Xem Mùa xuân – Khởi nguồn thắng lợi: Bác Hồ nói về bầu cử và ‘làm quan cách mạng’

Ba mùa xuân: cách mạng, độc lập, khát vọng

Những hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh và bút tích của Người trong những ngày lịch sử tháng 1.1946 được giới thiệu trong trưng bày chuyên đề Mùa xuân – Khởi nguồn thắng lợi (từ ngày 6.1- 30.7, do Bảo tàng Lịch sử quốc gia thực hiện). Trong đó, Người viết: “Khuyên đồng bào nam nữ 18 tuổi trở lên hôm nay tất cả đều đi bỏ phiếu, để bầu những đại biểu xứng đáng, vào Quốc hội đầu tiên của nước ta”. Bên dưới, chữ ký Hồ Chí Minh được đặt cạnh ngày viết 6.1.1946.

Mùa xuân – Khởi nguồn thắng lợi có 3 phần nội dung chính. Phần 1 Mùa xuân cách mạng giới thiệu về việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, gắn liền với vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Trong phần này có các tư liệu, hiện vật đáng chú ý gồm: các văn kiện quan trọng của Đảng giai đoạn 1930 – 1945; sưu tập báo chí cách mạng trước 1945 như Báo Thanh niên, Báo Lao động, trong đó có sưu tập báo Xuân của Đảng trước Cách mạng Tháng Tám…

Phần 2 Mùa xuân độc lập trưng bày nhiều hiện vật về thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cuộc Tổng tuyển cử 1946. Công chúng được xem thẻ cử tri của ông Lê Văn Quý, công nhân quốc phòng tại tỉnh Khánh Hòa, cấp ngày 31.12.1945; hình ảnh cử tri ngoại thành Hà Nội, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và các ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa 1 đi bầu cử Quốc hội. Hay như hiện vật bản Hiến pháp, được Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua tại kỳ họp thứ 2, khóa 1, ngày 9.11.1946 khẳng định chính thể của nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng hòa, bộ sưu tập tiền quốc gia Giấy bạc Cụ Hồ cũng có mặt trong trưng bày…

Phần 3 Mùa xuân khát vọng khắc họa chặng đường 40 năm của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng kể từ Đại hội của đổi mới năm 1986 đến nay. Trong đó có những văn kiện quan trọng của Đảng, Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị trong những năm gần đây như: Nghị quyết 57 ngày 22.12.2024 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59 ngày 24.1.2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 68 ngày 30.4.2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Phần này cũng có những hình ảnh các lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong lễ kỷ niệm 50 năm đất nước thống nhất, 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2.9 trong năm 2025.

Lịch sử gửi câu chuyện

Trong trưng bày, có những bài học lịch sử còn nguyên giá trị. Chẳng hạn, không chỉ viết lời kêu gọi đi bầu cử, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn có những định hướng cho việc bầu cử, làm thế nào để chọn người cho Quốc hội đầu tiên ấy. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói trong lễ ra mắt cử tri ngày 5.1.1946: “Làm việc nước bây giờ là hy sinh, là phấn đấu, quên lợi riêng mà nghĩ lợi chung. Những ai muốn làm quan cách mạng thì nhất định không nên bầu. Ngày mai không ai ép, không ai mua, toàn dân sẽ thực hiện quyền dân chủ ấy”.

Bộ sưu tập tiền Giấy bạc Cụ Hồ cũng cho thấy những nỗ lực để có được độc lập tài chính. Bộ sưu tập gồm những đồng tiền giấy nhiều mệnh giá khác nhau như: tiền 1 đồng, 100 đồng do Bộ Tài chính và ngân khố T.Ư phát hành sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945; tiền 5 đồng phát hành năm 1946; tiền 10 đồng Ngân hàng T.Ư Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phát hành năm 1946… Công chúng xem trưng bày cũng sẽ được nhìn thấy hình ảnh Cụ Hồ trên đồng tiền thời kỳ này.

Theo các nhà nghiên cứu, tiền giấy bạc Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời năm 1946 có tên gọi là tiền tài chính hay Giấy bạc Cụ Hồ, được phát hành tại các vùng tự do, để phân biệt với tiền của Ngân hàng Đông Dương thuộc Pháp kiểm soát. Những đồng tiền ra đời trong thời kỳ 1945 – 1954 rất đặc biệt vì sau Cách mạng Tháng Tám 1945, chúng ta nắm được kho bạc, nhưng không kiểm soát được Ngân hàng Đông Dương. Thực dân Pháp lợi dụng điều này để khống chế ta phát hành tiền. Cùng lúc, nạn tiền Quan Kim của Tưởng Giới Thạch tràn sang, khiến nước ta càng khó khăn do không thể chủ động phát hành tiền tệ. Vì thế, nỗ lực phát hành tiền cũng là một khẳng định độc lập tài chính.