Cơn sốt tìm kiếm giữa “bão” giá nhiên liệu
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) được CBS News trích dẫn, giá trung bình của một gallon xăng tại Mỹ vừa vọt lên mức 3,57 USD, tăng mạnh so với con số 2,94 USD cách đây một tháng. Chuyên gia phân tích Patrick De Haan từ GasBuddy cảnh báo, đà tăng này sẽ còn kéo dài khi mùa du lịch hè gõ cửa và các trạm bơm phải chuyển sang loại xăng pha trộn đắt đỏ hơn.
Nguyên nhân sâu xa đến từ sự gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng. Tờ The Guardian đưa tin, các cuộc đụng độ tại khu vực Trung Đông đã bóp nghẹt tuyến hàng hải yết hầu qua eo biển Hormuz, loại bỏ khoảng 15 triệu thùng dầu khỏi thị trường mỗi ngày.
Thậm chí, Safaniya – mỏ dầu ngoài khơi lớn nhất thế giới của Saudi Arabia – đã buộc phải đóng cửa.
Chiến sự tại Iran kéo dài 2 tuần, giá dầu vẫn neo cao ở mốc 100 USD/ thùng (Ảnh: CPG).
Các quốc gia sản xuất đang buộc phải đẩy mạnh bơm dầu qua những tuyến đường ống dự phòng, song sức chứa đang nhanh chóng chạm ngưỡng. Chuyên gia Ajay Parmar từ công ty phân tích ICIS đánh giá, vùng Vịnh chỉ còn vài ngày dung lượng lưu trữ. Nếu phải đóng nắp các giếng khoan, nguồn cung toàn cầu sẽ bốc hơi thêm hàng chục triệu thùng.
Viễn cảnh tồi tệ nhất theo S&P Global Energy là giá dầu thô hoàn toàn có thể xuyên thủng đỉnh lịch sử 147,5 USD/thùng của năm 2008.
Ngay khi túi tiền bị đe dọa, phản ứng của người tiêu dùng diễn ra chớp nhoáng. Chuyên trang InsideEVs ghi nhận lượng tìm kiếm trực tuyến về xe điện đang tăng dựng đứng. Cùng lúc, nền tảng tư vấn Edmunds công bố sự quan tâm tới xe hybrid và xe thuần điện đã chiếm tới 22,4% tổng hoạt động tìm hiểu ô tô trong tuần đầu tháng 3.
Một kịch bản tháo chạy khỏi xe xăng y hệt cú sốc năng lượng năm 2022 đang lặp lại.
Xe điện có thực sự “cứu ví tiền”?
Đối với những người đã chuyển sang sử dụng xe điện, họ phần nào đứng ngoài áp lực lạm phát năng lượng. Ông Kevin Ketels, một giảng viên đại học, chia sẻ với CBS News rằng bản thân khá hài lòng khi không còn phải chi nhiều tiền cho chiếc SUV chạy xăng trước đây. Theo ông, giá điện dù có tăng vẫn thường ổn định hơn và ít biến động mạnh như giá xăng tại các trạm nhiên liệu.
Cùng quan điểm, nhà báo Ryan Cooper viết trên The American Prospect rằng xe điện có thể giúp người dùng giảm đáng kể tác động từ những biến động mạnh của giá nhiên liệu hóa thạch.
Về mặt con số, luật sư Peter Zalzal thuộc Quỹ Bảo vệ Môi trường (Environmental Defense Fund) khẳng định những người mua xe điện sẽ tiết kiệm được hàng chục nghìn USD tiền nhiên liệu trong suốt vòng đời xe. Giá xăng càng neo cao, khoản tiền tiết kiệm được càng trở nên khổng lồ.
Tuy nhiên, những người hoài nghi lập luận rằng chuyển sang xe điện lúc này chưa chắc đã là lựa chọn khôn ngoan nhất.
Rào cản lớn nhất chính là mức giá niêm yết chênh lệch. Dữ liệu từ Kelley Blue Book cho thấy, giá trung bình của một chiếc xe điện mới tại Mỹ đang ở mức 55.300 USD, cao hơn đáng kể so với con số 49.353 USD của xe đốt trong truyền thống.
Chuyên gia Matt Hardigree phân tích trên The Autopian rằng, việc chính phủ rút lại các chính sách ưu đãi thuế đã khiến sức mua xe điện chững lại đáng kể. Mua một chiếc xe đắt hơn từ đầu đồng nghĩa người dùng sẽ phải cày cuốc rất nhiều năm mới hòa vốn được số tiền xăng chênh lệch.
Thêm vào đó, giá điện cũng không hoàn toàn miễn nhiễm với khủng hoảng. Chuyên gia Holt Edwards từ nhóm tư vấn chính sách Policy Resolution Group lưu ý rằng giá điện đang chịu sức ép lạm phát và nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu mới.
Theo Financial Times, căng thẳng địa chính trị cũng đang làm gián đoạn nguồn cung khí hóa lỏng từ Qatar, đẩy giá khí đốt tại châu Âu vọt lên 80%. Nếu nguồn cung tiếp tục tắc nghẽn, hóa đơn tiền điện sớm muộn cũng sẽ tăng theo.
Xe điện có chi phí vận hành rẻ hơn đáng kể so với xe chạy xăng (Ảnh: Getty).
Không phải “viên đạn bạc”, nhưng là xu thế tất yếu
Liệu một cuộc di cư ồ ạt sang xe điện có giúp thế giới đoạn tuyệt với các cú sốc dầu mỏ? Theo cây bút Kevin D. Williamson của The Dispatch, xe điện không phải là giải pháp hoàn hảo.
Ông lấy dẫn chứng từ Trung Quốc, nơi xe điện phủ sóng dày đặc nhưng nhu cầu nhập khẩu dầu vẫn tăng phi mã, bởi dầu mỏ là xương sống của ngành hóa dầu, sản xuất nhựa và công nghiệp nặng.
Dù vậy, quá trình điện khí hóa giao thông đang tạo ra thay đổi lớn. Theo tác giả Jameson Dow từ Electrek, hơn một nửa lượng dầu tiêu thụ toàn cầu hiện vẫn phục vụ cho khoảng 1,5 tỷ ô tô cá nhân sử dụng động cơ đốt trong.
Cuộc khủng hoảng nguồn cung hiện tại chính là một phép thử.
Nếu giá xăng duy trì ở mức cao suốt mùa hè này, thị trường ô tô sẽ chứng kiến sự dịch chuyển dòng tiền khổng lồ. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự chỉ đến khi bài toán về giá xe ban đầu và hạ tầng trạm sạc được giải quyết.
Như nhà phân tích Euan Graham từ tổ chức năng lượng Ember chia sẻ: “Điện sạch kết hợp với điện khí hóa chính là yếu tố mang lại an ninh năng lượng lớn nhất”.
Dù vẫn còn nhiều tranh cãi, nhưng mỗi lần giá xăng chạm đỉnh, xe điện lại tiến thêm một bước dài trên hành trình thay thế kỷ nguyên đốt trong.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/xe-dien-co-giai-duoc-bai-toan-gia-xang-tang-20260315173554485.htm
