Vì sao Campuchia giao trùm lừa đảo Trần Chí cho Trung Quốc?

Nhân vật “bất khả xâm phạm”?

Theo báo New York Times, trong nhiều năm, tỉ phú Chen Zhi (Trần Chí) – doanh nhân gốc Trung Quốc, có quốc tịch Campuchia, và bị cáo buộc điều hành các hoạt động lừa đảo từ Campuchia – dường như là nhân vật “bất khả xâm phạm”.

Ông Chen (38 tuổi) sinh năm 1987 ở tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Ông được nhập quốc tịch Campuchia vào năm 2014 sau khi rời Trung Quốc, và từng được Campuchia tặng danh hiệu Neak Oknha (tài phiệt lỗi lạc).

Tập đoàn Prince Group của Chen Zhi đã bị Mỹ và Anh áp các lệnh trừng phạt vào tháng 10-2025. Tuy nhiên, lúc đó Chính phủ Campuchia nói rằng họ hy vọng các nước có “bằng chứng đầy đủ” khi truy tố ông này.

Tuy nhiên, hôm 7-1, Chính phủ Campuchia thông báo đã dẫn độ ông Chen Zhi sang Trung Quốc theo yêu cầu từ Bắc Kinh. 

Theo các chuyên gia, đây là dấu hiệu cho thấy Campuchia đang bắt đầu nhượng bộ trước sức ép từ Trung Quốc trong việc xử lý mạnh tay các hoạt động lừa đảo.

Hôm 8-1, truyền hình quốc gia Trung Quốc phát sóng hình ảnh các cảnh sát áp giải ông Chen – bị trùm đầu và còng tay – rời khỏi máy bay. 

Bộ Công an Trung Quốc gọi vụ bắt giữ này là “một thành tựu lớn khác trong hợp tác thực thi pháp luật giữa Trung Quốc – Campuchia”.

Tuy nhiên, các trung tâm lừa đảo có thể vẫn chưa “chết”.

Ông Jacob Sims, nghiên cứu viên tại Trung tâm châu Á của Đại học Harvard và là chuyên gia về tội phạm xuyên quốc gia, bình luận: “Căn cứ vào những gì chúng ta biết về nền kinh tế lừa đảo trong khu vực đến từ các nhà báo độc lập, tôi cho rằng còn lâu nữa mới có ai rơi vào tình thế rủi ro tương tự với Chen Zhi”.

Dẫu vậy, các chuyên gia cho rằng vụ dẫn độ này có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, buộc bọn lừa đảo phải tìm nơi ẩn náu ở các địa điểm khác.

Theo Liên hợp quốc, ít nhất 100.000 người đang bị ép buộc tham gia vào các hoạt động lừa đảo trực tuyến tại Campuchia. Bộ Tài chính Mỹ cho biết các đường dây lừa đảo tại Đông Nam Á đã chiếm đoạt ít nhất 10 tỉ USD từ các nạn nhân tại Mỹ chỉ riêng trong năm ngoái.

Nhiều tháng hợp tác giữa Trung Quốc và Campuchia

Campuchia cho biết việc dẫn độ ông Chen, cùng với hai công dân Trung Quốc khác, là kết quả của nhiều tháng hợp tác giữa Campuchia và Trung Quốc. Vụ dẫn độ diễn ra sau khi Bộ Tư pháp Mỹ truy tố ông Chen vào tháng 10-2025 với các cáo buộc lừa đảo qua mạng và âm mưu rửa tiền.

Theo các công tố viên Mỹ, Prince Group đã xây dựng và vận hành ít nhất 10 khu phức hợp tại Campuchia hoạt động như các trại lao động cưỡng bức, nơi người lao động bị ép buộc phải lừa đảo qua mạng để thu về hàng tỉ USD.

Prince Group thời điểm đó phủ nhận việc ông Chen có liên quan đến bất kỳ hoạt động phi pháp nào.

Theo báo New York Times, bản cáo trạng của Mỹ cho biết các lãnh đạo của Prince Group từng khoe khoang về mối quan hệ với các quan chức Trung Quốc. Ông Chen được cho là từng cử một cộng sự liên hệ với các quan chức thuộc Bộ Công an Trung Quốc nhằm “giảm thiểu các mối đe dọa pháp lý”.

Tháng 5-2023, người cộng sự này đã trao đổi với một trong những quan chức đó, người được cho là đã hứa giúp các thành viên Prince Group “thoát rắc rối” liên quan đến vấn đề pháp lý, theo cáo trạng.

Thông tin trên do phía Mỹ cung cấp. Bộ Công an Trung Quốc chưa lên tiếng.

Cũng cần lưu ý, Campuchia hiện không có hiệp định dẫn độ với các quốc gia như Mỹ và Anh – những nơi có dân thường là mục tiêu của các vụ lừa đảo.