Việt Nam Xanh 2025: Từ cam kết đến hành động vì tương lai xanh

Theo dõi và ghi nhận những chuyển động ấy suốt một năm qua, Chương trình Việt Nam Xanh 2025 phản ánh rõ sự dịch chuyển đang hình thành từ người tiêu dùng đến doanh nghiệp. Khép lại thêm một năm hoạt động sôi nổi, chương trình cho thấy những chuyển biến ngày càng cụ thể trong hành vi tiêu dùng cũng như cách doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược theo hướng bền vững.

Với tinh thần “mỗi hành động nhỏ đều có thể tạo nên thay đổi lớn”, Việt Nam Xanh 2025 không dừng ở một chiến dịch truyền thông mà là chuỗi hành động bền bỉ gieo mầm ý thức vào xã hội, trở thành cầu nối thúc đẩy tiêu dùng xanh và ý thức bảo vệ môi trường trên khắp cả nước.

Ngày hội Việt Nam Xanh và những vị khách đặc biệt

Chương trình Việt Nam Xanh do báo Tuổi Trẻ, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) khởi xướng từ đầu năm 2024, đã được triển khai liên tục trong hai năm với nhiều hoạt động mang tính lan tỏa.

Trong đó, Ngày hội Việt Nam Xanh là điểm nhấn quan trọng khi trưng bày những thành tựu, sản phẩm xanh của các doanh nghiệp đầu ngành. Tuy nhiên, điều khiến ngày hội năm nay trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở các gian hàng trưng bày mà ở chính những vị khách tham quan rất khác.

Đó là Nhật Lam, một nhân viên văn phòng, chia sẻ với Tuổi Trẻ rằng cô không đến ngày hội để “đổi rác lấy quà”. Lý do khiến Lam có mặt tại ngày hội là muốn gửi đi gần 50 viên pin cũ đã được cô thu gom suốt thời gian dài và cũng là để tận mắt thấy quy trình xử lý và tái chế những loại rác thải sinh hoạt vốn rất quen thuộc như pin, vỏ chai nước, vỏ hộp sữa.

Đó là những nhóm sinh viên dành trọn cả buổi sáng, không ngại nắng nóng học cách đọc nhãn bao bì: đâu là ký hiệu tái chế, đâu là dấu hiệu nhận diện vật liệu nhựa, đâu mới là nhãn organic thực sự?

Ngày hội cũng chào đón không ít vị khách bất đắc dĩ là các bậc phụ huynh. Họ cười khi được các con “giao nhiệm vụ” mang theo hàng chục viên pin cũ, vỏ chai đến diểm thu gom.

Nhiều phụ huynh kể trước đây gia đình chỉ dừng lại ở mức “không xả rác bừa bãi”. Nhưng từ khi con bước vào tiểu học, các con lại trở thành người “tạo áp lực ngược”, nhắc cha mẹ phải phân loại rác, hạn chế nhựa dùng một lần, túi ni lông và suy nghĩ nhiều hơn trước mỗi lựa chọn tiêu dùng.

Và còn có những em nhỏ chỉ mới 5 – 7 tuổi, hớn hở theo cha mẹ, tò mò nghe về thời gian phân hủy của túi ni lông, của vỏ chai nhựa.

Chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu bắt buộc

Giá trị bền bỉ hơn của Việt Nam Xanh nằm ở chuỗi hoạt động được triển khai liên tục suốt năm 2025. Nhiều chương trình trải nghiệm xanh, tham quan nhà máy xanh, các hoạt động trồng cây, phân loại rác… đã diễn ra suốt năm tại TP.HCM, Tây Ninh, Khánh Hòa, Huế và nhiều địa phương khác.

Những hoạt động này không tạo ra hiệu ứng tức thời, nhưng bền bỉ “gieo mầm xanh” vào nhận thức và hành vi của xã hội.

Ông Lê Thế Chữ – Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ – cho hay Chương trình Việt Nam Xanh được xây dựng trên tinh thần mỗi hành động nhỏ đều có thể tạo nên thay đổi lớn, mỗi cá nhân, tổ chức đều có thể góp phần vào màu xanh chung của đất nước, cùng hướng tới một Việt Nam phát triển xanh, sạch, đẹp.

Kỳ vọng lớn nhất của Việt Nam Xanh, theo ông Chữ, không dừng ở việc lan tỏa thông điệp, mà là truyền cảm hứng phát triển xanh, hình thành tư duy xanh và thúc đẩy những hành động cụ thể, từ mỗi cá nhân, gia đình, trường học, doanh nghiệp đến các cơ quan quản lý.

Thực tế cho thấy, với cộng đồng doanh nghiệp, chuyển đổi xanh đã không còn là câu hỏi “có nên hay không”, mà là: “làm thế nào để đi trước, thích ứng và tồn tại”.

Là doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, đại diện Tập đoàn SCG nhìn nhận đầu tư cho phát triển xanh không còn là lựa chọn mang tính xu hướng, mà là chiến lược dài hạn, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu…

Ở lĩnh vực hàng tiêu dùng, bà Lê Hoàng Anh – Trưởng bộ phận Kiểm soát nội bộ, mảng Phát triển bền vững và Tiêu chuẩn của Vinamilk – cho biết việc bền bỉ theo đuổi xanh hóa trong nhiều năm đã mang lại những kết quả cụ thể.

