Giữ vững vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Số liệu quý I/2026 cho thấy ngành dệt may Việt Nam vẫn giữ được đà ổn định trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động. Riêng tháng 3, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 3,82 tỷ USD, tăng 4,4% so với cùng kỳ.
Tính chung ba tháng đầu năm, xuất khẩu đạt 10,54 tỷ USD, tăng 2,3%; trong đó hàng may mặc chiếm 8,84 tỷ USD, còn xơ sợi đạt 1,7 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng cao hơn. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ lực của ngành.
Khách hàng tìm hiểu các sản phẩm móc quần áo tại triển lãm SaigonTex 2026 (Ảnh: Huân Trần).
Theo ông Hoàng Mạnh Cầm – Chánh văn phòng HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), Việt Nam đã vươn lên dẫn đầu thị phần dệt may tại Mỹ từ năm 2025 trong bối cảnh Trung Quốc suy giảm. Sang năm 2026, xu hướng này tiếp tục được củng cố khi Việt Nam chiếm 19,3% thị phần nhập khẩu dệt may của Mỹ trong hai tháng đầu năm, duy trì vị trí số một.
Ông Cầm nhận định cấu trúc cạnh tranh toàn cầu đang dịch chuyển khỏi Trung Quốc sang ASEAN và Nam Á, tạo lợi thế cho Việt Nam. Không chỉ mở rộng thị phần, dệt may Việt Nam còn được doanh nghiệp Mỹ đánh giá cao về năng lực cạnh tranh. Ngành hiện dẫn đầu châu Á về điểm số tổng thể trong chuỗi cung ứng, với các yếu tố như chi phí sourcing, tính linh hoạt sản xuất và khả năng tích hợp chuỗi đều được cải thiện rõ rệt.
Chi phí sourcing là toàn bộ các khoản chi liên quan đến việc tìm kiếm, lựa chọn, thương lượng và quản lý nhà cung cấp để đảm bảo nguồn cung ổn định với chi phí hợp lý nhất cho doanh nghiệp
Đặc biệt, lợi thế nổi bật của dệt may Việt Nam nằm ở độ tin cậy trong chuỗi cung ứng và khả năng đáp ứng các đơn hàng phức tạp – những tiêu chí ngày càng quan trọng đối với các thương hiệu toàn cầu.
Áp lực tăng trưởng trong bối cảnh rủi ro mới
Tuy nhiên, đằng sau những con số tích cực là không ít thách thức. Theo ông Hoàng Mạnh Cầm, dữ liệu từ Trademap cho thấy, tổng cầu dệt may toàn cầu năm 2026 dự báo chỉ tăng khoảng 3%, con số này chưa tính đến các rủi ro mới phát sinh từ đầu năm.
“Với các biến động địa chính trị xảy ra từ cuối tháng 2, tăng trưởng thực tế của ngành rất khó đạt mức 3% như dự báo ban đầu”, ông Cầm cảnh báo.
Một khách hàng tìm kiếm nguồn vải nguyên liệu cho may mặc tại triển lãm ngành dệt may tổ chức sáng 8/4 (Ảnh: Huân Trần).
Trong khi đó, những bất ổn từ xung đột tại Ukraine, Trung Đông cùng các căng thẳng thương mại khác cũng đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông Trương Văn Cẩm – Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho rằng, đây là giai đoạn “biến động khó lường”, buộc ngành dệt may Việt Nam phải thích ứng nhanh nếu muốn giữ vững vị thế top 3 thế giới.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Cao Hữu Hiếu – Thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, ngay trong quý I/2026, chi phí logistics đã tăng mạnh, thời gian giao hàng kéo dài, trong khi nhu cầu tại một số thị trường chưa phục hồi vững chắc.
“Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh, buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc hoạt động, tối ưu chi phí và nâng cao khả năng thích ứng”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Một trong những điểm yếu cố hữu chưa được khắc phục triệt để là việc ngành dệt may Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu, đặc biệt là vải. Công nghiệp hỗ trợ cũng phát triển chưa tương xứng, trong khi chi phí tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường – xã hội ngày càng tăng.
Đáng chú ý, việc chưa có Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Mỹ khiến hàng dệt may Việt Nam chưa thể tận dụng ưu đãi thuế quan như tại các thị trường EU, Nhật Bản hay Hàn Quốc khi các FTA như EVFTA, CPTPP, VJEPA hay VKFTA đã giúp giảm đáng kể thuế suất cho hàng dệt may.
Tái cấu trúc để giữ mục tiêu 49 tỷ USD
Trong bối cảnh đó, mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 49 tỷ USD trong năm 2026 của ngành dệt may Việt Nam được đánh giá là đầy thách thức, đòi hỏi những giải pháp mang tính hệ thống.
Theo ông Trương Văn Cẩm, ngành dệt may cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là đa dạng hóa thị trường và khách hàng, phát triển chuỗi cung ứng nội địa, nâng cao năng lực công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Ông Cẩm cho rằng, việc hình thành chuỗi liên kết trong và ngoài nước để tăng tỷ lệ nội địa hóa là yếu tố then chốt, giúp tận dụng hiệu quả hơn các FTA. Cùng với đó là đầu tư nâng cao năng lực thông qua đổi mới công nghệ, ứng dụng AI, đào tạo nhân lực… nhằm tăng năng suất lao động, tăng khả năng cạnh tranh.
“Doanh nghiệp dệt may Việt cũng cần xây dựng thương hiệu, từng bước tiêu thụ trong nước và xuất khẩu bằng thương hiệu Việt”, ông Cẩm nhấn mạnh.
Một gian hàng trưng bày các sản phẩm vải phục vụ may mặc (Ảnh: Huân Trần).
Cùng quan điểm, ông Cao Hữu Hiếu cho rằng đầu tư công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao sẽ là yếu tố quyết định trong giai đoạn tới. Đây không chỉ là yêu cầu cạnh tranh mà còn là điều kiện để ngành tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ở cấp độ quản lý, bà Phan Thị Thắng – Thứ trưởng Bộ Công Thương – đánh giá ngành dệt may đã và đang đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 46,2 tỷ USD, tăng 6%, với mức xuất siêu lên tới 21 tỷ USD, tiếp tục là một trong những trụ cột của cán cân thương mại quốc gia.
Theo bà Thắng, không chỉ tập trung vào xuất khẩu, thị trường nội địa với quy mô hơn 100 triệu dân cũng đang trở thành một động lực tăng trưởng mới của dệt may Việt Nam. Năm 2025, dung lượng thị trường trong nước đạt khoảng 5,5 tỷ USD, cho thấy tiềm năng lớn nếu được khai thác hiệu quả.
“Chủ trương của Việt Nam là phát triển cân bằng giữa thị trường xuất khẩu và nội địa, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, vừa khai thác tốt tiềm năng trong nước”, bà Phan Thị Thắng nhận định.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/vuot-trung-quoc-tai-my-det-may-viet-nam-van-lo-kho-dat-muc-tieu-49-ty-usd-20260410070113665.htm
