoài nước. 

Các thành viên sáng lập bao gồm Tập đoàn Sovico, Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội (MB), Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank), Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB), đại diện Công ty cổ phần Sơn Kim Capital, VinaCapital, Nasdaq.

Các thành viên chiến lược gồm Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Á (Nam Á Bank), Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TP.HCM, Đại học Kinh tế TP.HCM, Liên minh kinh tế On-chain economy, Tập đoàn Gemadept, TikTok.

Điểm đặc biệt của mô hình thành viên VIFC-HCMC là các thành viên sáng lập và chiến lược không chỉ tham gia với tư cách pháp nhân độc lập, mà còn mang theo toàn bộ hệ sinh thái của mình, bao gồm mạng lưới khách hàng toàn cầu, hệ thống đối tác tài chính – công nghệ, kinh nghiệm vận hành tại các trung tâm tài chính lớn, năng lực tài chính và quản trị rủi ro. 

Chính các hệ sinh thái này tạo ra hiệu ứng lan tỏa, giúp trung tâm nhanh chóng hình thành thị trường có chiều sâu và sức cạnh tranh trong khu vực.

VIFC-HCMC là cầu nối vốn cho kinh tế Việt Nam

Trả lời Tuổi Trẻ, ông Rich McClellan, Giám đốc điều hành VIFC-HCMC, nhấn mạnh VIFC-HCMC có một vai trò khác biệt so với các trung tâm tài chính đã được định hình trong khu vực: là cầu nối vốn cho giai đoạn phát triển tiếp theo của nền kinh tế Việt Nam.

Ông McClellan nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn cần làm sâu sắc hơn thị trường vốn trong nước, huy động nguồn tài chính dài hạn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tái cấu trúc và nâng cấp công nghệ.

Chuyên gia này cho rằng VIFC-HCM có thể tạo dấu ấn riêng bằng cách tập trung vào những lĩnh vực mà Việt Nam có động lực cấu trúc rõ ràng: tài chính hạ tầng, chuyển dịch năng lượng, hiện đại hóa chuỗi cung ứng và tăng trưởng của doanh nghiệp số.

Trả lời câu hỏi về mục tiêu của VIFC-HCMC trong tương lai gần, ông McClellan cho biết trong 3-5 năm tới, thành công của trung tâm tài chính này trước hết nên được đo bằng mức độ trưởng thành về thể chế, sau đó là độ sâu của thị trường.

“Các trung tâm tài chính quốc tế là dự án dài hạn. Những năm đầu tập trung vào xây dựng cấu trúc và uy tín, những năm sau mới là giai đoạn mở rộng quy mô và chuyên môn hóa. Nếu nền móng đủ vững, động lực tăng trưởng sẽ được củng cố theo thời gian”, CEO VIFC-HCMC cho hay.