Vì sao Trái đất bị đồn có thêm ‘mặt trăng thứ hai’?

Những ngày đầu tháng 1, nhiều bài đăng trên mạng xã hội, đặc biệt là Facebook, lan truyền thông tin NASA “xác nhận” Trái đất có một mặt trăng thứ hai đang quay quanh hành tinh chúng ta và sẽ tồn tại đến năm 2083.

Một số bài còn kèm theo hình ảnh minh họa Trái đất với hai vệ tinh tự nhiên, khiến không ít người tò mò lẫn hoang mang.

Thực tế, thông tin này bắt nguồn từ một phát hiện khoa học có thật nhưng đã bị thổi phồng và diễn đạt sai bản chất.

Chuyên trang kiểm chứng Snopes dẫn một nghiên cứu được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Thiên văn học Mỹ (AAS) vào tháng 9-2025, các nhà thiên văn đã phát hiện một thiên thể mang tên 2025 PN7, được xếp vào nhóm “quasi-satellite” của Trái đất, còn gọi là “quasi-moon” (vệ tinh giả).

Thiên thể này lần đầu được kính thiên văn Pan-STARRS tại Hawaii ghi nhận vào ngày 2-8-2025. Sau đó, nhiều cơ quan báo chí lớn đã đồng loạt đưa tin về phát hiện này.

NASA xác nhận với trang kiểm chứng thông tin Snopes rằng 2025 PN7 là một tiểu hành tinh và đã “đồng hành” với Trái đất trong cấu hình quỹ đạo hiện tại ít nhất 70 năm qua, đồng thời sẽ tiếp tục duy trì trạng thái này thêm khoảng 60 năm nữa.

Tuy nhiên, NASA nhấn mạnh việc gọi 2025 PN7 là “mặt trăng thứ hai” là không chính xác.

Khác với Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất, 2025 PN7 không bị ràng buộc hấp dẫn bởi Trái đất. Thay vào đó, nó quay quanh Mặt trời, nhưng có quỹ đạo cộng hưởng đặc biệt khiến nó luôn di chuyển gần Trái đất trong thời gian dài, tạo cảm giác như đang “đi kèm” với hành tinh của chúng ta.

“Không giống như Mặt trăng, một vệ tinh giả không quay quanh Trái đất mà quay quanh Mặt trời. Quỹ đạo của nó chỉ khiến nó lưu lại gần Trái đất trong thời gian dài”, người phát ngôn NASA giải thích.

Dựa trên nghiên cứu của AAS, có sự khác biệt rõ rệt giữa “vệ tinh giả” (quasi-satellite) và “mặt trăng mini” (mini-moon). Cụ thể, vệ tinh giả không bị lực hấp dẫn của Trái đất giữ chặt, trong khi mặt trăng mini là những thiên thể bị Trái đất “bắt giữ” tạm thời và thực sự bay quanh hành tinh chúng ta trong một khoảng thời gian ngắn.

Theo nhà nghiên cứu Carlos de la Fuente Marcos từ Đại học Complutense Madrid (Tây Ban Nha), đồng tác giả của nghiên cứu, 2025 PN7 rất có thể đã bắt đầu bay theo quỹ đạo vệ tinh giả từ năm 1957 – trùng với thời điểm Liên Xô phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên Sputnik 1 lên vũ trụ. Dự kiến thiên thể này sẽ rời khỏi quỹ đạo hiện tại sau khoảng 60 năm nữa.

Giới khoa học khẳng định 2025 PN7 không gây ra mối đe dọa nào cho Trái đất. Khoảng cách gần nhất giữa tiểu hành tinh này và Trái đất từng đạt khoảng 186.000 dặm (gần 300.000km), vẫn xa hơn mức có thể gây nguy hiểm. Trong khi đó, khoảng cách trung bình từ Trái đất đến Mặt trăng là khoảng 238.855 dặm (384.400km).

Mặc dù không phải là “mặt trăng thứ hai”, việc phát hiện ra 2025 PN7 vẫn được đánh giá có giá trị khoa học lớn. Theo các nhà nghiên cứu, những vệ tinh giả như thế này là mục tiêu tiềm năng cho các sứ mệnh thăm dò vũ trụ không người lái, giúp thử nghiệm công nghệ không gian với chi phí thấp hơn nhiều so với các chuyến bay xa xôi trong hệ Mặt trời.

Tóm lại, Trái đất không có mặt trăng thứ hai, nhưng đúng là đang “đi cùng” một tiểu hành tinh đặc biệt trong quỹ đạo quanh Mặt trời. Việc gọi 2025 PN7 là “mặt trăng tạm thời” chỉ đúng một phần và dễ gây hiểu lầm nếu không giải thích rõ bản chất khoa học phía sau.