Võ Ngọc Minh Anh (SN 2004, TPHCM) vừa được Thành đoàn TPHCM vinh danh là 1 trong 12 Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM 2025. Cùng năm, cô là 1 trong 20 nữ sinh nhận giải thưởng “Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam 2025” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng.
Ở tuổi 21, cô gái trẻ đang làm quen với vai trò một kỹ sư trí tuệ nhân tạo (AI) và thành viên Phòng thí nghiệm AIoT Lab Việt Nam, đồng thời là sinh viên năm 4 ngành Công nghệ thông tin, chuyên ngành Khoa học dữ liệu tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM.
Tuổi 18 và những ngày áp lực đến nghẹt thở
Nhìn vào bảng thành tích ấn tượng của Võ Ngọc Minh Anh, ít ai biết rằng cô gái gen Z này đã từng trải qua một khởi đầu đầy giông bão. Phía sau kết quả học thuật là một giai đoạn chông chênh mà cô gọi là “áp lực đến nghẹt thở nhưng không được phép dừng lại”.
Sinh ra trong gia đình lao động khó khăn, nữ sinh vẫn xuất sắc ghi danh vào ngành “hot” của Trường Đại học Khoa học tự nhiên.
Thế nhưng khi vừa nhập học đại học, ba cô qua đời vì ung thư, mẹ mang bệnh nặng và Minh Anh phải gồng mình giữa giảng đường và nỗi lo cơm áo..
Để bám trụ với ước mơ, cô vừa dạy thêm vừa nhận dự án công nghệ nhỏ.
“Có những ngày tôi kiệt sức, hoang mang trước tương lai”, cô nhớ lại. Thế nhưng, chính những đau thương của sự mất mát đó đã tôi luyện một cô gái Minh Anh kiên cường.
Võ Ngọc Minh Anh dành đam mê cho nghiên cứu khoa học, khát khao khẳng định bản thân và vượt qua những định kiến vô hình dành cho nữ giới trong lĩnh vực khoa học công nghệ (Ảnh: NVCC).
Nữ sinh thầm nhủ: “Tôi không cho phép mình buông bỏ, vì nếu dừng lại thì mọi nỗ lực, hy sinh của gia đình và những người đã tin tưởng sẽ trở nên vô nghĩa”.
Cô gái cũng cho rằng mình may mắn nhận được học bổng VietSeeds, không chỉ hỗ trợ tài chính trong suốt 4 năm đại học mà còn giúp nữ sinh được đào tạo kỹ năng, được người cố vấn (mentor) đồng hành.
Tuy nhiên, với Võ Ngọc Minh Anh, học bổng không phải là điểm kết thúc mà là điểm tựa để tự mình đi tiếp, bằng kỷ luật, lao động và trách nhiệm với con đường đã chọn.
Những mô hình AI “đứng yên” và bài học không bỏ cuộc
Dẫu khởi động với những quyết tâm, song, con đường đi không hề dễ dàng. Tại giảng đường chuyên ngành Khoa học dữ liệu, Minh Anh sớm đối diện với thực tế khắc nghiệt khi nữ sinh luôn là “thiểu số” giữa các đồng môn nam giới.
Những môn học về thuật toán, lập trình hay trí tuệ nhân tạo vốn đã nặng, nay càng áp lực hơn khi những định kiến về phái nữ trong kỹ thuật vẫn còn hiện hữu.
Minh Anh nhớ lại, ngay từ những ngày cuối cấp 3 khi chọn nguyện vọng, nhiều lời khuyên can đã xuất hiện: “Con gái làm công nghệ khó bền”, “ngành này chỉ hợp với nam giới”…
Cô bắt đầu từ con số 0, loay hoay với những dòng code đầu tiên, vật lộn với những thuật toán khó hiểu. Trong hành trình nghiên cứu, đã có những giai đoạn cô nàng hoài nghi chính mình.
Có những mô hình Minh Anh xây dựng và huấn luyện trong nhiều tuần liền nhưng kết quả trả về không như kỳ vọng, thậm chí không cho ra bất kỳ tín hiệu khả quan nào.
Khó khăn không chỉ nằm ở thuật toán, mà còn ở việc dữ liệu thiếu, tài nguyên tính toán hạn chế và thời gian bị kéo dài. Nữ sinh phải chạy lại cùng một mô hình nhiều lần, điều chỉnh từng tham số nhỏ, nhưng kết quả vẫn không thay đổi.
