Tổng thống Volodymyr Zelensky (Ảnh: EP).
Khi Ukraine bước sang năm thứ 5 của cuộc chiến với Nga, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã khởi động cuộc cải tổ chính phủ lớn nhất kể từ khi chiến sự nổ ra, theo Euromaidan Press.
Tuần đầu tiên của năm 2026 chứng kiến những thay đổi sâu rộng trong bộ máy lãnh đạo thời chiến của Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã thay thế lãnh đạo của tình báo quân đội, tình báo dân sự, Cơ quan An ninh (SBU) và Cơ quan Biên phòng Nhà nước, đồng thời đề cử một người tiên phong trong chuyển đổi số đứng đầu Bộ Quốc phòng, tất cả chỉ trong vài ngày. Ông cũng đã chọn ra Chánh văn phòng tổng thống mới, một nhân vật được xem là cánh tay phải đắc lực của nhà lãnh đạo.
Cải tổ mạnh mẽ
“Ngày hôm nay, chúng tôi đã bắt đầu một cuộc cải tổ đáng kể, những thay đổi nội bộ nhằm giúp Ukraine vững mạnh hơn”, ông Zelenskyy tuyên bố ngày 2/1.
Cuộc cải tổ diễn ra khi ông Andriy Yermak, cựu Chánh Văn phòng quyền lực của ông Zelensky, từ chức vào tháng 11 năm ngoái sau khi các điều tra viên chống tham nhũng khám xét nhà riêng của ông trong khuôn khổ một cuộc điều tra nghi vấn tham nhũng.
Giờ đây, Trung tướng Kyrylo Budanov, 39 tuổi, giữ vị trí đứng đầu Văn phòng Tổng thống. Trước đó, ông Budanov đã biến Tổng cục Tình báo (HUR) thuộc Bộ Quốc phòng thành một đơn vị hiệu quả nhất của Kiev.
Trong khi đó, Trung tướng Oleh Ivashchenko, trước đây là người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại (SZR), thay thế vị trí ở HUR của ông Budanov.
Tại Cơ quan An ninh (SBU), Trung tướng Vasyl Maliuk đã từ chức và Thiếu tướng Yevhen Khmara, chỉ huy đơn vị tinh nhuệ “Alpha”, tạm quyền lãnh đạo SBU.
Phó Thủ tướng phụ trách chuyển đổi số, ông Mykhailo Fedorov, 35 tuổi, được đề cử làm Bộ trưởng Quốc phòng. Ông là người đã xây dựng chương trình tác chiến UAV của Ukraine từ con số 0, mở rộng sản xuất từ các xưởng tình nguyện lên khoảng 200.000 UAV mỗi tháng.
Ứng dụng Diia của ông đã số hóa dịch vụ nhà nước cho 20 triệu người dân. Ông theo đuổi tầm nhìn về một quân đội gọn nhẹ, dựa vào công nghệ, “chiến đấu bằng máy móc thay vì nhân lực”.
Tại Bộ Năng lượng, cựu Thủ tướng Denys Shmyhal tiếp quản cơ quan vốn đang chịu áp lực rất lớn này khi Nga liên tiếp tập kích cơ sở hạ tầng của Ukraine trong thời gian qua. Ngoài ra, ngành năng lượng Ukraine cũng chịu áp lực rất lớn sau vụ bê bối tham nhũng chấn động dư luận từ cuối năm qua, đặt ra yêu cầu mạnh mẽ về việc “thay máu” đội ngũ lãnh đạo.
Lãnh đạo cơ quan Biên phòng, trung tướng Serhiy Deineko bị cách chức sau nhiều năm bị chỉ trích về tình trạng trốn nghĩa vụ qua biên giới. Điều này đồng nghĩa với việc Ukraine sẽ chọn ra một vị trí mới để lấp vào chỗ trống sau đó.
Những tính toán
Câu hỏi được đặt ra là vì sao ông Zelensky lại quyết định thay đổi nhân sự vào thời điểm này.
Ngày 3/1, sau cuộc gặp với cố vấn an ninh quốc gia từ 18 nước đối tác, ông Zelensky mô tả các thay đổi là sự chuẩn bị song song.
Ông Budanov phụ trách đàm phán hòa bình, còn ông Fedorov lãnh đạo Bộ Quốc phòng để chuẩn bị cho hoạt động tác chiến bằng công nghệ nếu nỗ lực ngoại giao thất bại.
“Có con đường thứ nhất, ít đau đớn hơn, là con đường hòa bình, ngoại giao. Và đó là ưu tiên số một của cá nhân tôi”, ông Zelensky nói.
Tuy nhiên, ông cho rằng, nếu các đối tác không gây áp lực đủ cho Nga để chiến sự chấm dứt, Ukraine sẽ tiếp tục theo con đường tự vệ và họ sẽ cần lực lượng mới.
Nhà khoa học chính trị Volodymyr Fesenko nhận định, việc ông Zelensky cải tổ bộ máy chính phủ thể hiện mong muốn thay đổi cách vận hành của bộ máy để hướng tới hiệu quả hơn.
Nó cho thấy cách tiếp cận của Ukraine về việc tập trung vào các nguồn lực lớn để tìm cách trụ vững, cũng như hướng tới một kết cục có lợi cho Kiev. Điều đó cũng thể hiện tầm ảnh hưởng của ông Zelensky trong chính trường Ukraine, rằng ông là người ra quyết định quan trọng.
Việc đưa một gương mặt trẻ tuổi như ông Fedorov (35 tuổi) lên lãnh đạo Bộ Quốc phòng cho thấy Ukraine muốn một “làn gió mới” trong phương pháp chiến đấu. Ông Fedorov là người theo chủ trương tác chiến phi đối xứng, vốn được chứng minh qua đội quân vũ khí không người lái của Ukraine mà ông là kiến trúc sư.
Điều đó là cần thiết vì Ukraine, với nguồn lực không bằng Nga, khó có thể tiếp tục một cuộc chiến đối đầu trực diện với đối thủ quá áp đảo về vũ khí và con người. Họ buộc phải dựa vào công nghệ và sự cải tổ liên tục vũ khí để tạo ra lợi thế.
Mặt khác, việc ông Zelensky thay đội ngũ quan chức cũng được xem là phát đi tín hiệu tới EU về nỗ lực chống tham nhũng Kiev đang tiến hành.
Chống tham nhũng là điều kiện quan trọng hàng đầu để EU xem xét kết nạp Ukraine vào khối và Kiev đã nỗ lực trong thời gian qua để loại bỏ và phanh phui những đường dây tham ô.
Theo các chuyên gia, trong vài tháng tới, kết quả thực tế sẽ cho thấy liệu những thay đổi này có mang lại hiệu quả thực sự hay không.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ukraine-can-nao-voi-cuoc-cai-to-chinh-phu-lon-nhat-trong-thoi-chien-20260107150630071.htm

