Việt Nam đứng thứ 8 châu Á về môi trường cho đổi mới sáng tạo

Theo bảng xếp hạng chỉ số Môi trường kinh doanh cho đổi mới sáng tạo (IBEI) được StartupBlink công bố tuần này, Việt Nam đạt 57,133 điểm, đứng thứ 52 trên toàn cầu, thứ 8 trong khu vực châu Á. Riêng tại Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ ba sau Singapore (hạng 2 toàn cầu), Malaysia (hạng 48), xếp trên Indonesia (hạng 53), Thái Lan (hạng 56).

StartupBlink là nền tảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, có trụ sở tại Singapore. Tổ chức này cũng cung cấp Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu (Global Startup Ecosystem Index – GSEI), được nhiều chính phủ, cơ quan truyền thông quốc tế sử dụng làm dữ liệu tham chiếu.

Khác với GSEI, IBEI tập trung vào đánh giá các điều kiện nền tảng trong một nền kinh tế, gồm thuế, hạ tầng kỹ thuật số, tài chính, mức độ dễ dàng vận hành doanh nghiệp và các khuôn khổ quy định liên quan đến kinh doanh đổi mới sáng tạo.

Ba trụ cột tạo nên chỉ số này gồm mức độ thuận lợi khi vận hành doanh nghiệp, các ưu đãi dành cho doanh nghiệp, và nhận thức của thị trường. Trong đó, riêng trụ cột về ưu đãi, Việt Nam đạt 67 điểm, đứng thứ 21 toàn cầu. Hai trụ cột còn lại đứng trong khoảng 70-80 toàn cầu.

Theo đánh giá của đơn vị này, Việt Nam “thuộc nhóm quốc gia có môi trường kinh doanh thuận lợi hàng đầu trong khu vực”. Nền tảng chấm điểm Việt Nam đứng thứ bảy thế giới về cơ chế “thưởng – phạt” trong chính sách, ngang với Ấn Độ và Azerbaijan. Ngoài ra, chi phí sinh hoạt, quy mô thị trường của Việt Nam đều nằm trong nhóm 25% đứng đầu của bảng xếp hạng.

“Việt Nam được đánh giá có môi trường kinh doanh với các điều kiện thuế thuận lợi, lợi thế về cấu trúc chi phí, cùng vị thế khá mạnh trong khu vực”, đánh giá nêu. Theo StartupBlink, ưu đãi thuế ở giai đoạn đầu tại Việt Nam giúp doanh nghiệp mới có thêm dư địa hoạt động, trong khi các chính sách khuyến khích tái đầu tư hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng quy mô. Ngoài ra, đây cũng là điều kiện cho những nhà sáng lập có thể gắn bó lâu dài và có những dự báo cho các kế hoạch dài hạn.

Đơn vị cũng đánh giá cao việc Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó làm rõ cách thức quản lý hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ cũng như việc đưa tài sản trí tuệ từ phòng thí nghiệm ra ứng dụng thương mại.

Ngoài ra, một điểm đặc biệt ở Việt Nam là một số địa phương cũng có những trung tâm về đổi mới sáng tạo và có ưu đãi riêng cho hoạt động công nghệ có giá trị gia tăng cao. Cách làm này bổ sung các “lớp” hỗ trợ cho hoạt động đổi mới sáng tạo.

“Những điều này cho thấy Việt Nam hướng tới việc nắm giữ nhiều hơn các khâu trong chuỗi giá trị và xây dựng nền tảng doanh nghiệp dựa trên đổi mới sáng tạo”, trang này đánh giá.

Tuy nhiên, StartupBlink cũng nhận định môi trường kinh doanh trong nước “còn một số vướng mắc”, nhưng không nêu cụ thể. Ngoài ra, họ cho rằng Việt Nam cần tăng cường khẳng định vị thế để có thể là “điểm mặc định” đặt trụ sở khu vực của các tập đoàn lớn.

Trong bảng xếp hạng về hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu năm 2025, Việt Nam đứng thứ 55. Trong đó, TP HCM là hệ sinh thái khởi nghiệp lớn nhất trong nước, đóng vai trò trung tâm về nguồn vốn, nhân lực và thị trường, và là thành phố đứng thứ 110 thế giới.

Trong Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index – GII) được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố tháng 9 năm ngoái, Việt Nam xếp hạng 44 thế giới, giữ nguyên vị trí so với 2024.

Lưu Quý