Xây dựng TP.HCM thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực theo 4 giai đoạn

Ngày 7-1, Sở Công Thương TP.HCM cho biết chính quyền TP.HCM đã thông qua đề án “Xây dựng thành phố trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao”.

Mục tiêu lớn

Theo đề án này, định hướng mô hình liên kết ngành dịch vụ tại TP.HCM sẽ đặt trọng tâm vào Trung tâm Tài chính quốc tế với vai trò hạt nhân chính, cùng với 5 trung tâm dịch vụ chiến lược khác, gồm: trung tâm hàng hải và logistics; thông tin truyền thông, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hoạt động chuyên môn; du lịch; y tế; giáo dục.

Theo đề án, lộ trình xây dựng TP.HCM trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực, mang tầm trung tâm dịch vụ toàn cầu được triển khai theo 4 giai đoạn. Giai đoạn 5 năm 2025 – 2030: củng cố nền tảng, tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện cơ chế, chính sách và thu hút các nguồn lực trọng yếu để hình thành trung tâm dịch vụ xứng tầm khu vực Đông Nam Á. Giai đoạn 5 năm 2030 – 2035: hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trong khu vực châu Á.

Giai đoạn 5 năm 2035 – 2040: nâng tầm trở thành trung tâm dịch vụ hàng đầu khu vực châu Á, tiệm cận chuẩn quốc tế. Giai đoạn 5 năm 2040 – 2045: đặt mục tiêu xây dựng TP.HCM thành trung tâm dịch vụ toàn cầu, dẫn dắt đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Giai đoạn 2030 – 2040, ngành dịch vụ TP.HCM phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng ở mức 11 – 13%/năm, tỉ trọng đóng góp vào GRDP đạt 70 – 75% vào năm 2040. Tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng TP.HCM trở thành trung tâm dịch vụ toàn cầu, là hạt nhân tăng trưởng của khu vực.

Thực tế tại TP.HCM, quá trình chuyển dịch các ngành dịch vụ có giá trị cao còn chậm so với khu vực; cơ sở hạ tầng phục vụ các ngành dịch vụ còn thiếu đồng bộ; sự phát triển không đồng đều ngành dịch vụ giữa các khu vực sau sáp nhập.

Đa dạng giải pháp 

Để phát triển tổng thể ngành dịch vụ của TP.HCM, đề án đề xuất 7 nhóm giải pháp phát triển chung. 

Với giải pháp về cơ chế, chính sách: TP.HCM sẽ rà soát, điều chỉnh và ban hành cơ chế chính sách đặc thù, tập trung vào ưu đãi đầu tư, giảm chi phí cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi về thuế và tiếp cận vốn. Đồng thời, tận dụng các nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh, gắn với quản lý nhà nước hiệu quả. 

Giải pháp về cơ sở hạ tầng: Thành phố giải quyết các nút thắt giao thông, phát triển hạ tầng đồng bộ, đa phương thức (cảng biển, hàng không, metro, logistics hub) để tạo nền tảng vững chắc cho các ngành dịch vụ bứt phá. Mô hình phát triển đô thị gắn với TOD (sẽ giúp kết nối hạ tầng với phát triển dịch vụ hiệu quả.

Giải pháp về nguồn nhân lực: TP.HCM sẽ khai thác lợi thế nguồn nhân lực dồi dào, đồng thời nâng cao chất lượng theo chuẩn quốc tế. Chính sách thu hút, đào tạo và giữ chân nhân tài – đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, công nghệ, logistics, giáo dục và y tế – sẽ là yếu tố quyết định để phát triển dịch vụ giá trị cao.

Giải pháp về nguồn vốn đầu tư: Huy động nguồn vốn đa dạng (ngân sách, FDI, PPP, vốn tư nhân), đồng thời tăng hiệu quả phân bổ vốn vào các dự án dịch vụ trọng điểm như trung tâm tài chính, y tế, giáo dục quốc tế, logistics và hạ tầng số.

Giải pháp về liên kết ngành, liên kết vùng và liên kết quốc tế: Thúc đẩy liên kết giữa các ngành dịch vụ trọng điểm để hình thành sản phẩm tích hợp và chuỗi giá trị mới. Tăng cường hợp tác vùng, phát huy vai trò đầu tàu của TP.HCM trong kết nối hạ tầng, nhân lực và chuỗi cung ứng. Mở rộng liên kết quốc tế, thu hút đầu tư và hợp tác với các trung tâm dịch vụ lớn để trao đổi công nghệ và phát triển thị trường.

Giải pháp về xúc tiến thương mại và quảng bá: Thành phố sẽ đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư, quảng bá thương hiệu dịch vụ trên trường quốc tế, tổ chức hội chợ, triển lãm, diễn đàn đối thoại chính quyền – doanh nghiệp để tháo gỡ vướng mắc và thu hút đối tác toàn cầu.

Giải pháp về đổi mới sáng tạo và công nghệ: Tăng cường nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, phát triển kinh tế số, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo và các dịch vụ mới (AI, fintech, healthtech, edtech) để tạo bứt phá và nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ TP.HCM.

Thay đổi chiến lược phát triển toàn diện của TP.HCM sau sáp nhập

Một điểm đáng chú ý của đề án là việc thừa nhận rõ những giới hạn nội tại của mô hình phát triển dịch vụ hiện nay. Theo nhóm xây dựng đề án, nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào thương mại, bất động sản và các dịch vụ truyền thống, tăng trưởng dịch vụ của TP.HCM sẽ sớm chạm trần, trong khi chi phí đô thị ngày càng tăng nhanh. 

Khi đó, thành phố không chỉ khó bứt phá mà còn đối mặt nguy cơ mất dần lợi thế cạnh tranh so với các đô thị trong khu vực đang đi rất nhanh vào dịch vụ tài chính, công nghệ và logistics giá trị cao.

Giới chuyên gia nhận định Đề án này không chỉ là một khung lộ trình phát triển dịch vụ gắn với một khung thời gian cố định, mà còn phản ánh thay đổi chiến lược phát triển toàn diện của TP.HCM sau sáp nhập. 

Với quy mô dịch vụ chiếm hơn 50% GRDP hiện nay, TP.HCM là trung tâm dịch vụ lớn nhất cả nước nhưng vẫn đang trong giai đoạn “trưởng thành” chứ chưa thực sự đột phá về chất lượng và hàm lượng giá trị gia tăng. 

Điều này được thể hiện qua việc thành phố quyết định nhấn mạnh phát triển các dịch vụ cao cấp, hiện đại thay vì chỉ mở rộng quy mô truyền thống, nhằm cạnh tranh với các trung tâm dịch vụ lớn trong khu vực. 

Chính vì vậy, đề án lần này không chỉ xác định ngành ưu tiên, mà còn đặt lại cách tổ chức không gian và nguồn lực cho dịch vụ. Thay vì mỗi ngành phát triển phân tán, thành phố hướng tới hình thành các cụm trung tâm dịch vụ có khả năng tự tạo thị trường, tự thu hút nhân lực và vốn đầu tư quốc tế. 

Đây là thay đổi quan trọng so với giai đoạn trước, khi dịch vụ phát triển nhanh nhưng thiếu sự liên kết, dẫn đến giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc nhiều vào mở rộng quy mô.

Từ góc độ đó, đề án được xem như một nỗ lực chuyển dịch mô hình tăng trưởng của chính đô thị TP.HCM, từ tăng trưởng dựa trên đất đai và dân số sang tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và dịch vụ cao cấp.