Vô sinh thứ phát do u xơ tử cung

Chị Hòa 39 tuổi, khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh), bác sĩ ghi nhận suy giảm dự trữ buồng trứng và buồng tử cung có một khối u xơ kích thước 6x7cm ở thành sau tử cung.

Khoảng 50% phụ nữ u xơ tử cung vẫn sinh con bình thường, theo bác sĩ Lưu Quang Quý. Một số trường hợp vô sinh, chiếm 2-3% ca hiếm muộn, nhất là khi khối u nằm ở vị trí dưới niêm mạc, gần với buồng tử cung như chị Hòa. Khối u làm biến dạng buồng tử cung, phá vỡ cấu trúc nội mạc, khiến tinh trùng hoặc phôi thai khó di chuyển. Tình trạng này cũng làm giảm tưới máu nuôi phôi, rối loạn co bóp tử cung, cản trở quá trình làm tổ của phôi thai, dẫn tới vô sinh.

Bác sĩ chỉ định chị Hòa kích trứng, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) tạo phôi trước khi phẫu thuật bóc u xơ tử cung để bảo toàn khả năng sinh sản. Kết quả thu được một phôi ngày 5 và hai phôi ngày 6, mang trữ đông.

Chị Hòa được tiêm thuốc thu nhỏ khối u xơ trong vòng 3 tháng, sau đó phẫu thuật nội soi bóc tách khối u xơ. Bác sĩ rạch một đường da nhỏ gần rốn, đưa ống nội soi có gắn camera ở đầu thông qua vết mổ vào bụng và loại bỏ khối u. Phương pháp ít xâm lấn, hạn chế nguy cơ mất máu và biến chứng dính buồng tử cung hậu phẫu, người bệnh phục hồi nhanh, rút ngắn thời gian nằm viện.

Sau mổ 6 tháng, buồng tử cung phục hồi, chị Hòa được dùng thuốc chuẩn bị niêm mạc. Bác sĩ chuyển một phôi ngày 5 vào buồng tử cung, chị Hòa đậu thai ngay. Tháng 11/2025, chị sinh mổ con trai nặng 3,2 kg.

U xơ tử cung là loại u cơ trơn lành tính, thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nhiều nghiên cứu cho thấy u xơ tử cung hình thành và phát triển có liên quan đến sự gia tăng nội tiết tố estrogen. Bệnh thường chỉ biểu hiện triệu chứng khi khối u xơ đã phát triển lớn, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Các biểu hiện có thể gặp như rong kinh, đau bụng trong kỳ kinh, đau lưng dưới, cảm giác nặng hoặc đau vùng chậu, đau khi quan hệ tình dục. Nếu kéo dài và không được kiểm soát, người bệnh có thể bị thiếu máu nặng, thậm chí phải truyền máu cấp cứu.

Ngoài gây khó có thai tự nhiên, khối u xơ tiềm ẩn nhiều nguy cơ với thai kỳ và khi sinh. Tùy trường hợp cụ thể, u xơ tử cung có thể được theo dõi, điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật.

Bác sĩ Quý lưu ý phụ nữ xây dựng chế độ dinh dưỡng, luyện tập thể dục, sinh hoạt lành mạnh và hạn chế căng thẳng, chủ động khám sức khỏe sinh sản định kỳ. Nữ giới dưới 35 tuổi nên kiểm tra mỗi năm một lần và 6 tháng một lần đối với người trên 35 tuổi. Trường hợp hay đau bụng trong kỳ kinh, chu kỳ ngắn (dưới 27 ngày), tiền sử gia đình có người mắc bệnh tử cung, dù đã kết hôn hay còn độc thân đều nên đi khám sớm.

Trịnh Mai

*Tên người bệnh đã được thay đổi