“Áp lực lớn nhất lúc đó không phải là thất bại kỹ thuật, mà là cảm giác công sức bỏ ra dường như chưa được đền đáp”, cô gái nhỏ trăn trở.
Cô từng tự hỏi liệu mình có đủ năng lực để theo đuổi con đường nghiên cứu một cách nghiêm túc và lâu dài hay không.
Tuy nhiên, thay vì chọn bỏ cuộc, nữ công dân trẻ TPHCM học cách đối diện với vấn đề một cách chậm rãi và có hệ thống. Cô chia nhỏ bài toán, quay lại kiểm tra từ dữ liệu, tiền xử lý, giả định ban đầu cho đến cách đánh giá kết quả.
Qua những lần thất bại ban đầu, nữ sinh hiểu rằng trong nghiên cứu khoa học, không phải lúc nào nỗ lực cũng cho kết quả ngay lập tức. Thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là một phần tất yếu của quá trình khám phá tri thức.
Những khó khăn về điều kiện hay nguồn lực buộc cô phải tự học nhiều hơn, kỷ luật hơn và rèn luyện sự kiên nhẫn, tư duy phản biện và niềm tin rằng, chỉ cần không bỏ cuộc, mỗi bước đi chậm đều đang đưa mình đến gần hơn với lời giải đúng.
Dù chưa tốt nghiệp đại học, Minh Anh đã có công việc toàn thời gian, cuộc sống đã ổn hơn nhờ niềm đam mê khoa học (Ảnh: NVCC).
Cùng với đó, Minh Anh nhận được sự đồng hành của thầy cô, anh chị cố vấn, chủ động trao đổi với bạn bè trong nhóm nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu và mã nguồn mở từ cộng đồng quốc tế để học cách những người đi trước đã vượt qua các bài toán tương tự. Có những lỗi rất nhỏ, nhưng khi được sửa, lại mở ra hướng tiếp cận hoàn toàn mới.
Võ Ngọc Minh Anh thực hiện nhiều đề tài, công bố quốc tế và đạt nhiều thành tích nổi bật như: Giải The Best Research tại The 8th International Student Science Forum 2024 (ISSF 2024), giải nhất UIT Data Science Challenge 2023, giải nhì AI Hackathon 2025.
Nữ sinh còn là tác giả, đồng tác giả 8 bài báo khoa học về chatbot, hệ thống gợi ý thông minh cho người Việt…
Nữ giới trong AI: thiểu số nhưng không nhỏ bé
Cô nàng từng được nhắc rằng: “Cơ hội đã đứng trước cánh cửa của em, nhưng nếu em cứ mãi đóng nó lại vì sợ hãi hay hoài nghi chính mình, thì sẽ chẳng ai có thể bước vào thay em được”.
Câu nói ấy khiến cô gái sinh năm 2004 nhận ra rằng, niềm tin của người khác chỉ thực sự có ý nghĩa khi mình dám mở cửa và đón nhận.
Minh Anh nhận ra việc bản thân nỗ lực không phải để chứng minh mình giỏi hơn bất kỳ ai, mà để khẳng định một chân lý: Khoa học là một “sân chơi” công bằng. Ở đó, kết quả được đánh giá bằng năng lực và giá trị thực tế chứ không phải bởi giới tính.
Điều này thôi thúc cô mạnh mẽ hơn, khát khao khẳng định bản thân và vượt qua những định kiến vô hình dành cho nữ giới trong lĩnh vực khoa học công nghệ.
Khi lựa chọn con đường này, cô hiểu rằng mình không chỉ học cho riêng mình, mà còn đang bước đi trong một không gian mà phụ nữ thường bị hoài nghi về khả năng, sự bền bỉ và tính phù hợp lâu dài.
Chính vì thế, khi nhận được vinh danh, Minh Anh bồi hồi chia sẻ: “Tôi thật sự xúc động và trân trọng. Đây không chỉ là danh hiệu, mà là sự khẳng định cho những người trẻ, đặc biệt là nữ giới, đang dấn thân vào khoa học và công nghệ – lĩnh vực cần nhiều kiên trì và bản lĩnh”.
Minh Anh giành được nhiều giải thưởng danh giá dành cho sinh viên (Ảnh: NVCC).
