Một người bạn gửi cho tôi một bản cam kết và hỏi tôi xem bản cam kết này có giá trị không. Cụ thể là vợ chồng lập một bản cam kết, nội dung thể hiện nếu một trong 2 bên ngoại tình bị phát hiện phải ra đi tay trắng, không được quyền nuôi con, và tự nguyện ra đi trong im lặng.
Bạn đọc Mai Anh
Luật sư tư vấn
Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết bản cam kết này dù được cả hai tự nguyện ký, nhưng gần như không có giá trị pháp lý nào.
Luật sư Hoàng Hà
Trước hết nói về tài sản. Theo điều 59 luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định nguyên tắc chia tài sản chung khi ly hôn là chia đôi, có tính đến 4 yếu tố: hoàn cảnh gia đình, công sức đóng góp, bảo vệ lợi ích sản xuất kinh doanh và lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền nghĩa vụ vợ chồng.
Theo điểm d điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn thì “lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng” là lỗi của vợ hoặc chồng vi phạm quyền, nghĩa vụ về nhân thân, tài sản của vợ chồng dẫn đến ly hôn.
Lỗi ở đây bao gồm hành vi ngoại tình, tức là hành vi vi phạm nghĩa vụ chung thủy theo điều 19 về tình nghĩa vợ chồng theo luật Hôn nhân và gia đình 2014. Nhưng lỗi chỉ là một trong 4 yếu tố mà tòa án xem xét để điều chỉnh tỷ lệ chia tài sản chứ không phải căn cứ để tước toàn bộ quyền tài sản của một bên.
Nói cách khác pháp luật Việt Nam không cho phép bất kỳ thỏa thuận nào tước trắng quyền sở hữu tài sản chung của vợ hoặc chồng chỉ vì lý do ngoại tình. Trừ trường hợp khi ra tòa, một trong các bên vi phạm đồng ý không nhận tài sản, và để lại toàn bộ cho bên kia, việc thỏa thuận này được tòa án công nhận bằng một quyết định thỏa thuận thành, khi có mới có giá trị về mặt pháp lý.
Thứ 2, về quyền nuôi con. Đây là điểm mà bản cam kết sai lầm nghiêm trọng nhất. Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định rất rõ việc giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng sau ly hôn phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Khi xem xét “quyền lợi về mọi mặt của con” thì phải theo các tiêu chí trong điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của TAND tối cao.
Quyền nuôi con không phải quyền của cha mẹ để mặc cả với nhau mà đó là quyền của đứa trẻ được sống trong điều kiện tốt nhất có thể. Không có thỏa thuận nào giữa vợ và chồng có thể tước bỏ trước quyền này bởi quyền nuôi con không thuộc phạm vi quyền định đoạt của cha mẹ trong một bản cam kết tư nhân.
Thứ 3, cụm từ “tự nguyện ra đi trong im lặng” đặt ra vấn đề về quyền tiếp cận tư pháp. Quyền khởi kiện, quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn và tranh chấp tài sản, con cái là quyền tố tụng cơ bản được Hiến pháp và bộ luật Tố tụng dân sự bảo đảm.
Một bản cam kết yêu cầu một bên ra đi trong im lặng thì được hiểu là không được tranh chấp, không được khiếu nại. Đây thực chất là tước quyền tiếp cận công lý. Điều khoản này đương nhiên vô hiệu.
Vậy bản cam kết có giá trị gì không? Trong bối cảnh tố tụng tại tòa án thì nó có thể được xem như một tài liệu thể hiện ý chí của các bên tại thời điểm ký, có thể có giá trị tham khảo trong quá trình hòa giải. Nhưng nó không thể thay thế phán quyết của tòa án, không thể tước quyền tài sản và tuyệt đối không thể định đoạt quyền nuôi con.
Rất nhiều cặp vợ chồng, đặc biệt là vợ chồng trẻ, đang tìm cách dùng hợp đồng để giải quyết những bất an trong hôn nhân. Họ viết cam kết ngoại tình, cam kết chia tài sản, cam kết nuôi con như thể tờ giấy viết tay có thể thay thế lòng tin. Nhưng khi xảy ra tranh chấp thực sự, các bên buộc phải khởi kiện ra tòa để phân xử theo pháp luật.
Nguồn: https://thanhnien.vn/vo-chong-lap-cam-ket-neu-ngoai-tinh-ra-di-tay-trang-lieu-co-hieu-luc-185260321090432267.htm
