Xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân

Chiều 7/4, tại Hội trường Diên Hồng, sau khi được Quốc hội khóa XVI bầu làm Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 – 2031, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thực hiện nghi lễ tuyên thệ theo quy định của Hiến pháp và phát biểu trước toàn thể Quốc hội, đồng bào, cử tri cả nước.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã xác lập rõ tầm nhìn, mục tiêu, động lực và chương trình hành động cho giai đoạn phát triển mới. Nhiệm kỳ 2026-2031 mở ra vận hội mới mang tính lịch sử, đòi hỏi đất nước ta không chỉ tiếp tục phát triển – mà phải bứt phá vươn lên; không chỉ hội nhập – mà phải nâng tầm vị thế; không chỉ tăng trưởng – mà phải phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và nâng cao đời sống, hạnh phúc của nhân dân.

Người đứng đầu Chính phủ nhiệm kỳ mới cho biết Chính phủ sẽ tập trung cao nhất vào năm định hướng lớn trọng tâm, trong đó đầu tiên là “xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân”. Chính phủ sẽ ưu tiên cao nhất cho công tác xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế; quyết liệt rà soát, sửa đổi đồng bộ các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn, nút thắt và khơi thông, giải phóng mọi nguồn lực xã hội; xây dựng bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Toàn cảnh lễ tuyên thệ nhậm chức của tân Thủ tướng Lê Minh Hưng (Ảnh: Tiến Tuấn).

Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh chóng, phức tạp, cùng với yêu cầu đặt ra về tăng trưởng cao và bền vững của Việt Nam, các ưu tiên nêu trên đồng thời thể hiện cam kết hành động nhất quán của Chính phủ. Và đây cũng chính là các yếu tố cốt lõi của một Chính phủ kiến tạo: chủ động tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

“Trên tinh thần Chính phủ kiến tạo và hành động, mỗi thành viên Chính phủ phải nói đi đôi với làm, điều hành bằng tư duy quản trị hiện đại, chủ động, linh hoạt trong mọi tình huống để hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng và nhân dân”, Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu.

Từ góc nhìn nghiên cứu kinh tế, xây dựng Chính phủ kiến tạo và tư duy quản trị hiện đại là những “từ khóa” đặc biệt quan trọng trong phát biểu của Thủ tướng Chính phủ. Có thể nói đây là các định hướng hành động mang tính cách mạng trong việc đảo ngược quy trình phát triển truyền thống. Thay vì chờ đợi các vấn đề phát sinh mới ban hành quy định điều chỉnh, Chính phủ kiến tạo và tư duy quản trị hiện đại phải đi trước mở đường, tạo ra khung khổ để các xu hướng mới có thể hình thành và phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng đối với một quốc gia có độ mở kinh tế cao như Việt Nam, nơi các yếu tố bên ngoài luôn biến động phức tạp và khó lường.

“Chính phủ sẽ ưu tiên cao nhất cho công tác xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế” là thông điệp gắn với xây dựng Chính phủ kiến tạo. Trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam, thể chế luôn được xác định là một trong ba đột phá chiến lược, là “đột phá của đột phá”, là nguồn lực và động lực cốt lõi nhất để khơi thông mọi dòng chảy của nền kinh tế.

Một hệ thống thể chế “đầy đủ, đồng bộ, hiện đại, hội nhập quốc tế” mà Chính phủ qua các nhiệm kỳ đã, đang và sẽ đặt vào ưu tiên cao nhất không chỉ để khơi thông, thúc đẩy nguồn lực phát triển bên trong, hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước vươn tầm quốc tế, mà còn là thỏi nam châm thu hút các dòng vốn FDI thế hệ mới. Trong thế giới hiện đại, các quốc gia không còn chỉ cạnh tranh bằng tài nguyên hay lao động giá rẻ mà cạnh tranh bằng chất lượng môi trường kinh doanh và sự ổn định của hệ thống pháp luật.

Một hệ thống thể chế và chính sách đề cao sự liêm chính, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội sẽ tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, giảm thiểu chi phí giao dịch và thúc đẩy niềm tin – vốn là loại vốn xã hội quý giá nhất. Ở đây thể chế không chỉ là luật pháp, mà là một hệ thống các chuẩn mực, quy tắc quản trị với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, việc hoàn thiện đồng bộ thể chế giúp tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, ổn định, hạn chế tối đa mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật cũng như tương thích cao với các tiêu chuẩn quốc tế. Qua đó, các doanh nghiệp tự tin tham gia thị trường, tự tin lập kế hoạch kinh doanh dài hạn mà không lo ngại những thay đổi chính sách đột ngột. Cũng cần nhấn mạnh rằng, Chính phủ kiến tạo không có nghĩa là làm thay doanh nghiệp, mà là tạo ra luật chơi công bằng, minh bạch và cung cấp hạ tầng chiến lược để doanh nghiệp có thể tự do sáng tạo và cạnh tranh.

Thể chế phát triển chính là nền tảng để chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam từ chiều rộng sang chiều sâu. Đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa vào khoa học công nghệ, nâng cao đóng góp của nhân tố năng suất tổng hợp (TFP) là yêu cầu tiên quyết để phát triển bền vững. Sự chuyển đổi này không thể thành công nếu thiếu một hệ thống thể chế khuyến khích năng suất lao động và đổi mới sáng tạo thay vì dựa vào khai thác tài nguyên hay thâm dụng lao động.

Doanh nghiệp được xác định là trung tâm, là chủ thể trong việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao. Chính vì thế, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nêu rõ: “Chính phủ xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Thúc đẩy kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất, đảm bảo mọi địa phương, doanh nghiệp và người dân đều có cơ hội cống hiến, đóng góp và hưởng lợi công bằng từ sự phát triển”.

Ở đây, vai trò của cộng đồng doanh nghiệp là tham gia kiến tạo cùng Chính phủ, đóng góp ý kiến để hoàn thiện các thể chế chính sách, thay vì chỉ là đối tượng chịu sự điều chỉnh của pháp luật và chính sách. Chính tinh thần tiên phong đóng góp hoàn thiện thể chế của doanh nghiệp, nhất là các đóng góp các vấn đề thực thi trên thực tiễn để pháp luật sát với đời sống, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả, giảm các chi phí tuân thủ và chi phí hành chính của quá trình thực thi các thể chế, chính sách đó.

Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026 – 2031 là mệnh lệnh phát triển để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Với một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, tin tưởng rằng đây sẽ là mục tiêu khả thi trong kỷ nguyên mới.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!