Với cô, đó là cột mốc củng cố niềm tin rằng phụ nữ hoàn toàn có thể theo đuổi, làm chủ và tạo ra giá trị bền vững trong khoa học công nghệ, nếu được trao cơ hội và niềm tin.
Đồng thời, đây cũng là động lực để nữ sinh tiếp tục học tập, nghiên cứu và đóng góp nhiều hơn nữa, không chỉ cho chuyên môn của bản thân mà còn lan tỏa hình ảnh tích cực của nữ giới trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Minh Anh gọi những danh hiệu trên là cột mốc tinh thần, giúp cô dám mở cửa đón cơ hội, tham gia các dự án thật, cuộc thi học thuật và những bài nghiên cứu AI – nơi năng lực được đánh giá công bằng, không nhìn xuất phát điểm hay giới tính.
Chính sự đồng hành của những người xung quanh, cùng với niềm tin rằng phụ nữ hoàn toàn có thể làm tốt và làm lâu dài trong khoa học, đã giúp tôi từng bước đi đến những cột mốc như Giải thưởng “Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam” và “Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM” hôm nay
Giấc mơ AI nhân văn cho người Việt
Được dẫn dắt bởi mentor Lê Anh Tiến (Quả Cầu Vàng 2015), Minh Anh thấu hiểu: “Giá trị của công nghệ không thể tách rời thực tiễn và con người”.
Bên cạnh đó, cô cũng được truyền cho tinh thần kỷ luật và sự nghiêm túc với con đường đã chọn khi nói rằng: “Để trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực, cần ít nhất 10.000 giờ nghiêm túc. Khi mình lơ là, thế giới vẫn tiếp tục tiến lên”.
Chính những chia sẻ thẳng thắn và thực tế ấy đã giúp cô ý thức rõ hơn về việc trân trọng thời gian, bền bỉ học tập và kiên định theo đuổi khoa học công nghệ một cách lâu dài, có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm.
Nhìn về 5 năm tới, Minh Anh mong muốn phát triển AI liên ngành, nơi AI có thể hiểu sâu hành vi, ngữ cảnh và cảm xúc con người, chứ không chỉ tối ưu thuật toán.
“Giá trị của AI không nằm ở thay thế con người, mà hỗ trợ con người quyết định tốt hơn và được thấu hiểu nhiều hơn”, nữ công dân tiêu biểu TPHCM chia sẻ.
Giấc mơ lớn của cô là xây dựng hệ thống AI mang tính nhân văn từ dữ liệu và bối cảnh người Việt, để công nghệ trở nên gần gũi và đáng tin cậy, trở thành người đồng hành thay vì một cỗ máy lạnh lùng.
Ở tầm nhìn dài hạn, cô mong muốn được đóng góp vào sự phát triển bền vững của khoa học công nghệ Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nơi nghiên cứu không tách rời thực tiễn, công nghệ gắn liền với con người và những người trẻ được trao cơ hội để dấn thân, thử nghiệm và đi đến cùng con đường mình đã chọn.
TS Lê Duy Tân, người đồng hành cùng cô tại AIoT Lab VN, chia sẻ: “Minh Anh không có lợi thế về điều kiện, nhưng có tinh thần học hỏi mạnh mẽ. Em làm AI không chỉ cho mình, mà để tạo giá trị cho cộng đồng”.
Theo TS Lê Duy Tân, việc Minh Anh được vinh danh là một trong 20 Nữ sinh Khoa học công nghệ tiêu biểu của Việt Nam, Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM ở tuổi 21 là sự ghi nhận xứng đáng cho cả năng lực nghiên cứu lẫn tinh thần nhân văn trong hành trình làm khoa học của cô.
Gửi thông điệp đến các bạn trẻ, Minh Anh bộc bạch: “Đừng chờ đến khi sẵn sàng mới bắt đầu, vì không ai thật sự sẵn sàng cho hành trình vĩ đại của chính mình. Hãy dám thử, dám sai và làm thật từ những dự án nhỏ. Lan tỏa lòng tốt và chia sẻ tri thức, vì công nghệ chỉ có ý nghĩa khi tạo điều tốt đẹp cho cộng đồng”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/tu-noi-dau-mat-mat-nam-18-tuoi-den-danh-hieu-cong-dan-tre-tieu-bieu-tphcm-20260121004724444.htm
