Xác định hơn 100 điểm nóng có nguy cơ gây ô nhiễm không khí Hà Nội

Cục Viễn thám quốc gia – Bộ Nông nghiệp và Môi trường – vừa có báo cáo kết quả triển khai nhiệm vụ bay drone (thiết bị bay không người lái) theo dõi tình trạng đốt tại khu vực đất nông nghiệp và các khu vực công trường xây dựng lớn trên địa bàn Hà Nội.

Theo đó trong thời gian từ tháng 9 đến tháng 12-2025, Cục Viễn thám quốc gia phối hợp với các đơn vị liên quan giám sát bằng vệ tinh, thiết bị bay không người lái kết hợp với khảo sát thực địa, đơn vị đã rà soát khoanh vi hơn 110 khu vực là nơi đang thi công khu đô thị, công trình lớn, nằm ở nội đô và khu vực bãi đổ thải vật liệu xây dựng có nguy cơ gây ô nhiễm bụi cho thành phố Hà Nội.

Đồng thời xác định 14 điểm làng nghề có hoạt động đốt lò có nguy cơ gây ô nhiễm không khí gồm Hạ Thái (Nam Phù); Đa Sỹ (Phú Lương); Ngũ Xá (Ba Đình); Bát Tràng; Minh Khai; La Phù (Hà Nội); Cát Quế (Dương Hòa); Thanh Thùy (Tam Hưng); Vân Canh, Sơn Đồng (Sơn Đồng); Phú Vinh (Phú Nghĩa); Giẽ Thượng (Chuyên Mỹ); Tân Triều (Định Công); Triều Khúc (Định Công).

Trong phạm vi từ vành đai 4 trở vào trung tâm Hà Nội có 68 công trình lớn đang thi công. Nếu lấy hồ Hoàn Kiếm là tâm, trong phạm vi 5km có 7 công trình lớn, còn ở phạm vi 10km là 35 công trình.

Ngoài ra còn 28 khu vực đốt rơm rạ tồn tại ở các huyện Thường Tín, Thạch Thất, Mê Linh cũ.

Ông Vũ Hữu Liêm, Giám đốc Trung tâm Giám sát nông nghiệp, tài nguyên và môi trường (Cục Viễn thám quốc gia), cho biết hai nhóm công nghệ chủ lực đang được vận hành song song, đó là ứng dụng ảnh vệ tinh độ phân giải cao và siêu cao, cùng thiết bị bay không người lái Matrice 300 RTK giám sát chi tiết.

Theo ông Liêm, qua triển khai thử nghiệm, kết quả bước đầu cho thấy những con số ấn tượng như ảnh vệ tinh mới phủ kín 100% diện tích Hà Nội, giúp kiểm kê toàn thành phố.

Thiết bị bay đã thu thập 229km² hình ảnh hiện trường từ trên không, bổ sung dữ liệu chi tiết cho khu vực ngoại thành và công trường. Tình trạng đốt rơm rạ sau mùa gặt báo giảm, nhờ giám sát đã được xử lý kịp thời.

Nhờ vậy các cơ quan chức năng đã lập được một bản đồ số về ô nhiễm không khí, định vị cụ thể các điểm phát thải lớn và chạy giám sát chủ động, thay vì bị động.

Đặc biệt, theo ông Liêm, việc tích hợp dữ liệu vệ tinh, drone với hệ thống camera giao thông hiện có để hình thành bản đồ ô nhiễm thời gian thực, giúp cơ quan quản lý chuyển từ phản ứng bị động sang chủ động phòng ngừa.

Tức là chính quyền thành phố và các phường xã sẽ nhận được cảnh báo sớm về mức độ bụi mịn (PM2.5), khi đó có thể ra lệnh xử lý ngay, như yêu cầu che phủ bạt công trình, phun sương giảm bụi hoặc đình chỉ thi công khi cần thiết.

Ông Trần Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia, cho biết việc kết hợp viễn thám và thiết bị bay không người lái là hướng đi phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị hiện đại. Tuy nhiên để phát huy hiệu quả lâu dài, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện.

“Cần nghiên cứu số hóa quy trình cấp phép và hiệp đồng bay nhằm rút ngắn thời gian xử lý, cũng như thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa đơn vị giám sát và UBND thành phố để bảo đảm thông tin được chuyển giao kịp thời. Đồng thời duy trì giám sát định kỳ vào mùa thu hoạch và cao điểm xây dựng” – ông Tuấn chia sẻ.