Doanh nghiệp sữa có ba đơn vị đạt trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế. Theo doanh nghiệp, việc áp dụng sớm các chuẩn mực quốc tế như ISO hay SBTi giúp Vinamilk hình thành một “ngôn ngữ chung toàn cầu”, qua đó tăng tính minh bạch, uy tín trong giao tiếp với nhà đầu tư, đối tác và các bên liên quan.

Từ góc nhìn thị trường, bà Phạm Thị Ngọc Biển – Trưởng Phòng trách nhiệm xã hội mỹ phẩm Cocoon – nhấn mạnh người tiêu dùng ngày nay không chỉ mua sản phẩm, mà còn “đọc” câu chuyện phía sau sản phẩm.

Những sản phẩm có “hậu trường” xanh, sạch, minh bạch ngày càng được ưu tiên lựa chọn, phản ánh sự dịch chuyển rõ nét trong hành vi tiêu dùng.

Ở lĩnh vực bao bì tái chế, ông Lê Anh – Giám đốc phát triển bền vững Công ty CP Nhựa tái chế Duy Tân (DUYTAN Recycling – DTR) – cho biết việc chuyển đổi sớm, đầu tư công nghệ tái chế hiện đại đã giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Nhờ đó, Duy Tân hiện được nhiều tập đoàn đa quốc gia như Unilever, Coca-Cola, Nestlé lựa chọn trong bối cảnh các doanh nghiệp toàn cầu ngày càng ưu tiên sử dụng bao bì tái chế để thực hiện các cam kết phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn.

Còn theo ông Ashish Joshi – đại diện Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) – hiện chi phí để đưa ra thị trường một chai nước giải khát sử dụng nhựa tái chế 100% (rPET) vẫn cao hơn khoảng 20 – 30% so với nhựa nguyên sinh.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp thành viên PRO Việt Nam vẫn kiên định đầu tư, bởi “chúng tôi tin rằng phát triển bền vững là con đường duy nhất”.

Việc chấp nhận chi phí cao hơn trong giai đoạn đầu, theo ông Ashish, không đơn thuần là bài toán kinh tế, mà là sự lựa chọn có chủ đích về tương lai.

Nhìn lại để đi tiếp chặng đường dài

Việt Nam Xanh 2025 không chỉ tôn vinh những mô hình đã thành hình, mà còn ghi nhận những nỗ lực còn dang dở, những khó khăn sát sườn của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi, khi mong muốn “xanh” luôn song hành với áp lực phải giữ giá thành, bảo toàn sức cạnh tranh, “xanh” chưa bao giờ là lựa chọn dễ dàng.

Bài toán cân bằng giữa chi phí đầu tư, công nghệ, hạ tầng tái chế và mức độ sẵn sàng của thị trường vẫn đặt doanh nghiệp trước những quyết định nhiều rủi ro.

Nhưng chính trong thách thức ấy, các chuyển động xanh vẫn âm thầm diễn ra, ngày càng nhiều doanh nghiệp điều chỉnh thiết kế bao bì theo hướng thân thiện môi trường; các điểm thu gom rác tái chế xuất hiện nhiều hơn trong các chuỗi bán lẻ; người tiêu dùng bắt đầu quen với việc đặt câu hỏi về nguồn gốc, vật liệu và tác động môi trường của sản phẩm họ lựa chọn.

Các nền móng xanh đang được đặt xuống một cách bền bỉ: từ tư duy quản trị, cách tiếp cận thị trường cho đến sự dịch chuyển trong nhận thức xã hội. Những nền móng ấy đang âm thầm định hình một quỹ đạo phát triển mới.

Trong bức tranh ấy, “xanh” không còn là lớp màu trang trí cho các chiến lược phát triển mà đang dần trở thành một phần trong cách chúng ta suy nghĩ về tương lai, một tiêu chí không thể thiếu khi bàn đến tăng trưởng, cạnh tranh và vận hành.

Nhà báo Trần Xuân Toàn – Trưởng ban tổ chức Ngày hội Việt Nam Xanh 2025 – cho biết bước sang năm 2026, Việt Nam Xanh sẽ mở rộng cả về quy mô lẫn chiều sâu nội dung, với nhiều ý tưởng và chương trình mới.

Theo định hướng này, Việt Nam Xanh 2026 sẽ tập trung thúc đẩy các giải pháp chuyển đổi xanh, phát triển du lịch bền vững, đô thị xanh, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và cộng đồng trên phạm vi toàn quốc, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

“Chúng tôi tin tưởng rằng với sự đồng hành của các cơ quan quản lý, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng, hành trình Việt Nam Xanh sẽ tiếp tục gặt hái những thành công lớn hơn nữa trong thời gian tới”, ông Toàn nhấn mạnh.

Một Việt Nam Xanh đang thành hình

Ngày hội Việt Nam Xanh 2025 đã khép lại nhưng câu trả lời về một tương lai xanh lại mở ra rõ rệt hơn bao giờ hết. Việt Nam Xanh cho thấy ngày càng nhiều người quan tâm tham gia, cùng với đó là những nỗ lực đang được nhân lên.