Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: Reuters).
Theo báo Financial Times, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có thể sẽ công bố quyết định vào ngày 24/2 về việc tổ chức bầu cử tổng thống và trưng cầu dân ý về thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Nga nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài 4 năm.
“Người dân Ukraine có quan điểm cứng rắn rằng tất cả vấn đề cần phải gắn với việc ông Zelensky tái đắc cử”, một quan chức phương Tây nói với báo Anh.
Financial Times đưa tin, cả hai cuộc bỏ phiếu có thể diễn ra trước ngày 15/5.
Ông Zelensky đang lên kế hoạch cho động thái này dưới áp lực từ chính quyền Mỹ nhằm chấm dứt xung đột Ukraine càng sớm càng tốt vào mùa xuân năm nay.
Tuần trước, Reuters đưa tin, theo khuôn khổ đang được các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine thảo luận, bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng sẽ được đưa ra trưng cầu dân ý của cử tri Ukraine. Họ cũng sẽ đồng thời bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc gia.
Reuters cũng cho biết các quan chức Ukraine đã thảo luận về khả năng tổ chức cuộc bầu cử quốc gia và trưng cầu dân ý vào tháng 5.
Sau lời kêu gọi gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Zelensky tuyên bố ông sẵn sàng tổ chức bầu cử trong thời chiến, nhưng chỉ khi Mỹ và châu Âu đảm bảo an ninh – một điều kiện đòi hỏi Nga phải đồng ý ngừng bắn.
Cho đến nay, vấn đề nhượng bộ lãnh thổ vẫn là điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Nga và Ukraine. Luật pháp Ukraine ngăn cấm việc tổ chức trưng cầu dân ý về các vấn đề có thể đe dọa toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.
Tổng thống Vladimir Putin nhiều lần tuyên bố Nga sẽ giành toàn bộ vùng Donbass, miền Đông của Ukraine bằng vũ lực nếu Kiev không chấp nhận nhượng lại khu vực này trong một thỏa thuận hòa bình.
Nga hiện kiểm soát 90% Donbass, khu vực nằm trên các mỏ than và là nơi tập trung nhiều nhà máy cơ khí hạng nặng.
Trong khi đó, giới chức Ukraine bác bỏ những yêu cầu này. Kiev khẳng định sẽ không trao cho Nga những vùng lãnh thổ mà Moscow không thể giành được trên chiến trường.
Trong các đề xuất hòa bình, Donbass được kêu gọi biến thành vùng phi quân sự (DMZ) hoặc khu kinh tế tự do, nhưng đến nay Nga và Ukraine chưa tìm được tiếng nói chung.
Tổng thống Zelensky cho biết, một cuộc trưng cầu dân ý sẽ cần được tổ chức đối với toàn bộ kế hoạch hòa bình, và chỉ có trưng cầu dân ý mới có thể quyết định về ý tưởng thiết lập một khu kinh tế tự do tiềm năng tại Donbass.
Tổng thống Zelensky tuyên bố, Ukraine sẵn sàng tiến hành bầu cử, nhưng với 2 điều kiện gồm một lệnh ngừng bắn trong suốt thời gian bầu cử và được luật pháp cho phép. Ông kêu gọi Mỹ gây ảnh hưởng lên Nga để bảo đảm các điều kiện như vậy.
Tổng thống Trump kêu gọi ông Zelensky nên chấp nhận kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất và tiến hành bầu cử. Mỹ được cho là mới đề nghị Ukraine tổ chức bầu cử tổng thống, chưa đề cập đến bầu cử quốc hội hay địa phương.
Nhiệm kỳ của ông Zelensky đã kết thúc vào tháng 5/2024, nhưng do Ukraine đang trong tình trạng thiết quân luật thời chiến nên kế hoạch bầu cử bị hoãn lại.
Tổng thống Putin khẳng định Nga không yêu cầu Tổng thống Zelensky phải từ chức như một điều kiện tiên quyết để bắt đầu các cuộc đàm phán song phương. Tuy nhiên, bất kỳ văn bản cuối cùng nào cũng phải được ký với nhà lãnh đạo hợp pháp của Ukraine.
Moscow khẳng định hiến pháp Ukraine cho phép ông Zelensky chuyển giao quyền lực tổng thống cho chủ tịch quốc hội Ukraine hiện tại.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ukraine-co-the-to-chuc-bau-cu-tong-thong-va-trung-cau-dan-y-ve-hoa-binh-20260211135422056.htm
