Tỷ lệ sinh của Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1949

Trung Quốc đang nỗ lực đảo ngược xu hướng giảm tỷ lệ sinh (Ảnh: Getty).

Với việc Bắc Kinh đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ gia đình và trợ cấp chăm sóc trẻ em, giới phân tích cảnh báo rằng cải cách cơ cấu là rất cần thiết để ngăn chặn sự suy giảm ngày càng lớn.

Theo SCMP, vào năm 2025, tỷ lệ sinh của Trung Quốc đã tụt xuống mức thấp kỷ lục trong hơn 7 thập kỷ, giảm khoảng 10 triệu so với mức đỉnh năm 2016 và giảm hơn một nửa tổng số ca sinh trong chưa đầy một thập kỷ, khi dân số nước này giảm năm thứ 4 liên tiếp.

Con số thấp kỷ lục cho thấy rõ cuộc chiến nhân khẩu học ngày càng căng thẳng mà Bắc Kinh phải đối mặt, ngay cả khi các quan chức địa phương triển khai trợ cấp để khuyến khích các cặp vợ chồng sinh thêm con.

Số liệu do Tổng cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố vào ngày 19/1 cho thấy, chỉ có 7,92 triệu trẻ em được sinh ra vào năm 2025, giảm 17% so với 9,54 triệu vào năm 2024.

Đây là con số sinh thấp nhất kể từ khi bắt đầu thống kê vào năm 1949 và phá vỡ kỷ lục thấp trước đó được thiết lập vào năm 2023. 

Tổng quy mô dân số của Trung Quốc cũng giảm 3,39 triệu người vào năm 2025 xuống còn 1,4049 tỷ người so với con số 1,4083 tỷ người của một năm trước đó. Đây là mức giảm mạnh nhất được ghi nhận, ngoại trừ thời kỳ từ năm 1959 đến năm 1961.

Trong khi đó, khoảng 11,31 triệu người đã qua đời vào năm ngoái, một trong những con số cao nhất trong năm thập kỷ qua.

“Tốc độ suy giảm rất đáng chú ý, đặc biệt là khi không có những cú sốc lớn”, chuyên gia về Trung Quốc, bà Su Yue tại Economist Intelligence Unit, cho biết.

Nữ chuyên gia này nói thêm rằng việc giới trẻ ngần ngại kết hôn cùng với áp lực kinh tế ngày càng tăng – đặc biệt là chi phí mà phụ nữ cảm nhận khi phải từ bỏ công việc – là những yếu tố chính cản trở việc sinh con.

Theo đánh giá, lực lượng lao động thu hẹp và dân số già hóa là những mối đe doạ lớn đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này. Khi nhóm người cao tuổi tăng lên, tỷ lệ người lao động so với người nghỉ hưu sẽ đi xuống, gây thêm áp lực lên hệ thống lương hưu đang thiếu hụt ngân sách.

Để đối phó những thách thức này, chính phủ Trung Quốc đã thực hiện một loạt chính sách khuyến khích sinh con trong những năm gần đây, từ kéo dài thời gian nghỉ thai sản và chăm con đến đơn giản hóa thủ tục đăng ký kết hôn.

Từ năm 2026, Bắc Kinh cũng đã áp thuế giá trị gia tăng 13% đối với thuốc và các sản phẩm tránh thai, bao gồm cả thuốc tránh thai khẩn cấp và bao cao su.

Tuy nhiên, chuyên gia nhân khẩu học độc lập He Yafu cho rằng số tiền trợ cấp của chính phủ là quá ít để có thể nâng tỷ lệ sinh lên cao.

Chuyên gia này nhận định tỷ lệ sinh sụt giảm là do giới trẻ không muốn kết hôn và số lượng nữ giới trong độ tuổi sinh sản lao dốc. Trong giai đoạn từ năm 2020-2025, số nữ giới trong nhóm tuổi này đã giảm 16 triệu người.